MAI QUYÊN (Theo AP, SFGate)

Các thành viên kỳ cựu của đảng Cộng hòa ủng hộ Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi đến thăm Ðài Loan vào tháng tới, bất chấp việc Bắc Kinh liên tục đưa ra cảnh báo nghiêm khắc tới Nhà Trắng.

Bà Pelosi gặp gỡ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong chuyến thăm Kiev đầu tháng 5. Ảnh: UPI

Vốn bà Pelosi dự kiến thăm Ðài Loan vào tháng 4, nhưng chuyến đi được dời sang tháng 8 sau khi chính trị gia 82 tuổi có kết quả dương tính với COVID-19. Kế hoạch này là một phần trong chuyến công du của bà Pelosi tới châu Á cùng đoàn đại biểu lưỡng đảng của Quốc hội. Nếu không có gì thay đổi, bà Pelosi sẽ là Chủ tịch Hạ viện Mỹ đầu tiên thăm Ðài Loan trong ¼ thế kỷ.

Phản ứng trước tin này, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết ý định của bà Pelosi “làm tổn hại nghiêm trọng quyền chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc”; tác động tiêu cực đến nền tảng chính trị quan hệ Mỹ - Trung và gửi tín hiệu sai lầm tới “các lực lượng ly khai muốn giành độc lập cho Ðài Loan”. Cơ quan này cũng cảnh báo Washington sẽ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về bất kỳ hậu quả thảm khốc từ những biện pháp đáp trả quyết liệt của Bắc Kinh.

Bất chấp đe dọa từ Trung Quốc, nhiều thành viên kỳ cựu trong đảng Cộng hòa tỏ ra hoan nghênh chuyến đi của lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện và thúc giục Nhà Trắng hành động. Chẳng hạn như cựu Ngoại trưởng Mike Pompeo, ông không chỉ ủng hộ mà còn đề nghị được cùng tham gia phái đoàn đến Ðài Loan. Trong khi đó, cựu Chủ tịch Hạ viện Newt Gingrich chỉ trích những cảnh báo của Lầu Năm Góc chống lại chuyến đi nói trên. Ðược biết, ông Gingrich từng thăm Ðài Loan vào năm 1997 và là quan chức cấp cao nhất đến nay của Mỹ tới vùng lãnh thổ này. Thời điểm đó, chuyến đi cũng diễn ra giữa lúc căng thẳng Mỹ - Trung leo thang.

Thời điểm nhạy cảm

Hiện bà Pelosi chưa xác nhận có tiếp tục kế hoạch tới Ðài Bắc hay không, nhưng có tin cho biết Nhà Trắng và Lầu Năm Góc đang âm thầm thuyết phục Chủ tịch Hạ viện về những rủi ro khi đến Ðài Loan. Các nhà phân tích nhận định, chuyến đi của bà Pelosi nhằm thể hiện quan điểm cứng rắn trước Trung Quốc. Nhưng tình huống hiện nay, các quan chức Mỹ cũng không muốn chọc giận Bắc Kinh giữa lúc quan hệ Ðài - Trung ngày càng không chắc chắn.

Những tháng trước, Trung Quốc liên tục có hành động khiêu khích quanh eo biển Ðài Loan, bao gồm điều máy bay chiến đấu vào vùng nhận dạng phòng không tự tuyên bố của Ðài Loan. Ðiều này khiến giới chức Mỹ lo Bắc Kinh thời gian tới có những bước đi quyết liệt hơn. Tình hình ở Ukraine càng làm gia tăng những quan ngại ở Washington. Hiện Tổng thống Mỹ Joe Biden và các quan chức hàng đầu khác vẫn đang theo dõi xem Bắc Kinh sẽ có tính toán gì trong vấn đề Ðài Loan khi nhìn thấy phản ứng của phương Tây đối với Nga.

Kế hoạch của quân đội Mỹ

Nói với Hãng tin AP, nhiều quan chức Mỹ cho rằng Trung Quốc khó gây ra “tính toán sai lầm” hoặc có hành động trực tiếp nhắm tới chuyên cơ của bà Pelosi hòng phá hoại chuyến thăm. Nhưng không loại trừ khả năng Bắc Kinh leo thang hành động khiêu khích. Phổ biến nhất là điều chiến đấu cơ đánh chặn khi số vụ máy bay và tàu của Trung Quốc tiếp cận không an toàn lực lượng Mỹ và đồng minh ở Thái Bình Dương tăng lên đáng kể trong vài năm trở lại đây. Cũng có thể Trung Quốc tăng cường các chuyến bay vào vùng nhận dạng phòng không tự tuyên bố của Ðài Loan hoặc phô trương lực lượng ở các vùng lân cận.

Ðối với phản ứng (nếu có) từ Trung Quốc khi chuyến thăm diễn ra, các quan chức Mỹ cho rằng quân đội cần lập vùng đệm xung quanh và chuẩn bị cho bất kỳ sự cố nào ở trên không hoặc trên mặt đất. Ðiều này đòi hỏi tăng cường luân chuyển lực lượng, phương tiện giám sát và các hệ thống quân sự của Mỹ ở Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương. Hiện nhóm tác chiến tàu sân bay USS Ronald Reagan của Mỹ đang có mặt ở Tây Thái Bình Dương và đã cập cảng Singapore hồi cuối tuần. Trước đó, USS Ronald Reagan đã hoạt động ở Biển Ðông. Ngoài ra, hải quân Mỹ trong khu vực còn có tàu khu trục USS Benfold để thực hiện hoạt động tự do hàng hải, bao gồm chuyến quá cảnh ở eo biển Ðài Loan vào tuần trước.