Đứng trước các đợt trả đũa của Nga nhắm vào Ukraine sau vụ nổ cầu Crimea, Tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết Washington tiếp tục hỗ trợ Kiev song song việc tăng cường sức ép nhằm buộc Mát-xcơ-va “chịu trách nhiệm” cho chiến dịch quân sự ở nước láng giềng.

Cư dân địa phương Ukraine tại khu vực bị tên lửa đánh trúng. Ảnh: Getty Images

Vụ nổ cầu kèm đường sắt bắc từ Nga sang bán đảo Crimea xảy ra vào ngày 8-10 khi một chiếc xe tải phát nổ trên cầu, làm bốc cháy các thùng nhiên liệu của đoàn tàu chở hàng. Sự việc khiến 3 người thiệt mạng và hiện không ai nhận trách nhiệm, nhưng Tổng thống Nga Vladimir Putin cáo buộc lực lượng đặc nhiệm Ukraine đứng sau “hành động khủng bố” nói trên. Sau tuyên bố này, thủ đô Kiev cùng nhiều thành phố khác của Ukraine hứng chịu hàng loạt đợt không kích từ Nga vào giờ cao điểm, gây thiệt hại nhiều cơ sở hạ tầng dân sự và khiến ít nhất 14 người thiệt mạng.

Theo Bộ Tổng tham mưu các lực lượng vũ trang Ukraine, Nga đã phóng 84 tên lửa nhắm tới 11 mục tiêu và 8 khu vực khác nhau. Đánh giá của giới quan sát cho biết, đây là một trong những cuộc tấn công quy mô nhất kể từ khi Mát-xcơ-va khởi động chiến dịch quân sự hồi tháng 2. Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky, Tổng thống Biden đã lên án hành động của Nga và chia buồn đến nạn nhân “cuộc tấn công vô nghĩa”. Đồng thời, chủ nhân Nhà Trắng cam kết tiếp tục ủng hộ Kiev trên mặt trận nhân đạo, kinh tế và an ninh; phối hợp với đồng minh và đối tác để tăng cường áp lực lên Nga nhằm buộc nước này chịu trách nhiệm về hành vi của mình.

Cùng ngày, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Josep Borrell Fontelles trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba cũng tái khẳng định sự ủng hộ dành cho Kiev. Mặt khác, ông Fontelles cảnh báo Belarus không tham gia vào bất kỳ chiến dịch nào của Mát-xcơ-va nhắm tới Ukraine, cũng như ngừng cho phép Nga sử dụng lãnh thổ của họ làm bệ phóng cho các cuộc tấn công. Trước đó, chính quyền Minsk đã ra lệnh cho quân đội triển khai cùng lực lượng Nga gần Ukraine để đáp trả “mối đe dọa rõ ràng” từ Kiev. Giới quan sát đánh giá động thái này cho thấy cuộc chiến ở Đông Âu có khả năng tiếp tục leo thang.

Mỹ và đồng minh trước áp lực tăng cường viện trợ

Trước đây, Tổng thống Zelensky nhiều lần thúc giục Mỹ và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) thiết lập cái gọi là vùng cấm bay để ngăn chặn các cuộc không kích của Nga. Tuy nhiên, các bên vẫn tránh động thái trực tiếp như vậy do lo ngại cuộc xung đột vượt ra ngoài lãnh thổ Ukraine và trở thành một cuộc chiến tranh toàn cầu. Do đó, trong những tháng gần đây, chính quyền Kiev tập trung vào lời kêu gọi phương Tây viện trợ vũ khí sát thương hiện đại, đặc biệt ưu tiên hệ thống phòng thủ tiên tiến có khả năng tấn công tên lửa hành trình NASAMS hoặc hệ thống tên lửa đạn đạo chiến thuật ATACMS.

Trước đây, Nhà Trắng khá e dè trong viện trợ vũ khí sát thương hạng nặng cho Ukraine do quy trình huấn luyện phức tạp cũng như lo ngại xung đột leo thang. Nhưng trong bối cảnh hỏa lực dồn dập từ Nga, giới quan sát cho biết chính quyền Tổng thống Biden đang đứng trước áp lực phải chuyển giao thêm cho Ukraine các hệ thống phòng không công nghệ cao hơn, bao gồm những vũ khí tương tự hệ thống đánh chặn tên lửa Vòm Sắt của Israel. Các đồng minh khối NATO như Đức, Pháp cũng được dự báo phải đẩy nhanh tiến độ sau những chỉ trích không hỗ trợ đủ cho Kiev.

Tuy nhiên, khi được hỏi liệu các cuộc tấn công của Nga có thay đổi tính toán của Washington về vũ khí cung cấp cho Ukraine hay không, một quan chức chính quyền cấp cao cho biết họ không nhận thông báo nào về vấn đề này. Theo báo cáo về viện trợ phòng không mà Mỹ cung cấp cho Ukraine, quốc gia Đông Âu đã nhận hơn 1.400 hệ thống phòng không Stinger cùng các radar giám sát và đa nhiệm vụ. Hồi tháng 8, Tổng thống Biden công bố gói hỗ trợ mới bao gồm 8 hệ thống NASAMS với 2 trong số đó được chuyển giao trong vài tuần tới, trong khi 6 hệ thống còn lại sẽ được cung cấp trong các đợt giao hàng dài hạn.

MAI QUYÊN (Theo CNN, Hill)