Điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 252/2025/QH15, ngày 10-12-2025 đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 Việt Nam là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số làm động lực chính. Tiềm lực, trình độ KHCN và ĐMST đạt mức tiên tiến ở nhiều lĩnh vực quan trọng, thuộc nhóm dẫn đầu trong các nước có thu nhập trung bình cao.

Trường Thủy sản, Đại học Cần Thơ giới thiệu mô hình ứng dụng công nghệ tuần hoàn kín để phục vụ nuôi tôm siêu thâm canh ở ĐBSCL.

Theo nhận định của các Bộ, ngành Trung ương và chuyên gia, hiện nay năng lực nghiên cứu, phát triển và ứng dụng KHCN, ĐMST, chuyển đổi số tại các vùng trong cả nước chưa tương xứng với yêu cầu phát triển. Đầu tư cho KHCN còn thấp, chưa đủ để làm chủ các công nghệ chiến lược. Nguồn nhân lực chất lượng cao cả về KHCN và chuyển đổi số đang là thách thức lớn, đặc biệt là sự thiếu hụt nhân lực tại các vùng kinh tế trọng điểm. Việc cụ thể hóa các cơ chế chính sách, nguồn lực phát triển KHCN và ĐMST chưa gắn kết chặt chẽ với yêu cầu thực tiễn của từng địa phương, từng vùng kinh tế trọng điểm.

Để đưa KHCN, ĐMST và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực chính của mô hình tăng trưởng, cần những giải pháp đồng bộ. Theo đó, phát triển KHCN, ĐMST và chuyển đổi số phải bám sát mục tiêu quy hoạch tổng thể quốc gia và các vùng.

Ông Trần Minh Tân, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ, cho rằng cần tạo môi trường pháp lý thông thoáng, tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho phát triển KHCN và ĐMST. Trọng tâm là đổi mới cơ chế tài chính cho KHCN theo hướng lấy kết quả, sản phẩm làm trọng tâm, gắn với quyền sở hữu và quyền thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ, đặc biệt là hệ thống sản phẩm công nghệ có hàm lượng trí tuệ cao. Bên cạnh đó thúc đẩy liên kết vùng trong nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ được xem là giải pháp quan trọng để tạo ra sức mạnh tổng hợp cho sự phát triển của cả vùng. Đặc biệt là cần quan tâm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đào tạo và thu hút nhân tài trong lĩnh vực KHCN và chuyển đổi số, gắn với yêu cầu phát triển của từng vùng, địa phương.

Bài, ảnh: MINH HUYỀN