Gió bấc luồn qua hẻm nhỏ, kéo theo mùi nhang trầm và tiếng rao đủ thứ hàng hóa chuẩn bị cho năm mới vọng từ đầu ngõ. Hơi thở của Tết nhoáng một cái đã ngập trong không khí. Vậy nhưng năm nay Lâm không cảm nhận được niềm hạnh phúc như mọi năm. Trong căn phòng trọ, Lâm ngồi bất động bên chiếc bàn gỗ cũ, trước mặt là một tờ giấy trắng. Lâm định viết thư tay cho ba - giống mọi năm - nhưng trái tim chợt nghẹn lại. Ba vừa mất cách nay ba tháng.

Càng gần cái Tết đầu tiên không có ba, Lâm thấy lòng trống rỗng như khoảng sân nhỏ ở quê từ khi vắng bóng ba mỗi chiều. Cái sân nơi ba từng tiếp mẹ gọt đủ thứ làm dưa làm mứt rồi cười nói: “Con lớn rồi, mai mốt có người yêu, nhớ dẫn về nhà cho biết”. Những câu nói giản đơn, bây giờ nghe quá xa xôi...

Lâm xếp lại tờ giấy, bỏ vào ngăn bàn như cất đi một điều chưa thể chạm đến, rồi quay sang nhìn chiếc ba lô, lưỡng lự có nên chuẩn bị vài thứ giản đơn rồi đón xe về nhà không. Tất nhiên Lâm mong mỏi được về ăn Tết với mẹ. Nhưng Lâm lại đang giấu một điều chưa dám nói với ai.

***

Bến xe cuối năm kín nghẹt người. Lâm ôm ba lô, len qua dòng người chen chúc. Cuối cùng thì nỗi mong ước đoàn viên đã mạnh hơn tất cả và đưa Lâm ra bến xe. Số tiền trong túi chỉ đủ để Lâm mua vé, không thể mua cho mẹ dẫu chỉ một món quà năm mới nho nhỏ.

Trong lúc Lâm thất thần, một bàn tay chạm nhẹ vào vai: “Có chuyện gì mà buồn thiu vậy cháu?”. Lâm giật mình. Đó là người đàn ông khoảng năm mươi, dáng gầy nhưng nhanh nhẹn, mặc chiếc áo khoác màu nâu đất. Trên tay ông là chiếc túi vải kiểu xưa. “Sao chú biết cháu buồn” - Lâm khẽ hỏi. “Vì ánh mắt cháu không có niềm háo hức về nhà...” - người đàn ông ngập ngừng an ủi Lâm - “Tết mà, người ta vui thì về. Mình buồn, cũng phải về”.

Tình cờ người đàn ông cũng cùng chuyến xe với Lâm. Lên xe, ông ngồi cạnh Lâm, mở chiếc khăn gói, lấy mấy củ khoai lang còn nóng. “Ăn đi cho ấm bụng. Đường xa lắm”. Lâm nhận lấy, cảm thấy cổ họng nóng lên. Ba cũng hay gói khoai lang mang theo mỗi lần đi đâu xa.

Chuyến xe lăn bánh. Thành phố lùi dần sau lưng.

Trên xe, câu chuyện giữa Lâm và người đàn ông cứ tiếp tục, tự nhiên thân quen. Hoàn cảnh gia đình ông cũng đặc biệt. Ông theo công trình xây dựng đi khắp nơi. Con trai ông cũng trạc tuổi Lâm, học đại học xa nhà, ra trường đi làm nơi đó. Hai cha con bắt chuyến xe về nhà từ hai hướng khác nhau, cùng đón cái Tết đầu tiên mà không có vợ ông. “Bà ấy mất năm ngoái. Do bệnh tim” - ông nói khẽ. Lâm siết chặt tay: “Cháu cũng vừa mất ba”. Người đàn ông khẽ đặt bàn tay lên vai Lâm. Một sự chia sẻ trong im lặng, nhưng đủ để người khác thấy an ủi.

