MAI QUYÊN

Sau 20 năm cầm quyền, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan phải đối mặt thách thức nghiêm trọng khi ứng viên cạnh tranh trong cuộc bầu cử sắp tới được đánh giá có cách lãnh đạo và tầm nhìn chính trị hoàn toàn khác biệt.

Ảnh: Getty Images

Hồi tháng 3, các đảng đối lập ở Thổ Nhĩ Kỳ đã chỉ định chính khách kỳ cựu Kemal Kilicdaroglu (ảnh), 74 tuổi, làm ứng viên của họ trong cuộc chạy đua vào ghế Tổng thống vào giữa tháng 5. Dù ít được biết đến trên trường quốc tế, nhưng ông Kilicdaroglu là chính trị gia nổi bật ở Thổ Nhĩ Kỳ nhiều năm qua.

Theo đó, trước khi trở thành nghị sĩ đại diện cho đảng Nhân dân Cộng hòa (CHP) vào năm 2022, ông Kilicdaroglu từng giữ vị trí cấp cao trong Bộ Tài chính Thổ Nhĩ Kỳ. Năm 2007, ông gây được tiếng vang với tư cách là Phó Chủ tịch CHP khi tố cáo tình trạng tham nhũng trong đảng Công lý và Phát triển (AKP) cầm quyền của Tổng thống Erdogan. Hai năm sau, tuy thua cuộc khi chạy đua vào ghế thị trưởng Istanbul, nhưng ông Kilicdaroglu được nhớ đến là ứng viên CHP đạt thành tích tốt nhất kể từ cuối những năm 1970. Ðến năm 2010, ông Kilicdaroglu tham gia tranh cử lãnh đạo CHP và giành chiến thắng vang dội.

Bước ngoặt lớn nhất đối với ông Kilicdaroglu trên tư cách thủ lĩnh phe đối lập diễn ra vào năm 2017, khi ông thực hiện “Hành trình Công lý” dài 450 km từ Ankara đến Istanbul để tố cáo việc bỏ tù nghị sĩ CHP Enis Berberoglu vì cung cấp thông tin cho tờ báo Cumhurriyet. Ðến năm 2019, CHP giành chiến thắng trong cuộc bầu cử thị trưởng ở một số thành phố lớn bao gồm Istanbul và Ankara. Ðược củng cố bởi chiến thắng này, ông Kilicdaroglu cứng rắn hơn khi phản đối Tổng thống Erdogan. Năm ngoái, ông còn từ chối thanh toán hóa đơn tiền điện để phản đối giá điện tăng vọt trong bối cảnh lạm phát leo thang ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Người thích hợp xoa dịu chia rẽ?

Ông Kilicdaroglu trước đây thường bị chỉ trích thiếu sức lôi cuốn, nhưng đó không phải là vấn đề trong chiến dịch tranh cử hiện nay. Bởi với việc Tổng thống Erdogan nhiều năm nay bị coi là nhân vật gây chia rẽ ở Thổ Nhĩ Kỳ, giới quan sát cho rằng sẽ có nhiều cử tri mong muốn một nhà lãnh đạo có khả năng làm dịu các vấn đề xã hội và ứng viên Kilicdaroglu là lựa chọn hấp dẫn.

Về mặt chính trị, theo tờ FRANCE 24, hầu như tất cả đều đồng ý ông Kilicdaroglu là một trong số rất ít người có phẩm chất để đoàn kết phe đối lập của Thổ Nhĩ Kỳ. Ông Kilicdaroglu còn thu hút các dân tộc thiểu số trong nước với lời kêu gọi xem xét kỹ hơn cách đối xử của Thổ Nhĩ Kỳ với các nhóm thiểu số. Với quan điểm này, việc chính trị gia CHP thắng cử tổng thống năm 2023 sẽ là “thời khắc mang tính biểu tượng lớn ở một đất nước mà các nhóm thiểu số tôn giáo và sắc tộc cảm thấy bị kiểm soát gắt gao” - nhà báo Marc Semo của tờ Le Monde nhận xét.

Tuy nhiên, bản sắc tôn giáo của ông Kilicdaroglu cũng có thể bị coi là bất lợi đối với một bộ phận cử tri là người Hồi giáo Sunni bảo thủ (người Sunni chiếm 90% dân số Thổ Nhĩ Kỳ), và Tổng thống Erdogan có thể dùng điểm này để chống lại CHP.