Ngày 13-7, tại Hội nghị Liên Hiệp Quốc (LHQ) thảo luận hiệp ước buôn bán vũ khí đang diễn ra tại trụ sở LHQ ở New York, nhiều nước đã lên tiếng cảnh báo chế độ kiểm soát buôn bán vũ khí hiện hành trên thế giới không mang lại hiệu quả.

Trong thông điệp gửi hội nghị, Tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf nhấn mạnh bất chấp các lệnh cấm vận vũ khí của khu vực và LHQ áp đặt đối với Liberia và nhiều nước khác, “cơn lũ” vũ khí đạn dược trị giá 2,2 tỉ USD vẫn ào ạt đổ đến các nước này là một bằng chứng cho thấy sự bất lực của thế giới trước nạn buôn bán trái phép các loại vũ khí. Kinh nghiệm của các nước châu Phi cũng như nhiều nước ở các khu vực khác trên thế giới cho thấy nếu thế giới không có một hiệp ước buôn bán vũ khí có hiệu lực mạnh mẽ, tình trạng bạo lực vũ trang và chiến tranh không những không chấm dứt mà còn gia tăng nhờ sự tiếp sức của các phi vụ buôn bán bất hợp pháp và chuyển giao vũ khí vô trách nhiệm. Việc lưu thông không thể kiểm soát của các loại vũ khí nhỏ và nhẹ.

Đại diện nhiều nước đang phát triển nhấn mạnh hiệp ước quốc tế về buôn bán vũ khí đã trở thành nhu cầu cấp thiết đòi hỏi tất cả các nước xuất khẩu và nhập khẩu vũ khí thông thường phải tuân thủ nghiêm túc, đồng thời cần được thực hiện minh bạch và không ảnh hưởng đến an ninh chính đáng của các nước. Do đó, hiệp ước phải rõ ràng, các tiêu chuẩn chuyển giao vũ khí phải minh bạch, khách quan và dễ kiểm soát.

Để Hiệp ước quốc tế về buôn bán vũ khí được thực hiện thành công, đại diện nhiều nước nhấn mạnh nhu cầu hợp tác và trợ giúp quốc tế, đặc biệt đối với các nước đang phát triển, về chuẩn hóa các hoạt động quân sự, buôn bán vũ khí, xây dựng năng lực và trao đổi thông tin và công nghệ. Mỗi nước đều được quyền xuất khẩu hoặc nhập khẩu vũ khí trong phạm vi điều chỉnh của hiệp ước nếu việc chuyển giao vũ khí này không vi phạm các quyền con người và luật nhân đạo quốc tế cũng như không gây tổn hại an ninh của các nước khác.

P.V (TTXVN)