Từ ngày 5-3, Nga đã ngừng bắn một phần nhằm tạo điều kiện mở các hành lang nhân đạo cho dân thường rời khỏi các thành phố Mariupol và Volnovakha của Ukraine, trong khi Mỹ vẫn tiếp tục các biện pháp trừng phạt Mát-xcơ-va.

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia vào năm 2019. Ảnh: Zama Press

Hãng tin Interfax dẫn tuyên bố của Bộ Quốc phòng Nga nêu rõ: “Từ 10h00 ngày 5-3 (giờ Nga, tức 14h00 cùng ngày giờ Hà Nội), phía Nga tuyên bố ngừng bắn và mở các hành lang nhân đạo cho người dân rời khỏi Mariupol và Volnovakha”. Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu đã điện đàm với Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres thông báo “quân đội Nga đã tạo lập các hành lang để thường dân sơ tán khỏi những vùng mà lực lượng Nga kiểm soát” và nước này đã thiết lập đơn vị liên bộ, ngành để điều phối các hoạt động nhân đạo ở Ukraine. Hãng tin RIA dẫn lời chính quyền thành phố Mariupol của Ukraine cho biết người dân nơi đây sẽ được phép rời khỏi thành phố này từ 12h00-17h00 ngày 5-3 (giờ Mát-xcơ-va), tức 16h00-21h00 cùng ngày giờ Hà Nội.

Mỹ xem xét giảm nhập khẩu dầu từ Nga

Bộ Thương mại Mỹ ngày 4-3 thông báo sẽ áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với lĩnh vực lọc dầu của Nga và trừng phạt 91 thực thể tại 10 quốc gia hỗ trợ cho quân đội Nga.

Bộ Thương mại Mỹ nêu rõ những quy định mới này nhằm vào lĩnh vực lọc dầu của Nga với những biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt và xác định 91 thực thể hỗ trợ các hoạt động quân sự của Nga. Những hành động này sẽ gia tăng việc hạn chế tiếp cận đối với hàng hóa, phần mềm, công nghệ của Mỹ, như một phần trong những nỗ lực để làm giảm khả năng của Nga trong việc sở hữu những mặt hàng mà Nga cần cho việc kéo dài chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Cùng ngày, Nhà Trắng cho biết Tổng thống Joe Biden đang xem xét các bước để giảm nhập khẩu dầu của Mỹ từ Nga, khi sự ủng hộ của lưỡng đảng trong Quốc hội đối với lệnh cấm nhập khẩu ngày càng tăng.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Jen Psaki nói rằng Mỹ đang xem xét các lựa chọn có thể thực hiện ngay bây giờ để cắt giảm mức tiêu thụ năng lượng của Mỹ đối với năng lượng Nga, tập trung vào việc giảm thiểu tác động đến các gia đình. Bà Psaki lưu ý rằng các quan chức chính quyền Biden gồm Brett McGurk và Amos Hochstein đã đàm phán với các nhà cung cấp toàn cầu về các nguồn năng lượng thay thế trong bối cảnh khủng hoảng ở Ukraine. Hai quan chức McGurk và Hochstein gần đây đã đến Saudi Arabia để thảo luận về vấn đề này.

Ông Biden cũng quan tâm đến việc phối hợp các hình phạt của mình với các đồng minh châu Âu, những nước không thích hạn chế dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của Nga do phụ thuộc vào năng lượng của quốc gia này. Tuy nhiên, ý tưởng cấm năng lượng của Nga đã thu hút được sự quan tâm của lưỡng đảng ở Mỹ.

Dầu khí đem lại nguồn thu khổng lồ cho Nga và lệnh cấm nhập khẩu sẽ tác động xấu đến nền kinh tế Nga vốn đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi các lệnh trừng phạt của phương Tây. Khoảng 3% các chuyến hàng dầu thô nhập khẩu vào Mỹ đến từ Nga trong năm ngoái. Nga đóng góp khoảng 10% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu và là nhà sản xuất lớn thứ ba sau Mỹ và Saudi Arabia. Một nhóm các nhà lập pháp lưỡng đảng tại Thượng viện đã công bố dự luật hôm 3-3 nhằm ngăn chặn việc Mỹ nhập khẩu dầu mỏ của Nga.

HĐBA quan ngại về an toàn, an ninh hạt nhân

Theo phóng viên TTXVN tại New York, ngày 4-3, Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ đã họp khẩn cấp sau khi nhà máy Zaporizhzhia, nhà máy hạt nhân lớn nhất châu Âu ở Ukraine, bị trúng đạn và cháy nổ xảy ra nhưng may mắn dập được.

Phát biểu trước phiên họp của HĐBA theo đề nghị của 6 nước trong HĐBA gồm Anh, Mỹ, Pháp, Na Uy, Ireland và Albania, bà Rosemary DiCarlo, Phó Tổng Thư ký LHQ khẳng định các hoạt động quân sự ở khu vực các nhà máy điện hạt nhân và các cơ sở hạ tầng thiết yếu là “không chấp nhận được”.

Trưởng phái đoàn thường trực Mỹ tại LHQ, Đại sứ Linda Thomas-Greenfield cho rằng vụ việc xảy ra tại nhà máy điện hạt nhân đã đặt cả châu Âu vào tình huống nguy hiểm. Đại sứ Barbara Woodward, Trưởng phái đoàn thường trực Anh tại LHQ, lên tiếng kêu gọi không để những vụ việc tương tự xảy ra trong tương lai. Bà Woodward nhấn mạnh rằng, kể cả trong giao tranh, vẫn phải tránh và bảo vệ an toàn và an ninh cho các khu vực có năng lượng hạt nhân. 

Đại sứ Sergiy Kyslytsya, Trưởng phái đoàn thường trực Ukraine tại LHQ kêu gọi các lực lượng quân sự của Nga rút quân khỏi khu vực nhà máy điện hạt nhân nói trên và thiết lập khu vực cấm bay tại Ukraine để bảo vệ dân thường khỏi các vụ không kích.

Về phần mình, Đại sứ Vassily Nebenzi, Trưởng phái đoàn thường trực Nga tại LHQ bác bỏ các cáo buộc về việc Nga tấn công nhà máy điện ở Ukraine, cho rằng đó là những thông tin không đúng sự thật nhằm chống lại Nga. Đại sứ Nebenzi cho rằng quân Nga và quân Ukraine có giao tranh ở khu vực nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia nhưng Nga không nã đạn vào nhà máy này. 

Trong khi đó, quân đội Nga được cho đang áp sát nhà máy điện hạt nhân lớn thứ hai ở thành phố Mykolaiv Oblast thuộc miền Nam Ukraine là Yuzhnoukrainsk.

P.V (TTXVN, CNN)