Phát biểu tại trụ sở Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Washington (Mỹ) hôm 5-1, Bộ trưởng Thương mại Nhật Bản Yasutoshi Nishimura (ảnh) cho biết sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế và nền thương mại tự do sau Chiến tranh Lạnh đã củng cố sức mạnh cho các chế độ chuyên chế, đồng thời kêu gọi Mỹ và các nước dân chủ tạo lập một “trật tự thế giới mới”.

Ảnh: AP

“Các quốc gia chuyên chế đã tích lũy được sức mạnh to lớn, cả về kinh tế và quân sự. Chúng ta phải xây dựng lại một trật tự thế giới dựa trên các giá trị cơ bản là tự do, dân chủ, nhân quyền và pháp quyền” - ông Nishimura phát biểu. Bộ trưởng Thương mại Nhật nhấn mạnh rằng các nước dân chủ cần phải bảo vệ sức mạnh công nghiệp của mình và đề phòng mất bí mật công nghệ, đặc biệt là những công nghệ có thể được chuyển sang sử dụng cho mục đích quân sự.

Ông Nishimura đưa ra lời kêu gọi trên trong bối cảnh xuất hiện mối lo ngày càng tăng cho rằng sau khi xảy xung đột Nga - Ukraine, Bắc Kinh và Mát-xcơ-va sẽ sử dụng quyền kiểm soát của họ đối với nguồn cung năng lượng và gây ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng sản xuất để ngăn chặn Mỹ, Nhật, châu Âu và các nước khác chống lại các mục tiêu ngoại giao và quân sự của họ. Ông Nishimura cho biết lãnh đạo của Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) có thể sẽ thảo luận về cách đối phó trước sức ép kinh tế khi họ gặp nhau vào tháng 5 tới tại thành phố Hiroshima (Nhật Bản).

Trong bài phát biểu, ông Nishimura cũng kêu gọi mở rộng mối quan hệ hợp tác Mỹ - Nhật ra ngoài lĩnh vực chất bán dẫn sang lĩnh vực công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo và khoa học lượng tử, đồng thời hứa hẹn sẽ hợp tác chặt chẽ hơn với Washington về kiểm soát hoạt động xuất khẩu.

Dự kiến ngày 13-1 tới, Thủ tướng Nhật Kishida Fumio sẽ chính thức  thăm Mỹ và gặp Tổng thống Joe Biden để thảo luận nhiều vấn đề, từ tình hình căng thẳng tại eo biển Đài Loan, vấn đề Triều Tiên cho đến cuộc xung đột Nga - Ukraine. Đây cũng là chuyến công du chính thức đầu tiên của Thủ tướng Kishida đến Mỹ kể từ khi ông nhậm chức hồi tháng 10-2021.

NGUYỆT CÁT (Theo Reuters)