TRÍ VĂN (Tổng hợp)

Nhật Bản vừa thông qua Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS) với kế hoạch sở hữu khả năng phản công trong vài năm tới nhằm đối phó các mối đe dọa từ Trung Quốc và Triều Tiên.

SDF trong một đợt diễn tập. Ảnh: Reuters

Theo tờ The Hill, Nhật Bản đang tái khẳng định nước này là một cường quốc quân sự bằng cách đặt mục tiêu tăng gấp đôi ngân sách quốc phòng hàng năm lên tương đương 2% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vào tài khóa 2027. Theo đó, tổng chi tiêu quốc phòng và mua sắm các trang thiết bị quốc phòng quan trọng trong vòng 5 năm tới (giai đoạn 2023-2027) của Nhật Bản là 43.000 tỉ yen (khoảng 320 tỉ USD), tăng 15.500 tỉ yen so với giai đoạn 2019-2023. Trong đó, khoảng 5.000 tỉ yen cho việc chế tạo, nâng tầm bắn của loại các tên lửa và mua thêm vũ khí hiện đại từ Mỹ. 

Giới phân tích cho rằng việc Nhật Bản tăng ngân sách quốc phòng về mặt kỹ thuật có thể không thể hiện sự thay đổi trong các ràng buộc mà hiến pháp “không chiến tranh” của xứ hoa anh đào áp đặt, nhưng nó lại tiến gần đến việc cho phép triển khai các cuộc tấn công tên lửa nhằm vào các mối đe dọa hiện hữu như Trung Quốc và Triều Tiên. Được biết, Điều 9 Hiến pháp Nhật Bản không cho phép sử dụng chiến tranh để làm phương tiện giải quyết các xung đột quốc tế có liên quan đến Nhật Bản. Hiến pháp có hiệu lực vào ngày 3-5-1947, sau Chiến tranh thế giới thứ 2.

Theo giới phân tích, chính hàng loạt vụ phóng thử tên lửa của Triều Tiên trong năm nay và việc Bắc Kinh miễn cưỡng kiềm chế Bình Nhưỡng là những lý do dẫn đến sự thay đổi đột ngột trong chính sách chi tiêu quốc phòng của Tokyo. Bước tiến nhảy vọt trong chi tiêu quốc phòng của Nhật Bản cũng phản ánh lo ngại ngày càng tăng về hậu quả của “chiến dịch quân sự đặc biệt” mà Nga phát động tại Ukraine cũng như sự không chắc chắn về các cam kết lâu dài của Washington.

Sự thay đổi trên dường như là dấu hiệu cho thấy đã đến lúc Nhật Bản thoát ra khỏi chủ nghĩa hòa bình kéo dài hàng thập niên kể từ Chiến tranh thế giới thứ 2. Dù tổng sản phẩm quốc gia (GNP) của Nhật Bản hiện ở mức 5.000 tỉ USD, thua xa GNP của Trung Quốc và Mỹ vốn lần lượt là 15.000 tỉ USD và 22.000 tỉ USD nhưng Lực lượng Phòng vệ (SDF) của Nhật Bản chỉ gồm 250.000 quân lại được xếp vào hàng mạnh nhất thế giới. Giờ đây, SDF còn có kế hoạch phát triển theo cấp số nhân. Theo tờ The Hill, Nhật Bản đã quyết định nhập khẩu hàng trăm tên lửa Tomahawk với giá 1,2 triệu USD/quả. Tomahawk có tầm bắn 1.000 dặm (tương đương 1.600km), đủ để tấn công các mục tiêu ở bất cứ nơi đâu tại Triều Tiên và phần lớn vùng Đông Bắc Trung Quốc. Ngoài ra, Nhật Bản còn đang mua 147 chiến đấu cơ F35 với giá 100 triệu USD/chiếc. Cùng với việc sở hữu nhiều máy bay vận tải Osprey cũng như lượng lớn máy bay không người lái, Nhật Bản được cho chẳng bao lâu nữa sẽ có lực lượng quân sự tinh vi nhất thế giới sau Mỹ, ngay cả khi họ bị lép vế về số lượng so với con số 2,7 triệu quân của Trung Quốc và 1,2 triệu quân của Triều Tiên.

Song, Nhật Bản dường như không hài lòng với việc mua tất cả những thứ công nghệ cao, siêu tiên tiến đó từ Mỹ. Do đó, Tokyo hiện đang ráo riết tự phát triển tên lửa đạn đạo liên lục địa có khả năng tấn công các mục tiêu nằm sâu trong lục địa Á - Âu, gồm toàn bộ Trung Quốc và phần lớn nước Nga. Không những vậy, Nhật Bản còn hợp tác với Anh và Ý để phát triển chiến đấu cơ thế hệ thứ 6. Tuy nhiên, theo giới phân tích, Tokyo cần phải làm nhiều hơn nữa nếu như muốn thoát ra khỏi cái “kén” của liên minh với Mỹ và tiến hành phục hưng sức mạnh quân sự.