TRÍ VĂN (Tổng hợp)

Sự thiếu hụt chip bán dẫn hồi năm ngoái do đại dịch COVID-19 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành công nghiệp sản xuất ôtô, máy tính và các mặt hàng công nghệ khác, dẫn tới tình trạng tăng giá và thậm chí ngừng hoạt động của một số hãng xe hơi trên thế giới. Vì thế, nhiều nước đã và đang đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực này nhằm đảm bảo nguồn cung ứng chip bán dẫn, đặt biệt trong bối cảnh bất ngờ xảy ra chiến tranh Nga - Ukraine.

Tổng thống Mỹ Joe Biden (trái) và người đồng cấp Hàn Quốc Yoon Suk-yeol trong chuyến thăm nhà máy sản xuất chip bán dẫn của Samsung. Ảnh: AP

Thông điệp của Mỹ

Mới đây, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã mở đầu chuyến công du châu Á bằng việc ghé thăm một nhà máy sản xuất chip bán dẫn của Samsung Electronics ở Hàn Quốc, tập đoàn hồi tháng 11 năm ngoái vừa công bố kế hoạch xây dựng nhà máy sản xuất chip bán dẫn trị giá 17 tỉ USD ở tiểu bang Texas, Mỹ. Nhà lãnh đạo xứ cờ hoa qua đó nhấn mạnh thông điệp quan tâm của Washington về việc tăng cường liên minh chất bán dẫn giữa các quốc gia sản xuất chip lớn nhất thế giới nhằm giảm bớt tình trạng thiếu hụt vốn đã kéo nền kinh tế toàn cầu đi xuống.

"Tương lai của thế giới sẽ được viết tại đây, ở Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương, trong vài thập niên tới. Những con chip nhỏ này là chìa khóa để thúc đẩy chúng ta bước vào kỷ nguyên phát triển công nghệ tiếp theo của nhân loại. Theo quan điểm của tôi, đây là thời điểm chúng ta cần đầu tư để làm sâu sắc hơn mối quan hệ kinh doanh và để mang mọi người đến gần nhau hơn" - Tổng thống Biden nhấn mạnh.

Ông chủ Nhà Trắng tiết lộ, nhà máy sản xuất chip bán dẫn ở Texas sẽ tạo ra thêm 3.000 việc làm công nghệ cao và dự kiến sản xuất các chất bán dẫn cao cấp, mang tính thiết yếu cho mạng di động 5G, ôtô tự lái và trí tuệ nhân tạo.

Chuyến thăm nói trên của Tổng thống Biden diễn ra trong bối cảnh Washington thúc giục Quốc hội thông qua dự luật Ðổi mới và Cạnh tranh để chính phủ sớm có nguồn ngân sách khoảng 52 tỉ USD đầu tư cho việc đẩy mạnh sản xuất chip bán dẫn trong nước và giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ nước ngoài.

Về phần mình, một số công ty công nghệ hàng đầu của Mỹ tuyên bố đầu tư khoảng 80 tỉ USD vào sản xuất chip bán dẫn trong nước từ nay tới năm 2025. Riêng Tập đoàn Intel sẽ đầu tư 17 tỉ euro cho kế hoạch xây dựng 2 nhà máy ở Ðức. Ngoài ra, Intel còn có kế hoạch đầu tư thêm 12 tỉ euro để mở rộng quy mô nhà máy hiện có ở Ireland, xây dựng một trung tâm thiết kế và nghiên cứu ở Pháp, cũng như mở một nhà máy đóng gói và lắp ráp ở Ý.

Nhật Bản hợp tác với Đài Loan

Công ty Sản xuất Chất bán dẫn Ðài Loan (TSMC) hồi giữa tháng 1 cho biết sẽ nâng quy mô đầu tư nhà máy tại Nhật Bản lên mức gần 1.000 tỉ yen (khoảng 8,6 tỉ USD), tăng thêm 180 tỉ yen so với kế hoạch ban đầu. Theo thông báo từ TSMC, công ty sản xuất linh kiện ôtô Denson thuộc Tập đoàn Toyota sẽ đầu tư khoảng 40 tỉ yen (chiếm 10% cổ phần) vào nhà máy. Như vậy, TSMC sẽ nắm giữ hơn 50% cổ phần, Sony nắm giữ 20% và Denson là cổ đông lớn thứ ba. "Thông qua quan hệ đối tác này, chúng tôi hy vọng sẽ đóng góp vào việc cung cấp ổn định chất bán dẫn trong trung và dài hạn, đặc biệt là cho ngành công nghiệp ôtô" - Koji Arima, Giám đốc điều hành của Denso, bày tỏ.

TSMC hiện là nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới và đang nỗ lực tăng cường sản xuất tại các quốc gia như Mỹ, châu Âu cũng như lên kế hoạch mở rộng xây dựng các cơ sở sản xuất mới tại các nước khác. Ðược biết, TSMC hồi năm ngoái cam kết chi 100 tỉ USD trong vòng 3 năm tới để mở rộng công suất sản xuất chip và đang xây dựng một nhà máy sản xuất chip trị giá 12 tỉ USD ở bang Arizona (Mỹ).

Trong khi đó, Ủy ban châu Âu (EC) hồi tháng 2 cũng đã công bố ngân sách trị giá 43 tỉ euro (49,15 tỉ USD) để thúc đẩy ngành công nghiệp bán dẫn nhằm giảm sự phụ thuộc vào châu Á trong lĩnh vực chiến lược đang gặp khó khăn này.

Khoản tiền trên sẽ được cấp cho các nhà sản xuất trong lĩnh vực bán dẫn như Intel hoặc TSMC để khuyến khích họ thiết lập các địa điểm sản xuất ở lục địa già. Bên cạnh đó, 2 tỉ euro cũng sẽ được cấp cho các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực bán dẫn. Chủ tịch EC Ursula von der Leyen trong một tuyên bố cho biết EU đặt mục tiêu đạt được 20% thị trường thế giới về chất bán dẫn vào năm 2030, tức gấp đôi so với hiện nay.

Theo Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Mỹ, doanh số bán chip máy tính toàn cầu đạt tổng cộng 151,7 tỉ USD trong 3 tháng đầu năm nay, tăng 23% so với cùng kỳ năm 2021. Đáng chú ý, hơn 75% sản lượng chip bán ra là đến từ châu Á. Cũng theo cơ quan này, Trung Quốc dẫn đầu thị trường sản xuất chip toàn cầu với 24% thị phần, tiếp theo là Đài Loan (21%), Hàn Quốc (19%) và Nhật Bản (13%). Chỉ 10% chip toàn cầu được sản xuất tại Mỹ.