MAI QUYÊN (Theo Reuters, Hill)

Trước hàng loạt thông tin bên lề về vai trò “không thể thiếu” của tình báo Mỹ hỗ trợ Ukraine đối phó Nga, giới quan sát cho rằng Washington cần hiểu rõ mục tiêu của họ khác với Kiev để tránh khả năng biến khủng hoảng ở Ðông Âu thành cuộc chiến của người Mỹ.

Ngoại trưởng Mỹ Anthony Blinken (trái) và Bộ trưởng Quốc phòng nước này Lloyd Austin trả lời báo giới sau khi trở về từ chuyến thăm Kiev. Ảnh: Getty Images

Thời điểm Nga phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt” ở nước láng giềng vào ngày 24-2, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden tỏ ra cảnh giác trước các thảo luận chi tiết về viện trợ quân sự, chia sẻ thông tin tình báo hay huấn luyện lực lượng Ukraine, vì lo ngại Mát-xcơ-va coi đây là động thái khiêu khích. Nhưng giờ đây, các quan chức ở Washington đang công khai nói về việc họ đang giúp Kiev như thế nào trong cuộc chiến chống Nga.

Chẳng hạn như tuần trước, một số quan chức Mỹ tiết lộ trong điều kiện ẩn danh, rằng lực lượng tình báo quốc gia đã hỗ trợ Ukraine hạ nhiều tướng lĩnh Nga và đánh chìm soái hạm ​​Moskva. Tuy các tuyên bố không được xác nhận, nhưng thông tin trên bị coi là sự khiêu khích lớn đối với Nga. Không chỉ tình báo, Lầu Năm Góc gần đây xác nhận đang giúp đào tạo lực lượng Ukraine sử dụng kho vũ khí do Washington cung cấp như pháo, máy bay không người lái, hệ thống radar và xe bọc thép. Ðể hỗ trợ nhiều hơn, Tổng thống Biden đầu tuần này đã ký dự luật khôi phục chương trình cho mượn - thuê từng áp dụng trong Chiến tranh Thế giới thứ 2. Theo đạo luật, Mỹ có thể gửi miễn phí và yêu cầu thanh toán sau các khí tài như pháo, tên lửa phòng không, vũ khí chống tăng và các loại vũ khí hạng nặng khác cho quân đội Ukraine. Nó tách biệt với nỗ lực chuyển vũ khí từ kho dự trữ của Mỹ cho Ukraine đang diễn ra. Cùng với nguồn lực quân sự, Hạ viện Mỹ ngày 10-5 đã thông qua gói viện trợ 39,8 tỉ USD cho Ukraine, nâng tổng số viện trợ của Mỹ dành cho Ukraine trong năm 2022 lên hơn 53 tỉ USD.

Theo các nhà quan sát, sự ủng hộ của Mỹ không có dấu hiệu chậm lại khi Washington và các đồng minh tuyên bố rõ ràng về việc đang nghiên cứu để hỗ trợ Ukraine lâu dài. Ðặc biệt trong chuyến thăm Kiev đầu tháng này, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi như lời giới phân tích là đã gần như chấp nhận khái niệm xung đột Ukraine - Nga giờ đây là cuộc chiến của Mỹ khi bà tuyên bố sát cánh với Ukraine cho đến khi họ giành chiến thắng.

Nhưng mới đây, một số nguồn tin cho hay Tổng thống Biden đã lên tiếng với các quan chức an ninh cấp cao xung quanh việc để lộ thông tin nước này cung cấp tin tình báo trực tiếp cho Ukraine là “không hữu ích” và phải ngăn chặn những tuyên bố không chính xác như vậy. Về điều này, giới chuyên môn cho rằng thái độ công khai của lãnh đạo và các quan chức Mỹ trước đó có thể củng cố các cáo buộc của Tổng thống Nga Vladimir Putin, rằng Mát-xcơ-va đang bị “bao vây” bởi một liên minh phương Tây do Mỹ dẫn đầu. Trong phát biểu cuối tuần rồi, Chủ tịch Duma Quốc gia (Hạ viện Nga) Vyacheslav Volodin xác định việc chia sẻ thông tin tình báo có thể được tính như Mỹ trực tiếp tham gia cuộc chiến chống lại nước Nga. Ngoài ra, các chuyên gia cảnh báo Washington liên tục công khai vai trò của họ trong cuộc chiến Nga - Ukraine có thể hủy tư cách của tổng thống Mỹ tham gia đàm phán đình chiến hoặc chấm dứt khủng hoảng.

Nói thêm về cuộc chiến ở Ðông Âu, tờ New York Times phân tích mục đích của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky là muốn Mỹ tham chiến và hỗ trợ Kiev giành thắng lợi, sau đó loại Nga khỏi các khu vực ly khai cũng như lấy lại bán đảo Crimea bị Mát-xcơ-va sáp nhập năm 2014.

Ukraine thu giữ tài sản của Nga
Ngày 10-5, Thủ tướng Ukraine Denys Shmyhal thông báo chính phủ nước này đã thông qua việc thu giữ tài sản của Nga ở Ukraine. Theo quan chức này, các tài sản của Nga sẽ được đặt dưới sự quản lý của Quỹ Đầu tư Quốc gia Ukraine và sẽ được sử dụng để tăng cường sức mạnh cho quân đội Ukraine, hỗ trợ người dân và xây dựng lại cơ sở hạ tầng. Ông nói thêm Chính phủ Ukraine đang làm việc với các nước khác để thu giữ tài sản của Nga ở nước ngoài và sử dụng số tài sản đó cho việc phục hồi sau xung đột ở Ukraine.