Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề nghị Quốc hội phê chuẩn khoản ngân sách 672 triệu USD nhằm hỗ trợ các hoạt động xử lý, thu hồi và giám sát vật liệu hạt nhân của Iran, trong khuôn khổ gói ngân sách bổ sung trị giá 80 tỉ USD phục vụ các mục tiêu an ninh quốc gia và ứng phó với những diễn biến sau xung đột với Tehran.

Một nhà máy làm giàu uranium của Iran.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, các tài liệu do Nhà Trắng trình lên Quốc hội cho thấy khoản kinh phí này sẽ được cấp cho Bộ Năng lượng Mỹ để thực hiện các hoạt động kiểm chứng, thanh tra và chống phổ biến vũ khí hạt nhân, đồng thời hỗ trợ các nỗ lực quốc tế nhằm ngăn chặn Iran phát triển hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân.

Một quan chức Nhà Trắng cho biết ngân sách đề xuất sẽ được sử dụng để xử lý các vật liệu hạt nhân nhạy cảm, bao gồm uranium hexafluoride (UF6), uranium làm giàu ở nhiều cấp độ khác nhau và nhiên liệu sử dụng trong các lò phản ứng nghiên cứu. Chương trình cũng nhằm tăng cường năng lực giám sát, phát hiện hoạt động buôn lậu vật liệu hạt nhân và mở rộng hoạt động của các đơn vị ứng phó khẩn cấp hạt nhân của Mỹ tại Trung Đông.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran đang tiếp tục các cuộc đàm phán kỹ thuật tại Thụy Sĩ nhằm cụ thể hóa bản ghi nhớ về chương trình hạt nhân Iran được ký kết hồi giữa tháng 6. Theo các nguồn tin từ chính quyền Mỹ, tương lai của kho uranium làm giàu cao mà Tehran đang nắm giữ là một trong những nội dung trọng tâm của tiến trình đàm phán.

Phó Tổng thống JD Vance cho biết Iran đã đồng ý cho các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) trở lại nước này để tiến hành các hoạt động kiểm tra. Tổng thống Trump cũng khẳng định Tehran chấp nhận áp dụng cơ chế thanh tra nghiêm ngặt hơn đối với chương trình hạt nhân.

Khoản ngân sách 672 triệu USD là một phần trong gói bổ sung 80 tỉ USD mà chính quyền Mỹ đề xuất nhằm chi trả cho các hoạt động quân sự, bổ sung kho dự trữ đạn dược, tăng cường năng lực phòng thủ và triển khai các chương trình an ninh quốc gia khác sau chiến dịch quân sự tại Trung Đông.

Giới phân tích nhận định việc xử lý và giám sát vật liệu hạt nhân của Iran sẽ là một trong những nội dung phức tạp nhất trong tiến trình đàm phán hiện nay, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Mỹ, IAEA và các đối tác quốc tế nhằm bảo đảm các cam kết không phổ biến vũ khí hạt nhân được thực thi đầy đủ.

ĐOÀN HÙNG