Một số lô hàng thủy sản xuất khẩu bị trả về. Tôm nguyên liệu luôn trong tình trạng thiếu hụt từ đầu năm đến nay. Doanh nghiệp xuất khẩu tôm không còn được vay ngoại tệ phục vụ sản xuất… tất cả đã và đang gây không ít khó khăn cho các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu các mặt hàng thủy hải sản ở ĐBSCL và cả nước.

Năm nay, nắng nóng kéo dài và độ mặn tăng cao, khiến tiến độ thả nuôi tôm nước lợ của các tỉnh ven biển khu vực ĐBSCL có phần chậm hơn so với cùng kỳ năm trước. Diện tích thả nuôi thấp, điều kiện nuôi khó khăn, nên sản lượng tôm thu hoạch toàn vùng giảm mạnh. Nguyên liệu gặp khó khăn nhưng thị trường tiêu thụ các mặt hàng tôm trên thế giới có sự cải thiện mạnh khiến các doanh nghiệp phải cạnh tranh gay gắt, đẩy giá thu mua lên cao, nhưng lượng tôm nội địa về nhà máy vẫn luôn trong tình trạng thiếu hụt. Để đáp ứng kịp thời các hợp đồng cung ứng tôm chế biến cho nhà nhập khẩu, các nhà máy buộc phải nhập khẩu một lượng khá lớn tôm nguyên liệu từ các nước.

Nuôi tôm công nghiệp ở Sóc Trăng.

Không chỉ có khó khăn về nguyên liệu, chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm, các doanh nghiệp còn phải đối mặt với một khó khăn mới. Đó là không còn được vay ngoại tệ (chủ yếu là đồng đô-la Mỹ) để phục vụ sản xuất, mà thay vào đó phải vay bằng Việt Nam đồng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, nhằm hạn chế tình trạng đô-la hóa tiền tệ trong nước. Phân tích về khó khăn này, một doanh nghiệp, cho biết: "Nếu vay đô-la Mỹ lãi suất mỗi năm chỉ khoảng 2%, còn nếu vay bằng Việt Nam đồng ở thời điểm hiện tại, lãi suất ít gì cũng từ 8% trở lên, hay nói cách khác là lãi suất sẽ tăng thêm ít nhất là 6% mỗi năm".

Tuy nhiên, khi vay bằng đô-la Mỹ vẫn có rủi ro riêng của nó: đó là tỷ giá giữa đồng đô-la Mỹ với đồng Việt Nam. Đồng tình với nhận định này, nhưng theo các doanh nghiệp, tỷ giá giữa đồng đô-la Mỹ với đồng Việt Nam thời gian qua khá ổn định. Mặt khác, với mặt bằng lãi suất khá cao của đồng Việt Nam hiện nay, cho dù tỷ giá có biến động thêm đôi chút doanh nghiệp vẫn có lợi hơn. Một doanh nghiệp lo lắng: "Thời gian gần đây, các ngân hàng đều tăng lãi suất huy động, nên khả năng lãi suất cho vay trong thời gian tới sẽ còn cao hơn. Vì vậy, doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản sẽ còn tiếp tục khó khăn nếu phải vay bằng đồng Việt Nam".

Với giá thức ăn nuôi tôm, hóa chất xử lý môi trường, thuốc thú y thủy sản… cao hơn 30 – 40% và tỷ lệ nuôi thành công đạt thấp so với các nước, khiến giá thành tôm nuôi của Việt Nam cao, khả năng cạnh tranh thấp, nay doanh nghiệp phải chịu thêm khoản lãi vay tăng, khiến doanh nghiệp vốn đã khó càng thêm khó. Các doanh nghiệp xuất khẩu nói chung và xuất khẩu thủy sản nói riêng chính là một trong những nguồn mang ngoại tệ về cho đất nước rất lớn, nên việc không được vay ngoại tệ để sản xuất, kinh doanh sẽ là một thiệt thòi không nhỏ.

Bài, ảnh: XUÂN TRƯỜNG