PHÚC NGUYÊN (Tổng hợp)

Tiếp nối các biện pháp trừng phạt nặng tay của cựu Tổng thống Donald Trump nhằm vào Trung Quốc, chính quyền Tổng thống Joe Biden cũng gia tăng áp lực mạnh mẽ nhằm vào Bắc Kinh.

Hồi tháng 6-2021, chính quyền ông Biden đã ban hành một loạt các biện pháp trừng phạt nhắm vào một số công ty Trung Quốc liên quan đến pin mặt trời hoạt động tại Tân Cương do bị cáo buộc “cưỡng bức lao động”. Ðây được coi là loạt trừng phạt đáng kể đầu tiên nhắm vào ngành công nghiệp điện mặt trời của Trung Quốc vì các xâm phạm nhân quyền.

Tháng 12 năm ngoái, Bộ Thương mại Mỹ đưa hơn 30 công ty và tổ chức nghiên cứu Trung Quốc vào danh sách đen đầu tư với nhiều lý do như đi ngược lại lợi ích an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại Mỹ, vi phạm nhân quyền và phát triển công nghệ nguy hiểm, bao gồm vũ khí kiểm soát não. Trong số này có 9 thực thể công nghệ liên quan đến hoạt động “giám sát và theo dõi sinh trắc học các cộng đồng dân tộc thiểu số và tôn giáo ở Trung Quốc, đặc biệt là người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương”.

Những công ty công nghệ bị trừng phạt đáng chú ý gồm nhà sản xuất máy bay không người lái thương mại lớn nhất thế giới DJI, công ty trí tuệ nhân tạo (AI) lớn nhất Trung Quốc SenseTime và đối thủ Megvii, công ty điện toán đám mây Leon Technology và NetPosa Technologies - nhà sản xuất hệ thống giám sát dựa trên đám mây.

Và hiện nay, trong bối cảnh của cuộc chiến Nga - Ukraine, chính quyền Mỹ đang xem xét lệnh cấm vận đối với Tập đoàn Hikvision với cớ là vi phạm nhân quyền tại Tân Cương. Chính quyền Trump từng liệt công ty này vào danh sách đen hạn chế tiếp cận công nghệ Mỹ. Tuy nhiên, đây sẽ là lần đầu tiên Mỹ cấm vận một công ty công nghệ khổng lồ vì vi phạm nhân quyền và điều này tác động không chỉ đối với tham vọng số hóa nền kinh tế của Trung Quốc mà cả nhiều thành phố khác trên thế giới. Hikvision là nhà sản xuất camera an ninh lớn nhất thế giới. Hơn 1.000 thành phố tại hơn 180 quốc gia trên thế giới đang sử dụng hệ thống camera của công ty này. Nếu trừng phạt Hikvision, giới phân tích cho rằng chính quyền Trump bắn tín hiệu sẵn sàng lao vào cuộc chiến thương mại mới trong chiến lược địa kinh tế.

Một sự kiện chấn động khác có thể xảy ra là Ủy ban chứng khoán và sàn giao dịch Mỹ có thể loại hàng loạt công ty hàng đầu Trung Quốc ra khỏi các sản giao dịch tại Mỹ do vi phạm luật kiểm toán.