Từ nay đến năm 2024, Nhật Bản sẽ tổ chức một loạt hội nghị thượng đỉnh khu vực, từ Đông Nam Á đến Trung Á, nhằm giải quyết các thách thức chung. Tokyo đồng thời lên kế hoạch cho nhiều cuộc gặp song phương để lôi kéo và xây dựng mối quan hệ bền chặt hơn với các quốc gia Nam bán cầu, trong bối cảnh Ấn Độ và Trung Quốc lần lượt đưa ra sáng kiến riêng.

Ngoại trưởng Nhật Bản Yoko Kamikawa (trái) và Ngoại trưởng Thái Lan Parnpree Bahiddha-Nukara.

Ngày 12-10, Ngoại trưởng Nhật Bản Yoko Kamikawa đã gặp người đồng cấp Thái Lan Parnpree Bahiddha-Nukara trong khuôn khổ chuyến thăm nước ngoài đầu tiên kể từ khi bà nhậm chức hồi giữa tháng 9. Ngoại trưởng Kamikawa cũng thăm Brunei, Việt Nam và Lào nhằm thúc đẩy đối thoại song phương, đặt nền móng cho hội nghị thượng đỉnh đặc biệt giữa Nhật Bản và Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN), dự kiến diễn ra tại Tokyo vào tháng 12. Thông qua sự kiện này, Tokyo sẽ kêu gọi hợp tác về công nghệ số và an ninh hàng hải, bên cạnh đề xuất phương pháp hỗ trợ công nghệ cho khu vực.

Theo trang tin Nikkei, Nhật Bản xác định hội nghị thượng đỉnh tháng 12 vốn trùng dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ hữu nghị với ASEAN, là một trong những sự kiện ngoại giao quan trọng nhất năm. Đây cũng là một phần trong cam kết của Nhật Bản với Nam bán cầu, khi Tokyo coi tăng cường quan hệ với hơn 100 quốc gia đối tác ở khu vực là một phần của chiến lược duy trì trật tự quốc tế dựa trên pháp quyền. Nhật Bản đặt mục tiêu tổ chức hội nghị thượng đỉnh đầu tiên với 5 quốc gia Trung Á vào năm sau. Năm 2024 cũng được coi là năm hữu nghị giữa Nhật Bản và Cộng đồng Caribe (CARICOM) khi cả hai đang khám phá các cơ hội đối thoại cấp cao.

Cách tiếp cận dựa trên khu vực của Nhật Bản được mô phỏng theo Hội nghị Quốc tế Tokyo về Phát triển châu Phi (TICAD) mà nước này khởi xướng năm 1993, khi Mỹ và châu Âu thu hẹp sự can dự ở khu vực sau Chiến tranh Lạnh. Thông qua TICAD, Nhật Bản đã cung cấp hỗ trợ kinh tế cho các quốc gia châu Phi và đổi lấy phiếu bầu của họ khi tranh cử vào ghế không thường trực trong Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc. Việc “tái áp dụng” chiến lược ngoại giao trên diễn ra trong bối cảnh Ấn Độ đang khẳng định vị thế dẫn đầu ở Nam bán cầu, bao gồm các thị trường mới nổi và quốc gia đang phát triển ở châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latinh.

Về phần mình, Trung Quốc cũng không bỏ qua cơ hội tăng cường ngoại giao ở khu vực, đáng chú ý trong đó là Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc - châu Phi khởi xướng từ năm 2000 và gần nhất là Hội nghị thượng đỉnh các nước Arab - Trung Quốc năm 2022. Hồi tháng 5, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gặp 5 nhà lãnh đạo Trung Á, cùng thời điểm diễn ra Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) ở Hiroshima, Nhật Bản.

MAI QUYÊN