Hợp tác kinh tế và kỹ thuật Ấn Độ (ITEC) là chương trình hợp tác quan trọng của Chính phủ Ấn Độ, nhằm cung cấp hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cho các đối tác là các nước đang phát triển. ITEC được triển khai tại Việt Nam từ năm 1970, trong đó có các địa phương, viện, trường thuộc khu vực ĐBSCL. Mới đây, Ngày hội ITEC được tổ chức tại Viện Lúa ĐBSCL, một lần nữa khẳng định tính hiệu quả mà ITEC mang lại.

Quang cảnh Ngày hội ITEC tại Viện Lúa ĐBSCL. 

Kỷ niệm ở đất nước Ấn Độ

Tiến sĩ Trần Đình Giỏi hiện là Trưởng Bộ môn Di truyền và chọn tạo giống, Viện Lúa ĐBSCL, đã hoàn thành chương trình đào tạo Tiến sĩ chuyên ngành Công nghệ sinh học và Sinh học phân tử tại Đại học Nông nghiệp Haryana, Hisar, Ấn Độ, từ năm 2005-2008. Tại Ngày hội ITEC, Tiến sĩ Giỏi xúc động khi kể về những ngày theo học tại Ấn Độ, những tình cảm quý báu của các bạn và người dân Ấn Độ. Từ những bỡ ngỡ của một tân nghiên cứu sinh, ông Giỏi được hỗ trợ từ làm thủ tục đến chuyện sinh hoạt, học tập. “Chính sự nhiệt tình của người dân Ấn Độ mà tôi không cảm thấy cô đơn khi phải sống xa nhà”, ông Giỏi bày tỏ.

Đại học Nông nghiệp Haryana, ngôi trường ông Giỏi theo học là 1 trong 10 trường đại học nổi tiếng nhất châu Á. Ông nhớ về những lần đến thư viện của trường, rất phong phú về sách, tạp chí, cách quản lý hiện đại và tiện lợi. Thư viện có hẳn một phòng học thuật với hàng trăm máy tính hiện đại có hệ thống kết nối dữ liệu cho tất cả sách và tạp chí về thư viện và tóm tắt về giá sách, số lượng bản sao và trạng thái sách (đã mượn hay còn, khi nào hết hạn…) để độc giả truy cập khi cần. Ông Giỏi cũng chia sẻ một cách học hiệu quả là mỗi sáng thứ bảy, khoa chuyên ngành đều tổ chức hoặc cho học viên tham dự các buổi hội thảo quốc tế để có thêm kiến thức mới. Ông Giỏi còn kể một khóa học ngoại khóa về nuôi ong mật mà ông được tham gia tại Ấn Độ.

Thời Tiến sĩ Giỏi theo học, Đại học Nông nghiệp Haryana có ký túc xá quốc tế, tuy nhiên số lượng sinh viên quốc tế chỉ khoảng 10 người nên các phòng còn lại dành cho sinh viên sống ở các bang miền Nam Ấn Độ. Các học viên Ấn Độ thường quan tâm, thăm hỏi, động viên học viên quốc tế. Họ thường giúp các học viên quốc tế như ông Giỏi liên lạc với nhà bếp hoặc nhân viên dọn dẹp…

Tại Ngày hội ITEC, bà Lê Nguyễn Lan Thanh, Phó Bộ môn Hoa và cây cảnh, Viện Cây ăn quả miền Nam (SOFRI), cũng chia sẻ kỷ niệm về thời gian tập huấn “Tiếng Anh giao tiếp và các kỹ năng MS-Office” ở NIIT, New Delhi, Ấn Độ vào năm 2005. Mặc dù chỉ học trong thời gian ngắn nhưng bà Thanh cũng đã có những kỷ niệm khó quên về đất nước Ấn Độ. Chương trình học giúp bà cải thiện khả năng nói tiếng Anh và kỹ năng MS-Office một cách nhanh chóng. Ngoài ra, tình cảm giữa những người tham gia khóa học đến từ khắp nơi trên thế giới: Bhutan, Indonesia, Lào, Pakistan, Mông Cổ, Myanmar, Nga, Srilanka, Thái Lan, Uzbekistan… cũng rất khắn khít. Ngoài chương trình khóa học, bà Thanh cũng tham dự các triển lãm hoa và cây cảnh, giúp củng cố kiến thức cho công việc mà bà đang làm tại SOFRI. “Người Ấn Độ thân thiện, hiền lành, tốt bụng và sẵn sàng giúp tôi thích nghi với cuộc sống mới ở Ấn Độ. Họ đã cho tôi một môi trường thuận lợi cho việc học tập”, bà Thanh chia sẻ.

