Anh đã từ bỏ kế hoạch thay thế các khu trục hạm cũ bằng đội tàu chiến mới, thay vào đó là đóng các tàu tác chiến đa năng dùng chung (CCV) tiên tiến.

Tàu khu trục Type 45 HMS Defender của Hải quân Hoàng gia Anh. Ảnh: Reuters

Phù hợp hơn với “bản chất của chiến tranh hiện đại”

Các phương án trước đây về việc đóng tàu chiến mang tên lửa dẫn đường Type 83 để thay thế 6 khu trục hạm Type 45 già cỗi hiện nay, sẽ không còn nằm trong Kế hoạch đầu tư quốc phòng.

Thay vào đó, Hải quân Hoàng gia Anh sẽ mua ít nhất 6 chiếc CCV và dự kiến nhận tàu mới vào thập niên 2030. Chúng sẽ đóng vai trò là những trung tâm quan trọng để vận hành các hệ thống không người lái.

Bộ Quốc phòng Anh cho biết các tàu mới sẽ phù hợp hơn với “tốc độ và bản chất của chiến tranh hiện đại”, đồng thời là một khoản đầu tư hiệu quả hơn so với việc duy trì số lượng nhỏ các tàu chiến lớn và đắt đỏ. Cơ quan này cũng cho biết cách tiếp cận mới này sẽ giúp “mở rộng phạm vi hoạt động, khả năng chống chịu và hỏa lực của hải quân mà không cần tăng tương ứng số lượng thủy thủ hoặc chi phí”.

CCV của Anh sẽ là một tàu hộ vệ có thủy thủ đoàn, nhỏ hơn khu trục hạm. CCV sẽ tập trung vào phòng thủ trước các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV), vốn là nhiệm vụ cốt lõi của khu trục hạm, thay vì tác chiến chống ngầm - nhiệm vụ chủ yếu của các tàu hộ vệ thông thường.

Loại chiến hạm mới cũng dự kiến sẽ hoạt động cùng một hệ thống các phương tiện không người lái trên không, trên mặt nước và dưới mặt nước, bao gồm cả các sà lan mang tên lửa nhằm tạo một mạng lưới phòng không nhiều lớp.

Về lý thuyết, điều đó đồng nghĩa năng lực tác chiến “lai” này có thể đảm nhiệm vai trò phòng không tương đương khu trục hạm Type 45 nhưng chỉ với một nửa chi phí. Chiếc Type 45, trị giá 1 tỉ bảng, hiện là khí tài duy nhất của Anh có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo.

Ngoài việc giảm chi phí, việc triển khai các tàu chiến giá rẻ hơn cũng giúp chúng dễ chấp nhận tổn thất hơn trong chiến đấu. Hiện nay, Hải quân Hoàng gia Anh đứng trước nguy cơ chỉ sở hữu những chiến hạm quá đắt đỏ để triển khai vào các vùng biển có nguy cơ giao tranh, như các tàu Type 45 và 2 tàu sân bay trị giá 3 tỉ bảng.

Tân Bộ trưởng Quốc phòng Anh Dan Jarvis nhấn mạnh các trang bị mới sẽ được thiết kế và chế tạo để đối phó với những mối đe dọa ngày càng tăng mà nước này đang đối mặt.

“Hải quân lai” mới

Các kế hoạch phát triển CCV diễn ra trong bối cảnh Tư lệnh Hải quân Hoàng gia Anh, Đô đốc Gwyn Jenkins đang dẫn đầu nỗ lực chuyển đổi sang lực lượng “Hải quân lai” mới, tức kết hợp giữa các chiến hạm và tàu ngầm có thủy thủ đoàn truyền thống với các phương tiện tự hành và trí tuệ nhân tạo.

Chương trình này cũng sẽ là nền tảng cho 3 dự án mới tại Đại Tây Dương (Atlantic Bastion, Atlantic Shield và Atlantic Strike), được thiết kế để đối phó với các hoạt động của đối phương ở Bắc Đại Tây Dương và High North - khu vực giàu tài nguyên và nhạy cảm về chiến lược sát Nga.

HẠNH NGUYÊN (Theo Independent, Sky News)