Với công trình nghiên cứu về những đóng góp của phụ nữ cho lực lượng lao động, Giáo sư Claudia Goldin tại Đại học Harvard (Mỹ) đã được chọn là người nhận giải Nobel Kinh tế năm 2023.

Bà Goldin và chồng Lawrence Katz, cũng là một nhà kinh tế học làm việc tại Đại học Harvard.

Hội đồng Nobel đánh giá nữ giáo sư 77 tuổi là người đầu tiên cung cấp cái nhìn toàn diện về thu nhập và đóng góp của phụ nữ vào thị trường lao động. Sau khi phân tích dữ liệu trong lịch sử hơn 200 năm của Mỹ, Giáo sư Goldin chứng minh rằng phần lớn khác biệt về trả lương theo giới là do khác biệt về trình độ học vấn và nghề nghiệp. Tuy nghiên cứu của Giáo sư Goldin không đưa ra giải pháp, nhưng các phát hiện của bà được cho là có thể giúp giới chức giải quyết những vấn đề đã tồn tại nhiều năm qua.

“Hiểu được vai trò của nữ giới trong thị trường lao động là điều quan trọng với xã hội. Nhờ nghiên cứu mang tính đột phá của Claudia Goldin, chúng ta đã biết nhiều hơn về các yếu tố nền tảng và những rào cản cần giải quyết trong tương lai” - ông Jakob Svensson, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng Nobel Kinh tế, nhận xét.

Được biết, trên toàn cầu, tỷ lệ phụ nữ tham gia vào thị trường lao động vào khoảng 50%, trong khi tỷ lệ này ở nam giới là 80%. Lao động nữ hiện được trả lương thấp hơn và cũng có ít cơ hội thăng tiến trong sự nghiệp hơn đồng nghiệp nam. Và trong tất cả các giải Nobel, Kinh tế cũng là lĩnh vực có ít đại diện nữ nhất. Sau 55 năm tổ chức, chỉ có 3 phụ nữ được vinh danh giải thưởng này - đó là Elinor Ostrom năm 2009, Esther Duflo năm 2019 và Claudia Goldin năm nay. Bà Goldin cũng là phụ nữ đầu tiên được trao giải thưởng này một mình, vì cả Ostrom và Duflo đều nhận giải Nobel chung với đồng nghiệp nam.

Một điều lý thú về nữ chủ nhân giải Nobel Kinh tế 2023 là bà chưa từng mong muốn trở thành chuyên gia kinh tế. Sinh ra và lớn lên trong một gia đình Do Thái ở thành phố New York, Goldin mơ ước trở thành nhà khảo cổ học hoặc nhà vi trùng học. Khi còn là học sinh trung học, Goldin đã hoàn thành một khóa học hè về vi sinh tại Đại học Cornell. Tốt nghiệp trung học, bà vào Đại học Cornell với ý định theo đuổi ngành nghiên cứu vi sinh. Nhưng đến năm hai đại học, Goldin có cơ duyên gặp gỡ chuyên gia kinh tế nổi tiếng Alfred Kahn trong một lớp học kinh tế. Từ lúc đó, bà bắt đầu quan tâm đến những quy định và tổ chức công nghiệp. 

Sau khi tốt nghiệp Đại học Cornell, Goldin theo học chương trình Tiến sĩ kinh tế tại Đại học Chicago, rồi tiếp tục nghiên cứu kinh tế lao động và lịch sử kinh tế. Bà đã viết luận án tiến sĩ về chế độ nô lệ ở các thành phố trước thời kỳ nội chiến của Mỹ và trong ngành công nghiệp phía Nam. Goldin từng giảng dạy tại các trường Đại học Wisconsin-Madison, Đại học Princeton và Đại học Pennsylvania. Năm 1990, bà được mời về làm việc tại khoa kinh tế Đại học Harvard, trở thành người phụ nữ đầu tiên giảng dạy tại khoa này. 

Bên cạnh sự nghiệp giảng dạy thành công, Goldin còn hoạt động sôi nổi trong nhiều lĩnh vực kinh tế. Bà là chủ tịch Hiệp hội Kinh tế Mỹ năm 2013/2014 và là chủ tịch Hiệp hội Lịch sử Kinh tế năm 1999/2000. Bà là thành viên của nhiều tổ chức khác nhau - bao gồm Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia và Hiệp hội Triết học Mỹ, Viện Hàn lâm Khoa học Chính trị và Xã hội Mỹ, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Mỹ, Hiệp hội các nhà kinh tế lao động (SOLE), Hiệp hội Kinh tế lượng và Hiệp hội Khí tượng học. Bà còn là tác giả của nhiều cuốn sách và nổi tiếng với tác phẩm về lịch sử phụ nữ trong nền kinh tế Mỹ.

NGUYỆT CÁT (Tổng hợp)