Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, Nga đã bí mật chi ít nhất 300 triệu USD cho các chính trị gia và đảng phái ở hơn 20 quốc gia kể từ năm 2014 với mục đích gây ảnh hưởng chính trị và thay đổi kết quả bầu cử.

Cử tri bỏ phiếu trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016. Ảnh: Bloomberg

Tài liệu, do Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken ký và công bố ngày 13-9, trích dẫn bản đánh giá tình báo mới về những nỗ lực bí mật trên toàn cầu của Nga nhằm hỗ trợ các chính sách và các bên có thiện cảm với Mát-xcơ-va. “Điện Kremlin và các tổ chức đại diện đã chuyển số tiền trên trong nỗ lực định hình các môi trường chính trị nước ngoài theo hướng có lợi cho Mát-xcơ-va”, tài liệu có đoạn viết.

Tài liệu cho rằng nhiều cơ quan và cá nhân của Nga thực hiện các chiến dịch toàn cầu, bao gồm Tổng cục An ninh Liên bang Nga và các cơ quan an ninh khác. Trong đó, Yevgeny Prigozhin và Aleksandr Babakov, hai nhân vật thân cận của Tổng thống Vladimir Putin, đã tham gia vào các chiến dịch can thiệp hoặc gây ảnh hưởng. Hồi tháng 4-2022, Bộ Tư pháp Mỹ đã truy tố nghị sĩ Babakov cùng 2 công dân Nga khác với cáo buộc vi phạm lệnh trừng phạt của Washington và điều hành “một mạng lưới thông tin sai lệch và ảnh hưởng nước ngoài nhằm thúc đẩy các lợi ích của Mát-xcơ-va”.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng “Nga đã phụ thuộc vào các doanh nghiệp nhà nước và công ty lớn để chuyển tiền ở nhiều khu vực, bao gồm Trung Mỹ, châu Á, Trung Đông và Bắc Phi, cũng như dựa vào các tổ chức nghiên cứu và quỹ đang hoạt động tích cực khắp châu Âu”. Tại một quốc gia châu Á, đại sứ Nga được cho là đã trao hàng triệu USD tiền mặt cho một ứng viên tổng thống. Mỹ cũng phát hiện Nga sử dụng các hợp đồng giả và công ty bình phong tại nhiều nước châu Âu trong những năm gần đây để tặng tiền cho các đảng chính trị. 

Tài liệu cảnh báo rằng trong những tháng sắp tới, Nga có thể sử dụng “bộ công cụ ảnh hưởng ngầm”, bao gồm tài trợ chính trị bí mật, tại nhiều nơi trên thế giới nhằm tìm cách bào mòn các lệnh trừng phạt do Mỹ dẫn đầu áp đặt lên Nga và “duy trì ảnh hưởng tại những khu vực này trong bối cảnh xung đột xảy ra ở Ukraine”.

Nga nhiều lần can thiệp bầu cử Mỹ?

Các cơ quan tình báo Mỹ đã kết luận rằng Nga nhúng tay vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016 theo hướng có lợi cho ông Donald Trump, người sau đó đánh bại ứng viên Hillary Clinton thuộc đảng Dân chủ để trở thành chủ nhân Nhà Trắng. Khi ấy, Nga bị nghi sử dụng nhiều cách, bao gồm chiến dịch trên mạng để phát tán thông tin sai lệch. Nga còn bị tố tác động đến cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020.

Hồi tháng 7 vừa rồi, chính quyền ông Biden đã công bố lệnh trừng phạt đối với Nga liên quan các chiến dịch can thiệp bầu cử và “ảnh hưởng ác ý” trên toàn cầu. Thông báo được đưa ra chỉ một ngày sau khi Bộ Ngoại giao Mỹ quyết định treo thưởng 10 triệu USD cho người cung cấp thông tin về những cá nhân, tổ chức Nga can thiệp bầu cử Mỹ. Trong số này có Cơ quan Nghiên cứu Internet (IRA) và lãnh đạo của IRA là Yevgeny Prigozhin, một đồng minh chủ chốt của Tổng thống Putin.

IRA, tổ chức bị cho là can thiệp bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016, có ngân sách hàng tháng là 1,25 triệu USD ở đỉnh điểm mùa bầu cử năm đó. Mạng xã hội Facebook năm 2017 phát hiện rằng một công ty Nga đã mua hơn 100.000USD các quảng cáo trên nền tảng này trong năm bầu cử 2016.

HẠNH NGUYÊN (Theo NY Times, CNN)