Thời gian qua, ngành giáo dục đã thực hiện nhiều biện pháp đẩy mạnh công tác phân luồng học sinh sau THCS. Qua đó giúp học sinh tìm hướng đi phù hợp với năng lực cũng như hoàn cảnh kinh tế bản thân. Tuy nhiên theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, công tác phân luồng học sinh sau THCS và THPT chưa tốt. Do hệ thống giáo dục quốc dân hiện nay chưa mạch lạc, việc quản lý nhà nước về giáo dục chuyên nghiệp còn chồng chéo, hướng nghiệp trong nhà trường còn hạn chế. Bên cạnh đó, sức hấp dẫn của các chương trình đào tạo nghề còn yếu, chưa gắn với năng lực hành nghề; trang thiết bị các trường đào tạo nghề thiếu đồng bộ, thiếu sự gắn kết với doanh nghiệp; đội ngũ giáo viên đào tạo nghề thiếu kinh nghiệm thực tế và còn nặng tâm lý chạy theo bằng cấp.

Giờ thực hành của học sinh Trường cao đẳng Nghề Cần Thơ.

Theo thống kê của ngành giáo dục TP Cần Thơ, đến cuối năm 2015, chỉ có 0,19% thanh thiếu niên từ 18 đến 21 tuổi có bằng nghề. Nguyên nhân do nhận thức người dân về công tác phân luồng học sinh sau THCS còn thấp nên việc học sinh tốt nghiệp THCS vào học các trường trung cấp chuyên nghiệp, trường nghề còn thấp. Theo bà Quách Thị Thu Hương, Phó Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo quận Ninh Kiều, rào cản lớn nhất trong phân luồng học sinh sau THCS là tâm lý chung của nhiều người bằng mọi giá phải cho con học tốt nghiệp THPT sau khi hoàn thành bậc THCS. Về góc độ nào đó, học sinh THCS còn nhỏ "người lớn chưa tới, con nít quá lứa", kinh nghiệm sống còn non kém; phụ huynh không muốn con đi học nghề mà phải học tiếp lên THPT, sau đó vào các trường cao đẳng, đại học. Mặc dù ngành giáo dục đã nỗ lực trong công tác phân luồng; giáo viên được tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ để định hướng và có giải pháp hướng nghiệp cho học sinh. Tuy nhiên, gia đình và xã hội vẫn chưa "để mắt" công tác hướng nghiệp. Bà Hương thông tin thêm: Đánh giá về mặt xã hội, các bậc phụ huynh đều mong muốn con em hoàn thành bậc phổ thông, nên việc phân luồng sau THCS không thể đạt tỷ lệ 10% theo quy định. Theo Nghị quyết HĐND giao các địa phương, việc huy động học sinh vào trường THPT là 65% đến 70% nhưng thực tế tỷ lệ này từ 85% có thể hơn 90%.

Để thực hiện tốt công tác phân luồng, ngành giáo dục huyện Vĩnh Thạnh chỉ đạo các trường thực hiện nghiêm công tác tư vấn hướng nghiệp. Các trường duy trì 9 tiết tư vấn hướng nghiệp năm học đối với khối lớp 9. Theo ông Nguyễn Văn Liếng, Phó Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Vĩnh Thạnh, hầu như học sinh huyện Vĩnh Thạnh khi không trúng tuyển vào trường THPT vẫn tiếp tục học phổ cập hoặc vào các lớp giáo dục thường xuyên chớ không đi học nghề. Phụ huynh không yên tâm để các em nhỏ xa nhà đến quận trung tâm để học nghề. Ngoài ra, chi phí học trung cấp không ít trong khi thu nhập của người dân trong huyện thấp. Vì thế, huyện gặp khó khăn trong việc phân luồng.

Để khắc phục khó khăn trong việc phân luồng, ông Nguyễn Văn Trãi, Phó Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo quận Ô Môn, đề xuất, cần có giải pháp hướng nghiệp hiệu quả trong trường trung học. Để thực hiện tốt giáo dục hướng nghiệp và phân luồng học sinh sau THCS, thời gian tới, ngành giáo dục sẽ đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức về công tác hướng nghiệp và phân luồng học sinh trong và ngoài trường; cung cấp rộng rãi thông tin về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, hướng các hoạt động giáo dục hướng nghiệp, phục vụ nhu cầu thị trường lao động cũng như phát triển kinh tế - xã hội địa phương…

Bài, ảnh: M.HOÀNG