Tổng thống Mỹ Barack Obama và người đồng nhiệm Iran Hassan Rouhani hôm 27-9 đã có cuộc điện đàm trực tiếp đầu tiên và cũng là cuộc tiếp xúc cấp cao nhất giữa Washington và Tehran kể từ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Tổng thống Mỹ Obama (trái) điện đàm với người đồng nhiệm Iran Rouhani. Ảnh: Reuters

Trước đó có thông tin cho rằng Tổng thống Iran tránh cử chỉ bắt tay với ông Obama do "lo ngại phản ứng từ phe bảo thủ trong nước". Tuy nhiên, phía Iran sau đó cho biết ông Rouhani mong muốn thảo luận qua điện thoại với Tổng thống Obama trước khi trở về Tehran sau khi dự khóa họp thứ 68 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York. Theo các nguồn tin chính thức, cuộc gọi giữa hai nhà lãnh đạo diễn ra chiều 27-9 (rạng sáng giờ Việt Nam) và kéo dài khoảng 15 phút bày tỏ sự tin tưởng về một giải pháp hòa bình cho vấn đề hạt nhân của Iran.

Phát biểu tại Nhà Trắng ngay sau cuộc gọi, Tổng thống Obama cho biết nội dung trong buổi thảo luận giữa ông với người đồng nhiệm Rouhani là "thiết lập cơ sở" để nhanh chóng giải quyết mâu thuẫn, đồng thời coi đây là "cơ hội duy nhất" để đạt được tiến bộ với nhà lãnh đạo mới của Iran sau khi nước này đã có hàng loạt chính sách ngoại giao hạt nhân mềm dẻo. "Mặc dù sẽ xuất hiện trở ngại đáng kể cũng như không thể đảm bảo thành công hoàn toàn nhưng tôi tin rằng chúng ta có thể đạt được một giải pháp toàn diện" – chủ nhân Nhà Trắng Obama lạc quan tuyên bố. Cùng lúc trên trang mạng xã hội Twitter, Tổng thống Rouhani cho biết cả hai bên "đều cho thấy ý chí chính trị nhằm sớm giải quyết vấn đề hạt nhân".

Trước đó, ông Rouhani nhấn mạnh Iran quan tâm đến khả năng sớm đạt được thỏa thuận và tái khẳng định nước này không phát triển vũ khí hạt nhân như những gì phương Tây cáo buộc bấy lâu nay. Tổng thống Obama cũng đã thể hiện rõ quan điểm tôn trọng quyền tiếp cận năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình của Iran với điều kiện Tehran thực hiện đầy đủ nghĩa vụ quốc tế của mình. Tuy vậy, lãnh đạo nước Mỹ cũng lên tiếng cảnh báo những thách thức trong tương lai và nói thêm rằng chỉ những hành động có ý nghĩa, minh bạch và có tính thuyết phục mới giúp Iran tránh được các biện pháp trừng phạt của quốc tế.

Chia sẻ quan điểm về động thái mang tính tích cực trên, chuyên viên cao cấp về Nam Á thuộc Hội đồng Đại Tây Dương Yasmin Alem nhận xét: "Đây là một cột mốc quan trọng về một giải pháp hòa bình cho khủng hoảng hạt nhân của Iran". Riêng chuyên gia phân tích Iran Ali Vaez của Nhóm Nghiên cứu Khủng hoảng Quốc tế (ICG) thì cho rằng "những cấm kỵ lớn nhất" trong nền chính trị của Iran đã bị phá vỡ và đây cũng là bước khởi đầu cho một kỷ nguyên mới.

Về phần người dân Iran, hầu hết đề tỏ thái độ kỳ vọng vào tương lai mới sau cuộc điện đàm lịch sử giữa lãnh đạo của họ với Tổng thống Mỹ. Trong khi đó tại Mỹ, lãnh đạo Hạ viện - nghị sĩ đảng Cộng hòa Eric Cantor đã lên tiếng chỉ trích Tổng thống Obama, cho rằng Washington đang tự "nằm mơ" nếu tin những gì ông Rouhani nói về việc lãnh tụ tinh thần tối cao của Iran Ayatollah Ali Khamenei trao ông quyền hạn đầy đủ để giải quyết vấn đề hạt nhân.

VI VI (Tổng hợp)