* Ít nhất 7 nhân viên LHQ thiệt mạng

Phẫn nộ trước vụ một người Mỹ đốt quyển kinh Koran hồi tháng trước, hôm 1-4, hàng nghìn người dân ở Afghanistan đã xuống đường biểu tình rồi xông vào căn cứ của một phái bộ Liên Hiệp Quốc (LHQ) và sát hại ít nhất 7 nhân viên nước ngoài.

Một nạn nhân trong vụ tấn công căn cứ UNAMA được đưa đi cấp cứu. Ảnh: Reuters

Theo báo chí quốc tế, đây là vụ tấn công đẫm máu nhất nhằm vào tổ chức đứng đầu thế giới kể từ khi Mỹ phát động cuộc chiến tại Afghanistan năm 2001. Hãng tin Anh Reuters cho biết vụ việc xảy ra tại thành phố Mazar-i-Sharif, thủ phủ tỉnh Balkh, vốn khá yên bình ở miền Bắc Afghanistan sau lễ cầu nguyện vào chiều thứ Sáu. Hàng nghìn người biểu tình đổ ra các nẻo đường và tiến đến văn phòng của Phái bộ hỗ trợ quân sự LHQ (UNAMA). Theo lời người dân địa phương, khoảng 2.000 người biểu tình đã tấn công các nhân viên an ninh LHQ đang canh gác bên ngoài trụ sở UNAMA, cướp vũ khí của họ và bắt đầu nổ súng. Lal Mohammad Ahmadzai, phát ngôn viên cảnh sát thành phố Mazar-i-Sharif, cho biết đám đông giận dữ sát hại 2 lính canh gác UNAMA và xả súng vào những người khác trước khi trèo qua tường leo lên tháp canh và phóng hỏa đốt căn cứ. Trước đó, theo nhật báo Telegraph của Anh, một giáo sĩ trong thánh đường ở trung tâm thành phố đã thúc giục những người cầu nguyện kêu gọi LHQ xử lý ông Wayner Sapp - người đã đốt quyển kinh Koran tại một nhà thờ ở bang Florida (Mỹ) hôm 20-3 vừa qua. Tuần trước, Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai ra tuyên bố lên án vụ đốt kinh Koran tại Mỹ và gọi đó là “tội ác chống lại tôn giáo”.

Người phát ngôn UNAMA tại Kabul, Dan McNorton, cho biết 7 nhân viên của họ, trong đó có 4 người Nepal, 1 người Na Uy, 1 người Thụy Điển và 1 người Roumanie, đã thiệt mạng. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Nga nói rằng người đứng đầu UNAMA ở Mazar-i-Sharif (là công dân Nga) đã bị trọng thương. Ngoài ra, còn có 5 dân thường thiệt mạng và 24 người khác bị thương. Tỉnh trưởng tỉnh Balkh, ông Atta Mohammad Noor cho biết vụ bạo loạn này có bàn tay giật dây của lực lượng nổi dậy (ám chỉ Taliban). Phát biểu tại cuộc họp báo hôm 2-4, Tỉnh trưởng Atta cho biết nhiều người trong đám đông biểu tình đã được trang bị súng đạn và khoảng 27 người tình nghi xách động người dân làm loạn đã bị nhà chức trách bắt giữ. Trong đó có kẻ cầm đầu được cho là phần tử Taliban đến từ tỉnh Kapisa - đại bản doanh của Taliban nằm cách Mazar-i-Sharif khoảng 400 km. Theo ông, lực lượng nổi dậy đã lợi dụng cuộc biểu tình chống việc đốt quyển kinh Koran làm bức bình phong để nổi loạn. Đài truyền hình CNN của Mỹ dẫn lời một sinh viên ở Mazar-i-Sharif, người này cho biết đã tham gia cuộc biểu tình và chứng kiến nhiều người trong đám đông biểu tình mang theo súng AK-47 và sử dụng để giết các nhân viên LHQ ở bên ngoài và trong căn cứ của UNAMA. Hôm qua, hãng tin AFP của Pháp cho hay lực lượng Taliban đã lên tiếng nhận trách nhiệm vụ bạo lực kéo dài hơn 3 giờ ở Mazar-i-Sharif - một trong 7 thành phố ở Afghanistan được liên quân do Mỹ đứng đầu chọn làm thí điểm chuyển giao công tác an ninh cho quân đội và cảnh sát nước này vào tháng 7 tới.

Làn sóng biểu tình phản đối vụ đốt kinh Koran tại Mỹ lan rộng ở Afghanistan Tiếp sau cuộc biểu tình đẫm máu diễn ra tại thành phố Mazar-i-Sharif, hôm qua, hơn 2.000 người dân Afghanistan lại tổ chức biểu tình ở thành phố Kandahar (miền Nam) để phản đối vụ đốt Kinh Koran tại Mỹ. Đám đông biểu tình phóng hỏa vào nhiều phương tiện giao thông, ném đá vào cảnh sát khiến tình trạng trở nên phức tạp. Cảnh sát phải dùng hơi cay và bắn chỉ thiên để giải tán đám đông biểu tình, đồng thời ngăn chặn đoàn người biểu tình tiến về phía các văn phòng của LHQ và các trụ sở chính quyền. Đã có 9 người thiệt mạng và 73 người khác bị thương trong cuộc biểu tình này. Cùng ngày, các cuộc biểu tình tương tự diễn ra tại thành phố Taliqan, thủ phủ của tỉnh Takhar, Đông Bắc Afghanistan cũng như tại Thủ đô Kabul và thành phố Herat  ở miền Tây.

Cùng ngày, tại New York (Mỹ), Hội đồng Bảo an LHQ đã triệu tập cuộc họp khẩn cấp và lên án vụ tấn công nhằm vào UNAMA. Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon gọi vụ tấn công đẫm máu này “tàn bạo và hèn nhát không thể dung thứ trong bất thứ hoàn cảnh nào” trong khi Tổng thống Mỹ Barack Obama lên án mạnh mẽ vụ tấn công này. Trong khi đó, Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai gọi vụ tấn công hôm 1-4 là “hành động chống lại các giá trị của Hồi giáo và Afghanistan”. Được biết, trong những tuần trở lại đây, LHQ và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tăng cường công tác an ninh tại các căn cứ ở Afghanistan do lo ngại lực lượng nổi dậy sẽ trả đũa vụ “Biệt đội sát thủ” (từ dùng của một nhóm binh lính Mỹ tại Afghanistan) sát hại thường dân vô tội và chụp ảnh các nạn nhân để “giải trí”. Vụ việc xảy ra đầu năm 2010 nhưng quân đội Mỹ giấu nhẹm cho tới gần đây các bức ảnh chụp cảnh giết người man rợ xuất hiện trên mặt báo.

QUỐC CHÂU
(Theo China Daily, Reuters, AFP, Telegraph, CNN)