MAI QUYÊN (Theo Reuters, SCMP)

Bất chấp quan hệ của từng thành viên với Trung Quốc, Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp hàng đầu thế giới (G7) diễn ra tại Nhật Bản tuần này sẽ cho thấy sự đoàn kết giữa Mỹ và đồng minh trong các hành động gia tăng áp lực lên Bắc Kinh.

Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương G7 tại Niigata.

Theo kế hoạch, lãnh đạo các nước Anh, Pháp, Ý, Ðức, Nhật Bản, Canada và Mỹ sẽ nhóm họp tại Hiroshima (Nhật Bản) từ ngày 19 đến 21-5. Chương trình nghị sự dự kiến tập trung vào tăng cường biện pháp trừng phạt đối với Nga, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và xuất khẩu liên quan chiến dịch quân sự của Mát-xcơ-va tại Ukraine.

Ngoài ra, một quan chức Mỹ cho biết các bên còn thảo luận về công cụ đối phó mọi nỗ lực “cưỡng ép kinh tế” từ bất cứ quốc gia nào. Trước thềm hội nghị, cuộc họp các Bộ trưởng Tài chính G7 tuần rồi kết thúc với thông cáo không đề cập Trung Quốc như một mối đe dọa, nhưng nỗ lực đối phó sự hiện diện toàn cầu ngày càng tăng của Bắc Kinh đã được thể hiện rõ trong 3 ngày hội nghị. Ðây cũng là tín hiệu cho thấy tại Hiroshima, dù là căng thẳng thương mại hay cuộc khủng hoảng ở Ukraine, mối đe dọa vũ khí ở CHDCND Triều Tiên hoặc giảm thiểu biến đổi khí hậu, mọi tranh luận đều dẫn đến Trung Quốc.

Giải quyết khác biệt

Theo giới quan sát, mâu thuẫn giữa các nước phương Tây về cách đối phó Trung Quốc đã xuất hiện sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vào tháng trước. Trong khi Trung Quốc siết chặt quan hệ với Nga và gia tăng sức ép lên Ðài Loan, ông Macron trong tuyên bố gây tranh cãi kêu gọi Liên minh châu Âu bớt phụ thuộc vào Mỹ và tránh để bị cuốn vào cuộc khủng hoảng liên quan Ðài Bắc.

Bối cảnh này đặt ra nghi vấn về khả năng các nhà lãnh đạo G7 có đoàn kết trong nỗ lực gia tăng áp lực lên Trung Quốc. Trả lời câu hỏi trên, một quan chức cấp cao Mỹ nhận định đây là vấn đề phức tạp nhưng Washington “rất lạc quan”. Theo đó, quan chức này cho biết các thành viên đều đánh giá cao vai trò của mỗi nước chủ nhà trong việc thiết lập chương trình nghị sự và trên cương vị Chủ tịch G7 năm nay, Nhật Bản đã cho thấy ngoài an ninh kinh tế thì họ còn rất quan tâm đến nguy cơ đối đầu với Trung Quốc. Vì vậy, hội nghị lần này được kỳ vọng làm rõ việc mỗi quốc gia có thể kiểm soát quan hệ riêng với Trung Quốc nhưng không tách rời trong cách tiếp cận chung với Bắc Kinh, chấm dứt bất kỳ nhầm lẫn nào sau tuyên bố của Tổng thống Pháp hồi tháng 4.

Nhìn chung, dù kết quả hội nghị thượng đỉnh ra sao thì sự thống nhất của G7 trước Trung Quốc cũng là vấn đề cốt lõi. Trong đó, các nhà lãnh đạo một mặt tái khẳng định chính sách “Một Trung Quốc” nhằm trấn an Bắc Kinh trong vấn đề Ðài Loan. Mặt khác, các bên sẽ ưu tiên nỗ lực ở Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương như một đối trọng với Trung Quốc.

Thắt chặt quan hệ với châu Á

Theo các nhà phân tích, sự đoàn kết giữa các nước G7 còn được thể hiện qua thông tin về khả năng thiết lập văn phòng liên lạc của Tổ chức Hiệp ước Bắc Ðại Tây Dương (NATO) tại Nhật Bản gần đây. Ðây cũng là bằng chứng khác cho thấy phương Tây đang tìm cách thắt chặt hơn nữa quan hệ với các đồng minh châu Á.

Về phần mình, một quan chức cấp cao ở Nhà Trắng cho biết chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ cho thấy Washington có thể vừa hỗ trợ Ukraine vừa duy trì mức độ cam kết chưa từng có với khu vực Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương. Người này còn tiết lộ, cuộc họp Nhóm Bộ Tứ (Úc, Ấn Ðộ, Nhật Bản và Mỹ) ngày 24-5 có khả năng mang lại những bước tiến mới về an ninh và kết nối kỹ thuật số, đầu tư vào công nghệ tiên tiến, xây dựng năng lực cơ sở hạ tầng, khí hậu và năng lượng sạch ở khu vực.