Đô đốc Samuel Locklear trong buổi họp báo ở Thủ đô Kuala Lumpur. Ảnh: AP

Phát biểu trong cuộc họp báo tại Thủ đô Kuala Lumpur nhân chuyến thăm Malaysia, Tư lệnh Bộ chỉ huy lực lượng Mỹ khu vực Thái Bình Dương - Đô đốc Samuel Locklear đã lên tiếng kêu gọi các nước nên thỏa hiệp để giải quyết vấn đề tranh chấp trên Biển Đông, đồng thời khẳng định Washington không chấp nhận hành động sử dụng vũ lực nhằm mục đích nắm quyền kiểm soát các khu vực tranh chấp của bất kỳ quốc gia nào.

Mặc dù không đề cập cụ thể, nhưng tuyên bố của Đô đốc Locklear được đưa ra trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng có nhiều động thái ngang ngược tại những vùng tranh chấp làm dấy lên lo ngại xảy ra xung đột với các bên liên quan."Chúng tôi phản đối bất cứ bên nào sử dụng vũ lực để thay đổi trạng thái hiện nay. Chúng ta cần phải duy trì nguyên trạng cho đến khi Bộ Quy tắc ứng xử của các bên trên Biển Đông (COC) được thiết lập hoặc một giải pháp hòa bình mà tất cả các bên liên quan đều chấp nhận để tránh leo thang căng thẳng"- Đô đốc Locklear nói với các phóng viên.

Ông Locklear cho biết, Washington sẽ tiếp tục theo dõi tình hình, thậm chí thúc đẩy đối thoại giữa Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Trung Quốc với mục tiêu hướng tới COC để giảm thiểu "va chạm" ở Biển Đông. Theo đó, Locklear cho biết: "Mỹ có thể hỗ trợ các cuộc đối thoại, hỗ trợ ASEAN đàm phán với Trung Quốc về COC dựa trên lợi ích của các bên. Mỹ sẽ không đứng về phía nào với hy vọng vấn đề tranh chấp được giải quyết một cách hòa bình".

Mặt khác, Đô đốc Locklear còn kêu gọi "tiếp cận đa phương nhiều quan điểm", giải quyết tranh chấp lãnh thổ thông qua đàm phán giữa Trung Quốc với các nước có liên quan. Theo ông, "tầm nhìn dựa trên tập thể có thể ngăn chặn cuộc khủng hoảng trong thời gian dài. Bạn không thể giải quyết vấn đề phức tạp nếu chỉ muốn nhận mà không cho đi. Vì vậy, tôi nghĩ rằng các bên sẽ có sự thỏa hiệp về lâu dài".

Trong khi đó, Hội thảo quốc tế về Biển Đông với chủ đề "Kiểm soát căng thẳng tại Biển Đông" do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) của Mỹ tổ chức tại Thủ đô Washington trong hai ngày 5 và 6-6 đã tập trung vào 3 chủ đề chính: Tầm quan trọng của tranh chấp tại Biển Đông, những diễn biến gần đây tại Biển Đông và Biển Đông đối với tình hình chính trị khu vực. Hội thảo có sự tham dự của khoảng 250 đại biểu gồm các quan chức, học giả, nhà nghiên cứu hàng đầu về Biển Đông đến từ Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Philippines, Đài Loan và Việt Nam.

Phát biểu tại cuộc hội thảo, Quyền Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách các vấn đề Đông Á - Thái Bình Dương Joseph Yun khẳng định Mỹ không đứng về bên nào trong các yêu sách và tranh chấp về chủ quyền lãnh thổ, lãnh hải. Tuy nhiên, các yêu sách này cần phải dựa trên luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển (UNCLOS).

Joseph Yun nhấn mạnh: "Mỹ có lợi ích to lớn từ cách thức giải quyết tranh chấp của các bên liên quan. Lợi ích của Mỹ là tự do hàng hải trên Biển Đông và việc khai thác tài nguyên Biển Đông một cách hợp pháp. Mỹ không ủng hộ việc sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực để giải quyết tranh chấp; các bên liên quan cần giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình như đàm phán ngoại giao, hòa giải với sự trợ giúp của bên thứ ba hoặc trọng tài quốc tế. Mỹ hy vọng Trung Quốc và ASEAN sẽ sớm khởi động các cuộc thảo luận về COC nhằm giải quyết tranh chấp".

Theo ông Joseph Yun, Trung Quốc và ASEAN đã đạt được những bước tiến nhất định trong cuộc họp cấp chuyên viên ở Thủ đô Bangkok (Thái Lan) vừa qua và hy vọng hai bên có thể bắt đầu thảo luận chính thức về COC vào một thời điểm nào đó trong năm nay. Ông nhấn mạnh COC là điểm mấu chốt mang lại giải pháp hòa bình cho các tranh chấp và ngăn chặn xung đột xảy ra ở Biển Đông.

VI VI (Tổng hợp)