Đó là hai trong số nhiều câu chuyện về các học viên, nhà nghiên cứu, nhà khoa học Việt Nam, trong đó có khu vực ĐBSCL, Cần Thơ theo học tại Ấn Độ trong chương trình ITEC.

Hiệu quả

Tiến sĩ Trần Ngọc Thạch, Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, cho biết ITEC bắt đầu từ năm 1964 và triển khai tại Việt Nam từ năm 1970. Hiện tại mỗi năm, Việt Nam có 150 suất học bổng ITEC và là quốc gia nhận được nhiều nhất học bổng ITEC cũng như các học bổng khác của chính phủ Ấn Độ. Ông Thạch cho rằng, Viện Lúa ĐBSCL là một ví dụ điển hình cho mối quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa Việt Nam - Ấn Độ. Hàng năm, Viện Lúa có 1- 2 cán bộ được cử đi đào tạo dài hạn sau đại học hoặc các khóa đào tạo tập huấn ngắn hạn thông qua sự hỗ trợ của Tổng Lãnh sự Ấn Độ tại TP Hồ Chí Minh. Thống kê từ 1980 đến nay, có gần 100 cán bộ của Viện được tham dự các khóa đào tạo khác nhau tại Ấn Độ. Các cán bộ của Viện Lúa học tập, nghiên cứu ở Ấn Độ sau khi về nước đã có đóng góp quan trọng cho ngành nông nghiệp, như PGS-TS Bùi Bá Bổng, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; PGS-TS Phạm Văn Dư, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt; GS-TS Bùi Chí Bửu, nguyên Phó Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam… Cá nhân Tiến sĩ Thạch cũng từng theo học tại Ấn Độ.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Hòa, Viện trưởng SOFRI, ITEC đã thực sự gia tăng tình hữu nghị Việt Nam - Ấn Độ. Trong đó, cụ thể đã giúp người dân Việt Nam thành công hơn trong lĩnh vực làm vườn, kinh doanh nhờ công nghệ và kỹ thuật từ Ấn Độ. Những năm qua, Chính phủ Ấn Độ hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực cho SOFRI với 21 học bổng ITEC (ngắn hạn) và học dài hạn 60 học bổng (14 tiến sĩ và 46 thạc sĩ). Tiến sĩ Hòa thông tin: “Với nền tảng tốt đã học được, tại SOFRI chúng tôi đã phát triển 16 giống trồng trọt mới, cải tiến công nghệ sản xuất, công nghệ sau thu hoạch và những phát triển này đã đóng góp đáng kể vào xuất khẩu rau quả của đất nước với con số 4 tỉ đô-la Mỹ năm 2018”. Ngoài ra, năm 2018, SOFRI đã đón nhiều đoàn công tác lĩnh vực nông nghiệp Ấn Độ sang trao đổi kinh nghiệm về các loại cây ăn quả nhiệt đới, đặc biệt là cây thanh long.

Trao đổi tại Ngày hội ITEC, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Parvathaneni Harish cho rằng, thành công của chương trình ITEC ở Viện Lúa ĐBSCL như một điển hình trong chương trình hợp tác của Ấn Độ với các nước. Chương trình đã tạo ra những chuyển biến tích cực đối với đời sống của người dân ĐBSCL. Đại sứ Parvathaneni Harish mong rằng, các thành viên Việt Nam tham gia Chương trình ITEC với tình cảm và sự hiểu biết về đất nước và con người Ấn Độ sẽ là những đại sứ, cầu nối thúc đẩy mối quan hệ song phương giữa hai nước.

Bài, ảnh: ĐĂNG HUỲNH