Các quan chức hàng đầu trong ngành ngoại giao và quốc phòng của Mỹ - Philippines đang thảo luận khả năng tiến hành đối thoại an ninh vào tháng 3. Mục tiêu là làm sâu sắc hơn nữa quan hệ đồng minh hiệp ước trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng cứng rắn trong vấn đề Biển Ðông.

Tàu chiến Mỹ và Philippines trên Biển Ðông.

Dẫn các nguồn tin thân cận, trang tin Nikkei cho biết Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và Bộ trưởng Quốc phòng nước này Lloyd Austin dự kiến gặp những người đồng cấp Philippines Enrique Manalo cùng Gilberto Teodoro tại thủ đô Manila. Ðây là cuộc đối thoại “2+2” đầu tiên diễn ra ở Philippines kể từ khi hai nước theo đuổi hình thức này vào năm 2012.

Nói với Hãng tin Reuters, Ðại sứ Philippines tại Mỹ Jose Manuel Romualdez xác nhận hai nước có dự định trên và kế hoạch đang được tiến hành. Song, ông Romualdez không tiết lộ chương trình nghị sự vốn được đồn đoán sẽ gửi thông điệp tới Trung Quốc, rằng các đồng minh muốn cùng nhau chống lại nỗ lực bành trướng của Bắc Kinh ở Biển Ðông. Ngoài vấn đề này, hai bên còn thảo luận hợp tác kinh tế, năng lượng, khoáng sản quan trọng và sản xuất chất bán dẫn.

Theo chuyên gia Gregory Poling tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, việc tổ chức các cuộc họp cấp cao thường xuyên hơn là một phần quan trọng trong quá trình hiện đại hóa liên minh Mỹ - Philippines. Nỗ lực này được đẩy mạnh kể từ khi Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. nhậm chức vào tháng 6-2022. Theo đó, ông Marcos cấp cho quân đội Mỹ quyền tiếp cận 4 tiền đồn mới trên lãnh thổ Philippines ngoài 5 địa điểm chiến lược ban đầu. Năm ngoái, hai bên cũng nối lại các cuộc đối thoại cấp cao sau 7 năm tạm dừng. Lực lượng vũ trang Philippines còn tham gia tuần tra chung với quân đội Mỹ và mở rộng quan hệ quốc phòng với các đồng minh của Washington như Nhật Bản, Úc, Anh, Pháp và Canada.

Giữa bối cảnh trên, thành viên cấp cao về Ðông Nam Á tại Hội đồng Quan hệ Ðối ngoại Joshua Kurlantzick cho biết Trung Quốc đang cố gắng hạn chế ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực bằng cách “chia rẽ” những nước đang theo đuổi quan hệ an ninh chặt chẽ hơn với Washington. Trong đó, Trung Quốc đặc biệt thể hiện sức mạnh với Philippines vì muốn thiết lập lại quyền kiểm soát trong vấn đề Biển Ðông. Năm qua, căng thẳng giữa Manila và Bắc Kinh liên tục leo thang khi cường quốc châu Á làm gián đoạn nhiệm vụ tiếp tế của quân đội Philippines ở bãi Cỏ Mây thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Trung Quốc cũng nhiều lần khẳng định yêu sách đối với khu vực trên bằng các chiến thuật như cố tình đâm tàu ​​và bắn vòi rồng vào các đoàn vận tải hàng hải của Philippines.

MAI QUYÊN (Theo SCMP)