Các nhà nghiên cứu tại Đại học Texas (Mỹ) vừa phát triển một miếng vá sinh học làm từ dây rốn hiến tặng (trữ lạnh), có thể điều trị tật nứt đốt sống ở thai nhi trước khi chào đời và cho phép đứa trẻ phát triển bình thường.

Nứt đốt sống là một khuyết tật ống thần kinh gây ra bởi tình trạng cột sống không hình thành đúng cách, khiến nó không thể bao bọc tủy sống và dây thần kinh. Biểu hiện của nó là trên lưng em bé lồi ra một "túi thần kinh" mềm chứa tủy sống và dịch não tủy. Nguyên nhân dẫn đến nứt đốt sống hiện chưa được xác định, nhưng có thể là do cơ thể người mẹ bị nhiễm vi-rút, chất độc hoặc thiếu axít folic ở giai đoạn đầu thai kỳ. Các nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng nếu trẻ được phẫu thuật khắc phục trước khi sinh, nguy cơ khiếm khuyết về thể chất lẫn trí tuệ do tổn thương ống thần kinh có thể được giảm nhẹ hoặc loại bỏ hoàn toàn. Miếng vá được sử dụng trong thử nghiệm lâm sàng tại Viện Y tế quốc gia Mỹ (NIH) năm 2011 tương đối hiệu quả, nhưng một số bé vẫn hình thành mô sẹo mà nếu nó bám vào tủy sống trong quá trình làm lành thì có thể làm mất chức năng thần kinh.

Miếng vá từ dây rốn hứa hẹn giảm thiểu tổn thương thể chất và trí tuệ ở trẻ bị tật nứt đốt sống. Ảnh: medichere.com

Trong nghiên cứu mới, các chuyên gia phát hiện sử dụng miếng vá làm từ dây rốn hiến tặng đã ngăn chặn được sự hình thành của mô sẹo, đồng thời thúc đẩy chỗ hở trên cột sống liền lại đúng cách. Theo họ, tác dụng này một phần là do dây rốn chứa axít hyaluronic chuỗi nặng và pentraxin3, vốn có nhiều đặc tính tái sinh. Lợi ích này vượt trội hơn so với các phương pháp chữa trị khác bởi nó thúc đẩy mô tự nhiên quanh vùng tổn thương phát triển, qua đó hạn chế hình thành sẹo cũng như giảm nhu cầu tiến hành phẫu thuật để loại bỏ vết sẹo sau khi em bé ra đời. "Miếng vá này hoạt động như một giàn giáo, vừa kín nước vừa cho phép mô tự nhiên tái tạo một cách có tổ chức, vừa chống sẹo vừa chống viêm." – Tiến sĩ Lovepreet Mann, giảng viên Khoa sản phụ và khoa học sinh sản tại Đại học Texas, cho biết. Theo ông, ngăn mô sẹo kết dính vào tủy sống đồng nghĩa ngăn chặn cột sống tổn thương thêm.

Sau khi thử nghiệm thành công trên 16 bào thai cừu bị tật nứt đốt sống, các nhà nghiên cứu đã áp dụng phương pháp này để phẫu thuật cho 3 thai nhi. Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Sản khoa và Phụ khoa (Journal of Obstetrics and Gynecology), các chuyên gia tiến hành phẫu thuật trên hai bào thai ở tuần 24 và tuần 25 của thai kỳ để khắc phục tổn thương do nứt đốt sống. Trong hai trường hợp đầu tiên, các bé đều chào đời sau tuần thứ 37. Ở bé thứ nhất, lớp da bên ngoài miếng vá phát triển không đầy đủ nhưng đã ngăn được tình trạng rỉ dịch não tủy. Và trong vòng hai tuần sau sinh, vùng da này đã lành lại và đứa trẻ bắt đầu kiểm soát cử động cũng như bàng quang một cách bình thường. Ở bé thứ hai, làn da phía trên miếng vá cũng không phát triển trọn vẹn nhưng trong vòng 30 ngày sau khi sinh, nó đã liền hoàn toàn và đứa trẻ bắt đầu có cử động và chức năng tiết niệu bình thường. Tình trạng của em bé thứ ba vẫn đang được theo dõi.

Từ những kết quả khả quan trên, các chuyên gia cho biết nghiên cứu trong tương lai sẽ tập trung vào các phương pháp thúc đẩy làm lành da trước khi sinh, cũng như tìm cách đưa miếng vá sinh học vào thai nhi bằng phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn hơn."Việc áp dụng miếng vá này trên thai nhi báo hiệu một kỷ nguyên mới về chữa trị tật nứt đốt sống cho thai nhi" – Giáo sư Tiến sĩ Kenneth Moise, Giám đốc Chương trình can thiệp thai nhi tại Trường Y McGovern, Đại học Texas, tin tưởng nói.

HOÀNG ĐIỂU (Theo UPI, Science Daily)