Trong bối cảnh thỏa thuận hòa bình sơ bộ giữa Mỹ và Iran sắp được ký kết, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa bật tín hiệu chuyển hướng ưu tiên của ông vào tiến trình hòa đàm Nga - Ukraine, kể cả khả năng sử dụng biện pháp tái áp đặt trừng phạt dầu mỏ nhằm buộc Mát-xcơ-va phải đạt được thỏa thuận với Kiev.

Các nhà lãnh đạo G7 và các đối tác chụp hình lưu niệm. Ảnh: Reuters

Tổng thống Trump đang ở Pháp dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm 7 nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới (G7) được tổ chức tại thị trấn nghỉ dưỡng Évian-les-Bains. Suốt thời gian dài vừa qua, cuộc chiến ở Trung Đông đã phủ bóng cuộc chiến ở Ukraine. Giờ đây, cuộc chiến Nga - Ukraine là một trong những trọng tâm của hội nghị G7.

Ông Trump đã cho thấy sự chuyển hướng trọng tâm vào vấn đề Ukraine qua cuộc điện đàm với cả Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 14-6. Tại Évian-les-Bains, việc ông Trump có 2  cuộc gặp với ông  Zelensky đã cho thấy rõ điều đó.
Phát biểu với các nhà lãnh đạo G7 sau cuộc gặp đầu tiên với ông Zelensky sáng 16-6, Tổng thống Trump nói rằng vấn đề Iran sau khi được ký kết, ông sẽ làm tất cả những gì có thể nhằm giúp chấm dứt cuộc chiến giữa Nga và Ukraine.

Phát biểu trước báo giới sau cuộc gặp với Tiểu vương Qatar Hamad bin Khalifa Al Than, ông Trump cũng kêu gọi Nga nên đạt được thỏa thuận với Ukraine vì những tổn thất sinh mạng quá lớn của cả hai nước trong cuộc chiến. Ông để ngỏ khả năng tái áp đặt cấm vận dầu mỏ của Nga sau khi được miễn trừ trong chiến dịch quân sự của Mỹ chống Iran.

Châu Âu lạc quan

Các thông điệp trên của Tổng thống Trump khiến giới lãnh châu Âu lạc quan. Viết trên mạng xã hội X, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố: “Thủy triều đang xoay chuyển về phía Ukraine. Sự mệt mỏi của Nga đang thể hiện rõ. Đây là lúc chúng ta cần tăng cường hỗ trợ gấp đôi (cho Ukraine)”. Thủ tướng Đức Friedrich Merz đánh giá lời kêu gọi Nga chấm dứt chiến tranh của ông Trump mang lại hy vọng cho nhiều người. Ông Merz cũng nhận xét thái độ hợp tác và chăm chú lắng nghe của ông Trump như là tín hiệu mang lại mức độ lạc quan nhất định rằng người châu Âu và người Mỹ sẽ cùng nhau làm mọi thứ có thể để chấm dứt chiến tranh.

Tuy nhiên, sức ép của chính quyền Trump đối với Nga có thể sẽ không đủ lớn để Tổng thống Putin nhượng bộ trong hòa đàm với Ukraine. Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng cuộc chiến Nga - Ukraine chỉ thúc đẩy bán vũ khí chứ “không tác động gì” đến Mỹ, nơi cách xa hàng ngàn dặm. Cách nói này của ông Trump có thể nhằm thúc giục châu Âu giữ vai trò tích cực hơn trong đàm phán Nga - Ukraine.  Dưới thời ông Trump, Washington đã cắt viện trợ cho Kiev và châu Âu hiện đang là nhà cung cấp vũ khí và tài chính lớn nhất cho Ukraine.

Tổng thống Zelensky cho biết các nhà lãnh đạo G7 vừa cam kết tăng cường hỗ trợ tên lửa Patriot theo yêu cầu của Ukraine, bởi đây là loại vũ khí có thể ngăn chặn các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga nhằm vào mạng lưới điện và các thành phố của Ukraine. G7 cũng thảo luận cách thức gia tăng sản xuất vũ khí, bổ sung biện pháp ngăn chặn Nga xuất khẩu dầu mỏ, giao dịch ngân hàng và sản xuất vũ khí.

Trong cuộc gặp với ông Trump, Tổng thống Zelensky cũng đã nêu ra nhu cầu phòng không của Ukraine, bao gồm cả khả năng xin giấy phép sản xuất tên lửa và các hệ thống phòng không chống tên lửa đạn đạo hiện đại của Mỹ. Tuy nhiên, ông Trump được cho khó chấp nhận đề nghị này của Ukraine bởi nó có thể ảnh hưởng vị thế của Mỹ trong đàm phán với Nga.

KIẾN HÒA