Dự án F-X tại Hàn Quốc lần đầu được đề xuất vào đầu những năm 1990 nhằm thay thế toàn bộ phi đội F-4 và F-5 của đất nước và nhằm giành thế thượng phong trên không phận trước CHDCND Triều Tiên. Tuy nhiên, sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 1997, dự án mua 120 chiến đấu cơ buộc phải chia làm nhiều giai đoạn. Trong giai đoạn 1 của dự án (2002), Seoul đã đặt mua 40 chiến đấu cơ tiên tiến F-15K. Sau đó trong giai đoạn 2 (2007), nước này đã mua thêm 20 chiến đấu cơ F-15K.

Để đạt được mục tiêu ban đầu, Không quân Hàn Quốc (ROKAF) vẫn cần 60 chiến đấu cơ thế hệ tiếp theo. Như vậy, giai đoạn 3 của dự án (F-X III) đã được đưa ra với mục đích trang bị thêm 60 chiến đấu cơ để thay thế phi đội F-4 và F-5 vốn đã “lão hóa”. Kế hoạch trị giá 8,3 nghìn tỉ won (tương đương 7,3 tỉ USD) này sẽ được triển khai trong giai đoạn 2017-2021.

Chiến đấu cơ F-15K được ROKAF “sủng ái” trong những năm qua. Ảnh: Getty Images

Với dự án này, ROKAF cho biết sẽ cố tạo được sự cân bằng cả về mặt chất lượng lẫn số lượng không lực với Triều Tiên cũng như các cường quốc khác trong khu vực bằng cách thay thế phi đội “sắp về hưu” F-4 và F-5 của mình. Theo đó, Cơ quan Mua sắm Quốc phòng Hàn Quốc (DAPA) sẽ chọn mua những chiến đấu cơ có thể đáp ứng khả năng hoạt động mà ROKAF yêu cầu với chi phí gói gọn trong 7,3 tỉ USD. Tuy nhiên, kể từ khi vòng 2 của cuộc đấu thầu diễn ra hôm 28-6 kết thúc không thành công, nhiều tùy chọn khác nhau đã được đem ra thảo luận chẳng hạn như gia tăng ngân sách, hủy bỏ kế hoạch hoặc giảm số lượng chiến đấu cơ, tạo ra không ít rắc rối.

Hiện thông tin cụ thể cho dự án này chưa được tiết lộ nhưng dựa trên những rò rỉ của chính phủ và đánh giá mối đe dọa an ninh của Hàn Quốc, người ta có thể suy đoán mục đích của ROKAF. Một là, ROKAF muốn được trang bị một khả năng hoạt động độc lập, “mặt đối mặt” với các trung tâm lưu trữ và sản xuất vũ khí hủy diệt hàng loạt (WMD) của Bình Nhưỡng. Hai là, ROKAF muốn sở hữu những chiến đấu cơ hiệu suất cao thế hệ thứ 5, có thể cạnh tranh với những chiến đấu cơ của các quốc gia trong khu vực chẳng hạn như chiến đấu cơ F-35 của Nhật Bản hay chiến đấu cơ J-20 của Trung Quốc nhưng yêu cầu cao này thường đi kèm với một chi phí vô cùng đắt đỏ. Hơn nữa, nếu DAPA quyết định chọn các chiến đấu cơ tàng hình, chi phí bảo trì sẽ tăng lên đáng kể do chi phí cho lớp phủ tàng hình hiện đang ở mức rất cao.

Tuy nhiên, những người trong cuộc đang phải đau đầu với những con số được đưa ra, chủ yếu dành cho công tác bảo trì chiến đấu cơ. Hiện ROKAF đang phải “vật lộn” với rất nhiều khoản phí dành cho việc bảo trì các chiến đấu cơ tiên tiến. Theo báo Korea Times, chi phí bảo trì chiến đấu cơ F-15K đã tăng gấp 10 lần, từ 9,7 tỉ won (8,5 triệu USD) năm 2008 tăng lên 95,82 tỉ won (85 triệu USD) vào năm 2011, tương đương với giá 1 chiến đấu cơ F-15K mới. Do đó, khi kết hợp với việc bảo trì chiến đấu cơ thuộc giai đoạn F-X III, chi phí sẽ tăng lên gấp nhiều lần. Trong khi đó, nếu ROKAF chọn mua những chiếc đấu cơ “hạng nặng” chẳng hạn như F-35 của Nhật, chi phí bảo trì cũng sẽ rất tốn kém. Theo ước tính của công ty kiểm toán quốc tế KPMG, chi phí trọn gói dành cho các chiến đấu cơ F-35 nằm trong dự án trang bị chiến đấu cơ của Canada trong giai đoạn 2010-2052 là 44,8 tỉ USD. Ngoài ra, nước này cũng sẽ chi khoảng 35,9 tỉ USD cho việc bảo trì trong tương lai, trong đó không bao gồm phí mua lại và phí phát triển dự án.

    TRÍ VĂN (Theo The Diplomat)