Người dân xứ tuyết lạnh giá Greenland. Ảnh: Ingrid Marie

Không nằm ngoài dự đoán, kết quả cuộc trưng cầu dân ý ngày 25-11 cho thấy phần lớn người dân xứ đảo Bắc cực Greenland tán thành việc có quyền tự trị lớn hơn, với tỷ lệ ủng hộ 75,5% trong tổng số 39.000 cử tri tham gia bỏ phiếu. Với chiến thắng vang dội trên, người đứng đầu chính quyền hòn đảo lớn nhất thế giới này (Greenland có diện tích khoảng 2,17 triệu cây số vuông, gấp 3 lần nước Pháp), ông Hans Enoksen, tuyên bố Greenland hy vọng có thể tách khỏi Đan Mạch, trở thành quốc đảo độc lập vào năm 2020. Một số nhà lãnh đạo khác thậm chí tin rằng mục tiêu độc lập có thể đạt được trong vòng 4 hoặc 8 năm tới.

Greenland bị Đan Mạch thôn tính năm 1775 và áp đặt chế độ thuộc địa đến năm 1953, trước khi sáp nhập thành một tỉnh trực thuộc. Năm 1979, Greenland bắt đầu được quyền bầu chọn cơ quan lập pháp và thành lập chính quyền bán tự trị, được tự chủ trên lĩnh vực y tế, giáo dục và các dịch vụ xã hội khác. Còn theo nội dung của cuộc trưng cầu dân ý ngày 25-11 vừa qua, Greenland sẽ được hưởng quyền tự trị đối với 32 lĩnh vực nữa, trong đó có quyền sử dụng ngôn ngữ riêng, quyền tư pháp, và đặc biệt là quyền quản lý nguồn tài nguyên năng lượng, khoáng sản. Những quyền này là kết quả đàm phán kéo dài giữa chính quyền Greenland và chính phủ Đan Mạch, dẫn đến việc ký kết hiệp ước trao thêm quyền lực hồi đầu năm nay và sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 21-6-2009. Tuy nhiên, Greenland vẫn chưa được quyền quyết định chính sách tiền tệ, đối ngoại và an ninh quốc phòng, kể cả số phận căn cứ quân sự Thulé của Mỹ.

Hiện nay, mỗi năm Greenland nhận 430 triệu euro trợ cấp từ chính phủ Đan Mạch, chiếm khoảng 30% ngân sách của đảo. Sau tháng 6-2009, ngân sách của Đan Mạch cấp cho Greenland sẽ giảm. Những người phản đối kế hoạch mở rộng quyền tự trị lo ngại ngân sách của đảo vốn đang bị thâm hụt có thể sẽ ngày càng eo hẹp. Theo họ, với hơn 80% diện tích bị bao phủ bởi tuyết (có nơi dày hơn 3.000 mét), Greenland khó có khả năng trở thành một quốc gia độc lập với dân số chưa tới 60.000 người như hiện nay.

Thế nhưng, các nhà lãnh đạo Greenland tin rằng các nguồn năng lượng và khoáng sản như dầu, khí đốt, kim cương, nhôm, kẽm, đồng nếu được phát hiện và khai thác sẽ mang về lợi ích to lớn cho hòn đảo này. Chỉ tính riêng dầu mỏ, theo số liệu của Viện Địa chất Mỹ công bố hồi tháng 7-2008, Bắc Cực có thể chứa 90 tỉ thùng dầu, tức 22% trữ lượng dầu chưa được chứng minh của thế giới. Greenland cũng sở hữu 10% trữ lượng nước ngọt của thế giới. Hiện dân Greenland sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt và xuất khẩu hải sản, vốn là xương sống kinh tế của đảo.

PHÚC GIA AN
(Theo AFP, Le Monde, Liberation, LPC)