“Kho báu mặt trời và những câu chuyện về thiên nhiên” tập hợp 20 truyện ngắn dành cho thiếu nhi của nhà văn Mikhail Prishvin, Thiên Trang biên dịch, NXB Mỹ thuật phát hành tháng 3 năm 2011. Truyện đề cao tình yêu thiên nhiên, lòng can đảm, tình bạn giữa con người và loài vật.

“Cá cần nước, chim cần bầu trời, thú cần rừng, thảo nguyên. Còn con người cần quê hương. Và bảo vệ thiên nhiên chính là bảo vệ quê hương”. Lời mở đầu cho tập truyện “Kho báu mặt trời và những câu chuyện về thiên nhiên” là thông điệp mà nhà văn Mikhail Prishvin muốn gởi gắm cho bạn đọc.

Hai mươi truyện là hai mươi bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp: từ một ngôi nhà nhỏ êm đềm nằm kề dòng sông thơ mộng đến khu rừng xanh bí ẩn chứa nhiều điều kỳ diệu, hay một nông trại với nhiều loài vật cùng sinh sống...

“Kho báu mặt trời” là truyện chủ đạo và dài nhất trong tập truyện kể về hành trình khám phá khu rừng bí ẩn của hai chị em Naschia và Michia để tìm quả việt quất. Truyện đề cao tình bạn giữa người và loài vật. Người đọc xúc động vì lòng trung thành của con chó có tên Săn Mồi. Khi chủ chết, Săn Mồi sống quanh quẩn căn chòi của chủ cũ. Đến lúc gặp Michia, Săn Mồi cảm nhận được từ cậu bé này có tình thương giống như người chủ quá cố nên nó đã cứu Michia và trở thành bạn của Michia. Cậu bé Michia 11 tuổi, cũng làm người đọc bất ngờ khi cậu dũng cảm giết con sói hoang để bảo vệ cho Săn Mồi.

Văn phong nhẹ nhàng, ngôn từ giản dị... tập truyện đã miêu tả lên một thế giới loài vật sinh động và đáng yêu. Các truyện “Bà Đầm Mũi Giáo”, “Phàm Ăn”, “Cà Nhắc”, “Nhà sáng chế”... toát lên tâm hồn nhạy cảm và yêu thiên nhiên của nhà văn Mikhail Prishvin. Ông đã khéo lôi cuốn người đọc dõi theo sự tuyệt vời của tạo hóa. Những câu chuyện của ông như dẫn dắt độc giả du ngoạn vào thế giới loài vật sinh động, làm cho người ta cảm thấy cần bảo vệ, gìn giữ thiên nhiên được mãi mãi tươi đẹp và trong trẻo: “Nhím con chạy trong phòng, trên lưng nó cắm một quả táo. Nó chạy vào tổ, đặt quả táo trong đó và chạy tới góc phòng để tha quả khác....” (trang 16 ), “Tất cả lũ vịt nhìn thấy nhau, nhận ra nhau, mẹ chúng ra tín hiệu kiểu vịt, lũ vịt con líu ríu, rồi tất cả bơi đi... vịt mẹ tha cả lũ con về gốc cây.” (trang 26 ), “Trong cái màu xanh của năm cũ ấy, đó đây đã thấy loáng thoáng những bông hoa tuyết trắng, và những bông sợi sói màu tím, nhỏ xíu, mọc xúm xít và thơm ngát” (trang 146).

Tập truyện còn mang tính giáo dục sâu sắc: từ một con gà mái che chở cho bầy vịt con trước sự tấn công của bọn quạ, con chim gõ kiến chăm chỉ bắt sâu để giúp cây liễu hoàn điệp được sống, một cậu bé vô danh bảo vệ con chó Láu Lỉnh trước họng súng người thợ săn... đã hướng cho những độc giả nhỏ tuổi một cách sống tích cực, biết yêu thương loài vật, yêu thiên nhiên và can đảm chống lại những cái xấu.

Hà Dương