Chuyến xe cứ thế chạy miết về phía gió lạnh. Những cành cây khô ven đường khẽ quẹt vào cửa kính tạo thành âm thanh rin rít. Trong khoang xe, ánh đèn mờ vàng chiếu lên khuôn mặt người đàn ông và Lâm, khiến cả hai như những bóng hình đang tìm nơi neo lại trong tiết giao mùa. Một lúc sau, ông khẽ hỏi Lâm: “Cháu đang sợ điều gì à?”. Không hiểu sao, Lâm lại dễ dàng kể: “Cháu thất nghiệp rồi chú ạ. Cháu không dám nói với mẹ. Về mà thế này, cháu thấy buồn quá”. “Người trẻ lo xa là đúng. Nhưng đừng quên Tết không phải để khoe thành công. Tết là để quay về. Mẹ cháu chắc hẳn không cần cháu mang về gì cả, ngoài chính cháu” - từng lời của ông thấm thía - “Hồi trẻ chú nghèo lắm. Mỗi lần về quê, sợ bị hỏi chuyện tiền nong, sợ bị so sánh với anh em họ hàng. Nhưng vợ chú nói: Anh về với ba mẹ, đâu phải về với miệng người ta. Chú nghe theo và không hối hận”.

Gần đến quê nhà thì trời chợt đổ cơn mưa lớn. Gió quất mạnh khiến xe rung lên. Bác tài thông báo tạm nghỉ ở trạm dừng chân gần đó để bớt mưa di chuyển an toàn hơn. Lâm và người đàn ông xuống xe, định vào quán ăn ngồi trú. Đột nhiên một thanh niên dáng cao gầy chạy ra, mắt ngó quanh vội vã. Người đàn ông vui mừng quá đỗi: “Sao con ở đây”. “Con tới nhà rồi, định đợi ba về, nhưng tự nhiên thấy không yên tâm nên bắt xe ngược ra, mong gặp ba ở trạm này”. Hai ba con nhìn nhau mấy giây, rồi người thanh niên đột nhiên ôm chầm lấy ba mình. Lâm quay mặt đi, không dám nhìn lâu vì nước mắt đang chực trào. Tiếng mưa vẫn đập rào rạt trên mái tôn.

Sau gần một giờ, xe tiếp tục chạy. Người con trai mua vé về chung xe, cùng người đàn ông thủ thỉ nhỏ to. Lâm chẳng rõ nội dung, nhưng cảm nhận được sự ấm áp lan sang mình.

Xe về đến ngã ba nhỏ dẫn về làng, trước khi chia tay, người đàn ông nói với Lâm: “Dù có chuyện gì, thành công hay thất bại, Tết nhớ về nhà nghe cháu”. Bóng hai cha con xuống xe về nhà trong làn mưa bụi cuối năm cứ mãi trong tâm trí Lâm suốt quãng đường còn lại. Khi xe dừng hẳn, trời đã tối, gió rét căm. Lâm đeo ba lô, bước xuống xe, ngập ngừng trước con đường dẫn về nhà mình.

***

Lâm về tới nhà, bên bếp lửa mẹ vùi than giữ nồi cơm luôn nóng hổi. Thấy bóng Lâm trước thềm, mẹ vui mừng thốt lên: “Về rồi hả con” rồi với tay lấy chiếc khăn vắt ở cửa, phủi nhẹ lên tóc Lâm đã ướt vì mưa: “Lạnh không? Vô nhà thay đồ rồi ăn cơm. Mẹ nấu canh măng con thích”. Lâm chợt thấy sống mũi cay xè, “Dạ” một tiếng nhỏ xíu.

Trong bữa cơm, mẹ nói chuyện vườn tược, hàng xóm, mấy đứa trẻ trong làng tập múa lân. Đến khi dọn chén đũa xong, mẹ bỗng đứng dậy, lấy từ ngăn tủ ra một chiếc hộp nhỏ: “Cái này ba con để lại. Ba dặn khi nào con khó khăn thì đưa”. Lâm mở ra. Bên trong là một khoản tiền nhỏ cùng một mảnh giấy với dòng chữ của ba”Ba mẹ vẫn luôn bên con”. Nước mắt Lâm rơi. Mẹ nói: “Không ai sống mà không có lúc gặp bất trắc, trở ngại. Ba mẹ chỉ mong con luôn có ý chí...”.

Đêm đó, Lâm và mẹ thắp nén nhang lên bàn thờ ba. Khói hương bay lên mỏng manh mà ấm lạ. Mẹ khẽ nói: “Năm nay khó khăn, nhưng rồi sẽ qua. Ba mẹ chỉ mong con sống vui vẻ, khỏe mạnh”. Lâm gật đầu: “Mẹ an tâm, dù có gặp chuyện gì, con cũng sẽ về nhà...”.

Truyện ngắn: NGUYÊN VĂN