Biến đổi khí hậu (BĐKH) gây ra các hiện tượng thời tiết cực đoan, ngập lụt, hạn hán, sạt lở và đe dọa trực tiếp đến kinh tế, đời sống con người đòi hỏi các ngành chức năng, doanh nghiệp, người dân phải chuyển từ bị động sang chủ động ứng phó rủi ro, thực hiện giải pháp phòng tránh...

Điểm sạt lở tại xã Nhơn Ái đang cần vốn đầu tư công trình khắc phục.

Ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường): Tập trung di dời người dân ra khỏi khu vực nguy hiểm do thiên tai

- Trước diễn biến sạt lở ngày càng phức tạp do BĐKH, chính quyền và người dân TP Cần Thơ đã chủ động triển khai nhiều giải pháp thiết thực, kịp thời xử lý các điểm xung yếu, bảo đảm an toàn giao thông và ổn định đời sống dân sinh.

Dù vậy, để ứng phó căn cơ, TP Cần Thơ cần thực hiện đồng bộ các giải pháp công trình và phi công trình. Bên cạnh đầu tư xây dựng các công trình bảo vệ bờ, địa phương cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động phòng tránh, nâng cao khả năng ứng phó tại cộng đồng. Những khu vực có nguy cơ sạt lở cao nhưng chưa đủ điều kiện đầu tư công trình bảo vệ, cần quản lý chặt chẽ, hạn chế phát sinh các hoạt động làm gia tăng rủi ro. Về lâu dài, thành phố từng bước di dời người dân ra khỏi những khu vực thực sự nguy hiểm để bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản.

TP Cần Thơ cần sớm hoàn thiện kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 166/NQ-CP ngày 26-6-2026 của Chính phủ; trong đó phân định rõ các nhiệm vụ cấp bách, công trình ưu tiên cùng nguồn lực đầu tư. Phòng Kiểm soát an toàn thiên tai (Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai) khẩn trương cập nhật hình ảnh thực tế các điểm sạt lở của Cần Thơ lên hệ thống Bản đồ sạt lở bờ sông, xói lở bờ biển để phục vụ cho cảnh báo, quản lý, đánh giá chính xác mức độ nguy hiểm ở từng khu vực, sớm triển khai giải pháp khắc phục kịp thời.

Ông Nguyễn Hoàng Anh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ: Quan tâm hỗ trợ địa phương triển khai các công trình khẩn cấp, khắc phục điểm sạt lở

- TP Cần Thơ hiện có 207 điểm sạt lở bờ sông với tổng chiều dài khoảng 17,736km chưa có nguồn vốn để gia cố, khắc phục; trong đó có 8 điểm đặc biệt cấp bách đã được công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai. Tổng kinh phí cần thiết để xử lý các điểm sạt lở này khoảng 1.571 tỉ đồng. Thành phố kiến nghị Trung ương hỗ trợ triển khai các công trình khẩn cấp nhằm kịp thời xử lý những điểm sạt lở đe dọa trực tiếp đến an toàn dân cư và hạ tầng kinh tế; đồng thời yêu cầu Chi cục Thủy lợi tiếp tục rà soát, lựa chọn đúng các điểm nóng bức thiết để tập trung nguồn lực đầu tư, tránh dàn trải trong bối cảnh nhu cầu phòng, chống thiên tai còn rất lớn.

Thời tiết đang vào cao điểm mùa mưa, nhưng lượng mưa trên địa bàn TP Cần Thơ đến nay tương đối thấp. Trong khi hiện tượng El Nino đã và đang xuất hiện, nguy cơ xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2027 được dự báo nghiêm trọng, là vấn đề cần đặc biệt lưu ý, nhất là đối với sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh đó, TP Cần Thơ cần được quan tâm đầu tư khép kín tuyến đê biển Vĩnh Châu nhằm nâng cao khả năng chủ động ứng phó thiên tai và xâm nhập mặn…

Từ thực tế trên, xây dựng kế hoạch triển khai Nghị quyết số 166/NQ-CP của Chính phủ và Chương trình số 28-CTr/TU ngày 23-7-2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Cần Thơ thực hiện Kết luận số 26-KL/TW cần bám sát quy hoạch tổng thể ngành, bảo đảm tính liên kết, đồng bộ nhằm tạo nền tảng ứng phó lâu dài trước các thách thức sạt lở, sụt lún, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn.

PGS.TS Lê Anh Tuấn, Viện Nghiên cứu BĐKH - Đại học Cần Thơ: Chủ động sản xuất thích ứng biến đổi khí hậu

- Hiện tượng El Nino đang quay trở lại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Điều này khiến lượng mưa và nguồn nước giảm rất nhiều, trong khi nhiệt độ lại gia tăng. Từ đó, một số dự báo và thách thức chính được đơn vị chuyên môn đưa ra, như tình trạng hạn mặn khốc liệt có thể xảy ra trong mùa khô sắp tới (năm 2027), tình trạng thiếu nước ngọt sẽ diễn ra gay gắt, đặc biệt là ở các vùng ven biển.

Xâm nhập mặn sâu sẽ xuất hiện, ranh giới mặn có thể xâm nhập sâu hơn vào nội địa của TP Cần Thơ và vùng ĐBSCL. Từ đó áp lực về sản xuất sẽ xuất hiện, nông dân sẽ gặp nhiều thách thức, bà con cần chủ động xuống giống sớm (lúa đông xuân 2026-2027) để tranh thủ nguồn nước còn lại cuối mùa mưa, hoặc phải thay đổi mùa vụ bằng cách giảm diện tích trồng lúa và chuyển sang các loại cây trồng cạn tiêu thụ ít nước hơn.

Trước dự báo trên, người dân cần chủ động thích ứng bằng cách tận dụng tối đa các đợt mưa cuối mùa cùng lượng nước lũ về để tích trữ nguồn nước ngọt phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Trong mùa khô tới, nông dân cần linh hoạt điều chỉnh cơ cấu mùa vụ, hạn chế gieo cấy lúa do nhu cầu tiêu thụ nước rất lớn; thay vào đó, ưu tiên chuyển đổi sang cây trồng cạn ngắn ngày, rau màu tiết kiệm nước, hoặc chủ động cho đất nghỉ ngơi để phục hồi dinh dưỡng tại các khu vực cạn kiệt nguồn nước. Bên cạnh đó, các cấp chính quyền từ Trung ương đến địa phương cần sớm ban hành chính sách hỗ trợ thiết thực, trợ lực kịp thời giúp người dân chuyển đổi và thích ứng hiệu quả với hiện tượng thời tiết cực đoan.

HÀ VĂN (thực hiện)