Hãng tin Reuters dẫn lời các quan chức cấp cao của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ngày mai (26-10) sẽ bắt đầu chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới xứ cờ hoa.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị (trái) trong cuộc gặp với người đồng cấp Mỹ Blinken hồi tháng 7 tại Indonesia. Ảnh: Reuters
Ông Vương sẽ gặp Ngoại trưởng Antony Blinken cũng như Cố vấn An ninh Quốc gia Jake Sullivan để “trao đổi một loạt vấn đề song phương, khu vực và thế giới”, gồm Biển Đông, Biển Hoa Đông, Trung Đông, cuộc chiến tại Ukraine, Triều Tiên.
Như vậy, đây sẽ là lần đầu ông Vương tới Mỹ kể từ tháng 9-2022 và được cho là mở đường cho cuộc gặp thượng đỉnh dự kiến giữa Tổng thống Biden và Chủ tịch Tập Cận Bình bên lề hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại thành phố San Francisco vào tháng 11. Đây cũng là chuyến thăm đáp lễ được chờ đợi từ lâu sau khi một số quan chức hàng đầu của Mỹ, gồm Ngoại trưởng Blinken, Bộ trưởng Thương mại Gina Raimondo, Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen và Đặc phái viên về khí hậu John Kerry, đến Bắc Kinh trong năm nay nhằm xoa dịu mối quan hệ song phương. “Chúng tôi tiếp tục tin rằng ngoại giao trực tiếp là cách tốt nhất để nêu bật các vấn đề thách thức, giải quyết những hiểu lầm và thông tin sai lệch, đồng thời tìm cách hợp tác với Trung Quốc ở những nơi mà lợi ích của chúng tôi giao nhau” - một quan chức Mỹ giấu tên nói Reuters.
Chuyến thăm của ông Vương diễn ra trong bối cảnh xung đột Hamas - Israel không có dấu hiệu hạ nhiệt trong khi “chiến dịch quân sự đặc biệt” do Nga phát động tại Ukraine vẫn đang tiếp diễn. Trong khi Mỹ viện trợ quân sự cho cả Israel và Ukraine, Trung Quốc ngày càng thân thiết hơn với Nga kể từ khi chiến sự nổ ra ở Ukraine. Một quan chức Mỹ cho biết, cả hai cuộc xung đột đều sẽ được ông Vương thảo luận trong chuyến thăm tới Mỹ lần này, đồng thời tiết lộ thêm rằng Washington sẽ “thúc đẩy Bắc Kinh theo đuổi cách tiếp cận mang tính xây dựng hơn đối với cả hai vấn đề”.
Trước đó, ông Blinken trong chuyến đi gấp rút tới Trung Đông hồi tuần trước đã điện đàm với ông Vương, thảo luận về tầm quan trọng của việc duy trì sự ổn định tại khu vực, đề nghị ông sử dụng ảnh hưởng của Bắc Kinh tại khu vực để đảm bảo xung đột không lan rộng và không khuyến khích các bên khác tham gia vào cuộc xung đột. Về phần mình, Trung Quốc liên tục kêu gọi kiềm chế và ngừng bắn sau khi Israel tiến hành bắn phá Dải Gaza để đáp trả cuộc tấn công của Hamas nhưng đồng thời cũng chỉ trích Israel gay gắt.
Mối quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã xấu đi một cách nhanh chóng kể từ năm 2018 xung quanh hàng loạt vấn đề, gồm Đài Loan, mất cân bằng thương mại, quân sự hóa ở Biển Đông và đại dịch COVID-19. Tháng 11 năm ngoái, ông Biden và ông Tập đã có cuộc gặp bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 ở Bali (Indonesia). Hai bên khi đó nhất trí nối lại đàm phán, thành lập các nhóm làm việc về các vấn đề cụ thể và mở rộng trao đổi giữa hai nước. Song, quan hệ hai bên gần như rơi vào khủng hoảng khi Washington cáo buộc Bắc Kinh thả khinh khí cầu do thám trên lãnh thổ Mỹ hồi tháng 2 năm nay, khiến ông Blinken phải hoãn chuyến thăm dự kiến tới Bắc Kinh.
Hiện ưu tiên hàng đầu của Mỹ là đảm bảo cuộc cạnh tranh quyết liệt giữa hai nước và những bất đồng giữa họ không chuyển thành xung đột.
Trung Quốc bày tỏ sự quan tâm đối với cuộc gặp giữa Tổng thống Biden và Chủ tịch Tập bên lề hội nghị APEC nhưng đồng thời cũng yêu cầu Mỹ nhượng bộ, nới lỏng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với chất bán dẫn tiên tiến cũng như các công nghệ quan trọng chiến lược khác. “Trung Quốc tin rằng ngoại giao cấp nguyên thủ quốc gia là la bàn và là chiếc neo của mối quan hệ Trung - Mỹ. Hiện tại, quan hệ Trung - Mỹ đang đối mặt với rất nhiều khó khăn và đang ở ngã rẽ, không biết phải đi về đâu” - Lưu Khanh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế Trung Quốc, nói với NBC News.
TRÍ VĂN (Tổng hợp)