Nhằm giúp Philippines khắc phục hậu quả của siêu bão Haiyan, Nhật Bản đang chuẩn bị gửi 1.000 binh sĩ cùng các tàu và máy bay quân sự đến quốc gia Đông Nam Á này. Đây là chiến dịch triển khai quân sự lớn nhất của Tokyo kể từ sau Thế chiến thứ hai, theo Reuters.

Ngoài hơn 2.500 người được cho là đã chết, siêu bão Haiyan còn đẩy những người còn sống vào cảnh “màn trời chiếu đất”. Ảnh: BBC

Phát biểu trước báo giới hôm 13-11, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Itsunori Onodera cam kết Tokyo sẽ đưa tối đa 1.000 binh sĩ đến Philippines, nơi mà hàng triệu nạn nhân của siêu bão Haiyan đang vất vả tìm kiếm nhu yếu phẩm kể từ hôm 8-11. Theo nhật báo Asahi và hãng thông tấn Jiji, Chính phủ Nhật cũng đang cân nhắc triển khai 3 tàu chiến cùng các máy bay và trực thăng vận tải đến miền Trung Philippines vốn chịu ảnh hưởng nặng nề của siêu bão. Trước đó, Tokyo đã hỗ trợ 10 triệu USD, điều 50 binh sĩ và 25 nhân viên y tế đến quốc gia này.

Chánh văn phòng nội các Nhật Yoshihide Suga hồi đầu tuần cho biết quyết định gửi quân đến Philippines nhằm đáp lại yêu cầu từ giới chức Manila. Tuy nhiên theo Reuters, hoạt động trên là một phần then chốt trong chiến dịch nâng cao vai trò của quân đội Nhật ở nước ngoài. Nó diễn ra giữa lúc Thủ tướng Shinzo Abe đang thúc đẩy việc dỡ bỏ những hạn chế đối với quân đội được qui định trong hiến pháp hòa bình. Động thái này được cho là nhằm đối phó với ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc tại châu Á cũng như mối đe dọa hạt nhân từ CHDCND Triều Tiên.

Trong một diễn biến liên quan, các nguồn tin Chính phủ Nhật ngày 13-11 cho biết Thủ tướng Abe sẽ chỉ định Cố vấn Chính sách Đối ngoại Shotaro Yachi làm người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia được thành lập theo mô hình của Mỹ. Với cương vị lãnh đạo cơ quan này, cựu ngoại trưởng Yachi, 69 tuổi, được xem là "cánh tay phải" của Thủ tướng Abe về chính sách đối ngoại.

Trong một cuộc họp cùng ngày, ủy ban chính phủ chịu trách nhiệm về các vấn đề an ninh của Nhật ở nước ngoài đã nhất trí rằng Tokyo cần được phép can dự vào các hoạt động phòng vệ tập thể, vì vậy không có giới hạn địa lý nào ngăn cản quân đội triển khai ở hải ngoại để thực hiện quyền này. Hiện dư luận Nhật đang tranh cãi xung quanh việc cho phép quân đội của họ triển khai ở nước ngoài trong khuôn khổ các hoạt động phòng vệ tập thể. Dựa trên báo cáo cuối cùng của ủy ban trên, chính phủ sẽ quyết định có bãi bỏ lệnh cấm tham gia quyền phòng vệ tập thể vào năm 2014 hay không.

THANH BÌNH (Tổng hợp)

Trung Quốc bị chê Trong chiến dịch hỗ trợ Philippines khắc phục hậu quả sau siêu bão Haiyan, ngoài 20 triệu USD cam kết trước đó, Mỹ còn triển khai 4 tàu quân sự cùng máy bay, thủy quân lục chiến và cả hàng không mẫu hạm USS George Washington mang theo 5.000 thủy thủ và hơn 80 máy bay. Một loạt quốc gia khác cũng đóng góp hàng chục triệu USD, như Úc gần 30 triệu USD, Anh 16 triệu USD Thế nhưng Trung Quốc chỉ viện trợ 200.000 USD. Đây là con số mà các chuyên gia cho là tương đối nhỏ, cho thấy quan hệ căng thẳng giữa Bắc Kinh và Manila xung quanh tranh chấp bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham trên Biển Đông mà cả hai đều tuyên bố chủ quyền. “Việc viện trợ và cứu trợ cho các thảm họa thiên nhiên không nên bị ảnh hưởng bởi các mối quan hệ chính trị...Trung Quốc nên nắm lấy cơ hội này để cải thiện hình ảnh”- Joseph Cheng, giáo sư ngành khoa học chính trị tại Đại học City ở Hồng Công, bình luận trên hãng tin Sky News.