Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe (ảnh) sẽ có chuyến thăm Mỹ 4 ngày đầu tiên trong tuần này, trong đó ông sẽ có cuộc gặp thượng đỉnh với Tổng thống Barack Obama tại Nhà Trắng vào thứ sáu. Đâu là những vấn đề ưu tiên trong bước tiến quan hệ mới của liên minh Mỹ-Nhật?

Nguồn tin của Hãng thông tấn Kyodo cho hay mối đe dọa tên lửa và vụ thử hạt nhân lần ba của CHDCND Triều Tiên cùng những biện pháp cấm vận tài chính mạnh mẽ chống lại nước này là "vấn đề ưu tiên" trong cuộc hội đàm giữa hai ông Abe và Obama. Theo Kyodo, lệnh siết chặt trừng phạt mới chống Bắc Triều Tiên có thể tương tự như những biện pháp mà Mỹ đang áp đặt lên Iran, quốc gia bị nghi ngờ phát triển vũ khí hạt nhân dù chính quyền Tehran một mực phủ nhận.

Hãng tin Anh Reuters thì cho biết Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) là chủ đề trọng tâm trong cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên giữa Obama và Abe. Nhật Bản đã xem xét việc tham gia đàm phán TPP ít nhất là từ năm 2011, nhưng chưa có quyết định cuối cùng vì áp lực phản đối của nông dân trước khả năng Nhật Bản phải mở cửa thị trường gạo cho Mỹ. Cách đây mấy tuần, Nhật Bản đã chấp nhận nới lỏng chính sách hạn chế nhập khẩu thịt bò Mỹ như là một điều kiện tiên quyết để Mỹ có thể đồng ý loại những nông phẩm nhạy cảm của Nhật Bản khỏi các cuộc đàm phán xây dựng TPP. Theo nhà nghiên cứu Jeffrey Schott thuộc Viện kinh tế quốc tế Peterson, Mỹ đã từng có những nhượng bộ như vậy cho Hàn Quốc và Úc trong quá trình đàm phán và ký kết thỏa thuận thương mại tự do trước đây.

Nhật báo Yomiuri Shimbun của Nhật Bản ngày 19-2 thì cho rằng thúc đẩy liên minh an ninh Nhật-Mỹ ngày càng chặt chẽ hơn trong bối cảnh căng thẳng đang gia tăng ở Đông Á là mục tiêu hàng đầu của Thủ tướng Abe trong chuyến công du Washington lần đầu tiên. Trong cuộc họp của đảng Dân chủ Tự do cầm quyền hồi cuối tuần rồi, ông Abe đã nhấn mạnh Tokyo cần chứng minh cho các nước châu Á thấy rằng việc tăng cường liên minh Nhật-Mỹ sẽ giúp bảo vệ lãnh thổ và lãnh hải trước các hành động đe dọa an ninh trong tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc.

Cũng theo tờ Yomiuri Shimbun, nhân chuyến thăm Mỹ, Thủ tướng Nhật Bản sẽ có bài phát biểu về "học thuyết kinh tế Abe" (Abenomics) nhằm vận động sự ủng hộ của các nhà lãnh đạo Mỹ trong bối cảnh có sự nghi ngờ của cộng đồng quốc tế đối với chính sách tiền tệ của chính quyền Tokyo.

Thư ký báo chí của Nhà Trắng Jay Carney thì tuyên bố Tổng thống Mỹ sẽ thảo luận một cách sâu sắc với Thủ tướng Nhật Bản nhiều vấn đề song phương, khu vực và toàn cầu, bao gồm liên minh an ninh Mỹ-Nhật, kinh tế và thương mại. Trong cuộc điện đàm với Abe mới đây, ông Obama đã nhất trí phải gia tăng trừng phạt Bình Nhưỡng và cam kết đảm bảo an ninh cho đồng minh Nhật Bản bằng "ô hạt nhân". Tuy nhiên, chủ nhân Nhà Trắng chưa tuyên bố gì về tranh chấp lãnh hải giữa Nhật Bản và Trung Quốc.

ĐỨC TRUNG (Tổng hợp)