Hầu hết các cuộc thăm dò dư luận cho thấy đảng Dân chủ có khả năng kiểm soát lưỡng viện Quốc hội Mỹ trong cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3-11. Tuy nhiên, Trung tâm Nghiên cứu Pew vừa nêu những thực trạng đặc biệt khó khăn trong các cuộc thăm dò năm 2026.

Cựu Tổng thống Barack Obama vận động tranh cử cho các ứng viên đảng Dân chủ. Ảnh: NBC

Cuộc bầu cử giữa kỳ sẽ chọn lại 35 trong tổng số 100 ghế Thượng viện và toàn bộ 435 ghế Hạ viện.

Phe Cộng hòa thất thế 

Tại Hạ viện, đảng Cộng hòa đang giữ thế đa số với 219 ghế, so với 214 ghế của đảng Dân chủ, và 2 ghế còn lại đang trống. Theo chuyên trang thông tin chính trị độc lập The Cook Political Report, đảng Dân chủ đang chiếm ưu thế trong cuộc đua giành ít nhất 218 ghế Hạ viện.

Tại Thượng viện, đảng Cộng hòa đang nắm thế đa số 53-47. 

Khảo sát của đài CNN cho thấy đảng Dân chủ có lợi thế tại bang Texas, Maine, Michigan và thậm chí cả Kansas - một thành trì truyền thống của đảng Cộng hòa. Theo một loạt thăm dò dư luận khác từ tờ New York Times, các ứng viên đảng Dân chủ cũng đang thể hiện sức cạnh tranh mạnh mẽ tại Alaska, Ohio và Iowa - 3 bang từng nghiêng về đảng Cộng hòa.

Các mối lo ngại về kinh tế thường chiếm ưu thế trong các cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ và năm 2026 không là ngoại lệ. Vấn đề khả năng chi trả - vốn gắn liền trực tiếp với nền kinh tế dường như là yếu tố cốt lõi chi phối tâm lý cử tri. Điểm đáng chú ý trong năm nay là các vấn đề kinh tế chịu tác động từ cuộc chiến Iran, thuế quan, trí tuệ nhân tạo (AI) và nhập cư.

Tâm lý chống chiến tranh và những hậu quả của nó đối với nền kinh tế Mỹ là quá rõ ràng. Thuế quan cũng làm hàng hóa đắt đỏ hơn. Sự đầu tư ồ ạt cho AI mặc dù làm gia tăng giá trị cổ phiếu của các doanh nghiệp hàng đầu Mỹ nhưng lại phát sinh yêu cầu xây dựng các trung tâm dữ liệu vốn đòi hỏi lượng lớn năng lượng, đất đai và nước - qua đó đã đẩy giá điện tăng cao và gây tổn hại đến môi trường. Nhiều người Mỹ lo ngại AI có thể tác động đến việc làm của họ trong tương lai. Chính sách chống nhập cư quá cứng rắn của chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng vấp phải sự phản ứng ngược.

Khó khăn đặc biệt của các cuộc thăm dò

Trong môi trường bất lợi rõ ràng đối với đảng Cộng hòa cầm quyền, các cuộc thăm dò dư luận đều cho thấy cơ hội thắng cử của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa kỳ là rất lớn. Tuy nhiên, Trung tâm Nghiên cứu Pew cho rằng sự kết hợp của nhiều yếu tố đang tạo ra những thách thức chưa từng có đối với hoạt động thăm dò trước cuộc bầu cử.

Ngoài những thách thức truyền thống về dự đoán hành vi thực tế của con người và sự bùng nổ của các phương thức thăm dò dựa trên cơ chế tự nguyện với chi phí thấp, các cuộc thăm dò năm nay còn đối mặt với những khó khăn chưa từng có.

​​Sự xuất hiện ngày càng nhiều các “khảo sát hoàn toàn tổng hợp” - những cuộc thăm dò được cho là đo lường dư luận nhưng thực tế không hề khảo sát con người. Bên cạnh đó, sự không chắc chắn về các quy trình bỏ phiếu - chẳng hạn như bỏ phiếu qua thư, những thay đổi trong luật bầu cử tại một số tiểu bang, hay thậm chí là nỗi lo ngại về hành vi đe dọa cử tri - có thể tác động đến tỷ lệ cử tri đi bầu theo những cách khó dự đoán. Việc phân chia lại các khu vực bầu cử diễn ra trên diện rộng khiến cử tri không còn nắm rõ những ứng viên nào có tên trên lá phiếu của mình. Ngoài ra, cuộc đua năm 2026 cũng ghi nhận số lượng ứng viên đương nhiệm tham gia tranh cử thấp nhất kể từ năm 1992.

ĐỨC TRUNG