MAI QUYÊN

Theo kết quả một cuộc khảo sát trực tuyến gần đây, quan điểm của người Trung Quốc thành thị, có học thức đối với Mỹ và những quốc châu Âu khác nhau rõ rệt dù các nước này thường được gọi chung là “phương Tây”.

Thanh niên Trung Quốc kém thiện cảm với Mỹ hơn châu Âu. Ảnh: Getty Images

Khảo sát do nhóm các nhà nghiên cứu thuộc Ðại học Quốc gia Singapore, Ðại học British Columbia của Canada và Ðại học Rice của Mỹ thực hiện. Trong đó, khoảng 2.083 người Trung Quốc được yêu cầu chọn một trong số 5 phương án theo cấp độ từ “rất ủng hộ” đến “rất không tán thành” hoặc “không biết” để mô tả quan điểm của họ đối với Mỹ và 9 nước châu Âu khác gồm Bỉ, Ðan Mạch, Pháp, Ðức, Ý, Hà Lan, Tây Ban Nha, Thụy Ðiển và Anh.

Ðồng tác giả nghiên cứu Adam Liu nói thêm, bối cảnh của tình nguyện viên đồng nhất với nhiều nghiên cứu khác dựa trên các mô hình trực tuyến ở Trung Quốc. Trước đó, một nghiên cứu cho thấy những mô hình như vậy đại diện cho gần 1 tỉ người hình thành cộng đồng trực tuyến ở Trung Quốc. Và theo kết quả được công bố, hầu hết người tham gia phản ứng tích cực với tất cả các quốc gia châu Âu nói trên. Ðức là nước được yêu thích nhất với 69% hài lòng và có tỷ lệ đánh giá tiêu cực thấp nhất (23%). Ngược lại, người Trung Quốc không thiện cảm với Anh nhất trong số những nước châu Âu với tỷ lệ ủng hộ 46%. Còn với Mỹ, 43% tình nguyện viên tỏ ra “rất chán ghét” xứ cờ hoa và chỉ 23% người được hỏi cho biết họ “rất” hoặc “hơi thích” Washington.

Theo tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP), kết quả này đưa ra cái nhìn đối lập với kết quả khảo sát được Trung tâm Nghiên cứu Pew công bố vào tháng 10-2022, cho thấy nhiều nền kinh tế phát triển đang có quan điểm tiêu cực về Trung Quốc ở mức cao nhất. Trung bình, 79% số người được hỏi coi chính sách nhân quyền của Bắc Kinh là vấn đề nghiêm trọng và 61% cho rằng cường quốc châu Á không làm tốt công tác chống dịch COVID-19. Tỷ lệ tiêu cực đạt mức cao nhất tại các nước Anh, Canada, Ðức, Hà Lan, Hàn Quốc, Mỹ, Tây Ban Nha, Thụy Ðiển và Úc. Các nước còn lại trong khảo sát gồm Bỉ, Ðan Mạch, Nhật Bản, Pháp và Ý.

So sánh kết quả của Pew, nhóm chuyên gia của nghiên cứu mới lưu ý, rằng người Trung Quốc dường như dành nhiều ưu ái cho châu Âu nhưng “ác cảm” rất lớn với Mỹ. Việc Anh không được người dân đại lục ưa thích cũng bị cho là vì mối quan hệ đồng minh thân cận giữa nước này và Washington trong nỗ lực gây sức ép lên Bắc Kinh xung quanh một số vấn đề gây tranh cãi, bao gồm kêu gọi tiến hành điều tra độc lập về nguồn gốc của đại dịch COVID-19, tình hình dân chủ ở Hong Kong cũng như tiến hành các hoạt động tự do hàng hải ở Biển Ðông và eo biển Ðài Loan.

Giải thích thêm về xu hướng khác biệt trong quan điểm giữa những người được hỏi đối với Mỹ và châu Âu, nhóm tác giả cho biết lập luận có khả năng nhất là dân Trung Quốc bắt đầu nhận thức được chính phủ các nước cựu lục địa thay đổi lập trường, trở nên thận trọng hơn với Bắc Kinh. Bên cạnh đó, cách tiếp cận mang tính xoa dịu châu Âu của cường quốc châu Á trái ngược sự chú ý thái quá lâu nay dành cho quan hệ Mỹ - Trung cũng có thể là một yếu tố. Ðiều này được phản ánh trong báo cáo tóm tắt năm 2021 của Nghị viện châu Âu, trong đó kết luận rằng Tân Hoa Xã trung lập hơn thay vì tiêu cực khi đưa tin về các vấn đề của Liên minh châu Âu giai đoạn 2012-2021. Kể cả khi đại dịch COVID-19 bùng phát, hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc cũng không có quá nhiều bài viết thiếu thiện chí hoặc phiến diện.