TaiMed Biologics là công ty đầu tiên sản xuất liệu pháp kháng thể được phê duyệt để điều trị HIV kháng đa thuốc. Giờ đây, công ty công nghệ sinh học có trụ sở tại Đài Loan này đang cải tiến công nghệ để tạo ra thuốc mới với hiệu quả kéo dài, giúp cải thiện chất lượng sống của người có HIV.

Tính đến năm 2025, trên toàn thế giới có hơn 41 triệu người sống chung với virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV). Hơn 1 triệu ca bệnh mới được ghi nhận vào năm ngoái, đồng thời, các bệnh liên quan đến hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS) cướp đi sinh mạng của 570.000 người, nâng tổng số ca tử vong lên 44 triệu kể từ khi đại dịch bắt đầu.

Các phương pháp điều trị HIV hiện nay tập trung vào việc giảm lượng virus trong cơ thể nhưng không thể chữa khỏi bệnh hoặc tình trạng suy giảm miễn dịch do virus gây ra. Các phác đồ điều trị kháng virus (ART) cũng yêu cầu điều trị suốt đời để ngăn virus sinh sôi.

Theo trang tin BioXconomy, các liệu pháp mới nổi có thể làm thay đổi cục diện chăm sóc HIV, đáng chú ý là liệu pháp kháng thể đơn dòng Ibalizumab (Trogarzo) do TaiMed phát triển. Ibalizumab nhắm vào thụ thể CD4 trên tế bào miễn dịch T của bệnh nhân thay vì chính virus. Điều này ngăn virus xâm nhập tế bào miễn dịch mà không làm tổn thương tế bào T. Mặc dù không chữa khỏi hoàn toàn HIV, nhưng thuốc có thể ngăn bệnh tiến triển thành AIDS ở những người mang chủng virus kháng thuốc.

Jimmy Chang, Giám đốc điều hành TaiMed, cho biết: “Chúng tôi đã thương mại hóa thành công một loại kháng thể tiên tiến dành cho nhóm bệnh nhân HIV kháng đa thuốc”. Tiếp nối thành công của Ibalizumab, công ty đã phát triển và thử nghiệm thế hệ thứ hai, với một số cải tiến về kỹ thuật nhằm tăng phạm vi bao phủ và kéo dài thời gian hiệu lực của thuốc. 

Liệu pháp cải tiến TMB-365/380 của TaiMed sử dụng kháng thể kép, có cơ chế tác dụng kéo dài tương tự Ibalizumab nhưng nhắm đến đối tượng bệnh nhân rộng hơn. Cụ thể, trong khi Ibalizumab chỉ nhắm vào tế bào chủ để ngăn HIV xâm nhập, TMB-365/380 sử dụng 2 mũi nhọn: một kháng thể gắn vào thụ thể CD4 và một kháng thể thứ hai gắn vào và vô hiệu hóa virus. 

Hiện tại, thuốc đang được thử nghiệm lâm sàng giai đoạn II dưới dạng truyền tĩnh mạch 8 tuần/lần. Ông Chang cho biết, việc chuyển sang phác đồ dùng thuốc TMB-365/380 không thường xuyên có thể thay đổi đáng kể cuộc sống của người có HIV, vốn đang phải uống thuốc hằng ngày.

T. TRÚC