Liên hoan phim (LHP) Cannes 2016 của Pháp khép lại ngày 23-5 (theo giờ Việt Nam) với những kết quả bất ngờ và gây tranh cãi. Giải thưởng cao quý nhất của LHP- Cành cọ vàng- được trao cho phim "I, Daniel Blake" của đạo diễn gạo cội Anh Ken Loach.

"I, Daniel Blake" là sản phẩm hợp tác giữa đạo diễn Ken Loach và Paul Laverty, được thực hiện từ năm 2015. Phim kể về thợ mộc Daniel Blake mắc bệnh hiểm nghèo, phải nhờ chính phủ để duy trì sự sống mà vẫn gặp khó khăn. Trong lúc nỗ lực tìm sự giúp đỡ, Daniel Blake gặp bà mẹ đơn thân Katie- người cũng đang sống chật vật ở nơi dành cho những người vô gia cư. "I, Daniel Blake" đã mang về cho đạo diễn gạo cội Ken Loach Cành cọ vàng thứ hai trong sự nghiệp, sau phim "The Wind That Shakes The Barley" (2006). Theo Donald Sutherland- thành viên của Ban giám khảo LHP, "I, Daniel Blake" là một phim đầy cảm xúc, khiến cho trái tim và tâm hồn người xem rung động. Chia sẻ về chiến thắng, đạo diễn Ken Loach nói: LHP là một trong những sự kiện ảnh hưởng đến tương lai của nền điện ảnh và là cơ hội để các nhà làm phim phát huy tiềm năng cũng như phản ánh những gì xã hội đang diễn ra.

Giải thưởng Lớn (Grand Prix)- giải quan trọng thứ hai của LHP- được trao cho "Thần đồng điện ảnh" Xavier Dolan với phim "It’s Only The End of The World". Phim kể về một chàng trai mất tích đã lâu, bỗng trở về nói với gia đình rằng anh đang chết, cùng hé mở bí mật gia đình. Chiến thắng này gây nên nhiều tranh cãi, bởi trước đó "It’s Only The End of The World" bị giới truyền thông chê tả tơi. Nhiều nhà phê bình của Telegraph, Independent, Variaty, New York Times… đều cho rằng kịch bản "It’s Only The End of The World" lỏng lẻo, khó hiểu, thua xa "Mommy"- tác phẩm từng mang về Giải thưởng của Ban giám khảo cho Xavier Dolan tại LHP Cannes 2015. Dẫu vậy, Xavier Dolan lại rất được lòng giới phê bình, nhất là tại LHP Cannes. Đạo diễn László Nemes- thành viên của Ban giám khảo LHP, cho biết: Phim của Xavier Dolan là một cuộc phiêu lưu cảm xúc; đồng thời có những khát vọng, rủi ro. Còn Xavier Dolan trả lời: Tôi đọc tất cả những gì mọi người đang tranh luận. Đó là cách tôi xây dựng cuộc sống và tác phẩm của mình bởi nếu người ta thấy đó là màu đen trong khi tôi nhìn thấy màu trắng thì vấn đề nảy sinh... Càng trưởng thành, càng làm nhiều phim, tôi lại càng khó tìm thấy người đồng cảm. Nhưng tôi biết rõ những gì mình đang làm.

Giải thưởng Ban giám khảo- giải quan trọng thứ ba của LHP- được trao cho đạo diễn Anh Andrea Arnold với phim "American Honey". Đây là lần thứ ba Andrea Arnold giành giải thưởng này ở LHP Cannes sau "Red Road" (2006) và "Fish Tank" (2009). Andrea Arnold là một trong 3 nữ đạo diễn có tên trong danh sách đề cử năm nay và cô là nữ đạo diễn duy nhất chiến thắng.

Ấn tượng nhất tại LHP là "The Salesman" của đạo diễn người Iran Asghar Farhari. Đây là tác phẩm cuối cùng được bổ sung vào danh sách đề cử tranh Cành cọ vàng, sau khi ban giám khảo đã công bố 20 ứng cử viên. "The Salesman" mang về 2 chiến thắng Kịch bản xuất sắc nhất và Nam diễn viên chính xuất sắc nhất cho Shahab Hosseini. Đạo diễn Asghar Farhari được đánh giá rất cao tại LHP bởi trước đó ông từng chiến thắng Oscar 2012 Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc nhất với "A Seperation". Trong khi đó nam diễn viên Shahab Hosseini cũng từng chiến thắng giải Gấu bạc tại LHP Berlin (Đức) 2012 với vai diễn trong "A Seperation". Một bất ngờ khác là Jaclyn Jose (đến từ Philippines) đánh bật nhiều tên tuổi đình đám như Kristen Stewart, Ruth Negga hay Isabelle Huppert… để chiến thắng Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất với vai diễn trong "Ma Rosa". Jaclyn Jose là nữ diễn viên Đông Nam Á đầu tiên có được giải thưởng này. Tuy không nổi tiếng thế giới nhưng tại quê nhà Philippines, Jaclyn Jose được xem là một trong những nữ diễn viên tài năng nhất với nhiều giải thưởng. Giải Đạo diễn xuất sắc nhất lần lượt được chia đều cho Cristian Mungju với phim "Graduation" và Olivier Assayas với phim "Personal Shopper". Còn giải Camera vàng thuộc về Divines với phim đầu tay "Houda Benyamina". Đạo diễn gạo cội Jean-Pierre Léaud được nhận giải Cành cọ vàng danh dự.

Ngoài hạng mục chính, gần đây, LHP Cannes còn gây chú ý với hạng mục Nhãn quan độc đáo- giải thưởng bên lề dành cho những tác phẩm có cái nhìn mới mẻ và thử nghiệm sáng tạo trong điện ảnh. Theo đó, nhà làm phim Phần Lan Juho Kuosmanen đánh bại 17 ứng cử viên khác để chiến thắng với phim đầu tay "The Happiest Day In The Life Of Olli Mäki". Phim lấy cảm hứng từ câu chuyện có thật của Olli Mäki, kể về một võ sĩ quyền anh người Phần Lan nổi tiếng châu Âu vào những năm 1960. Phim được đánh giá đã tạo không khí đậm chất điện ảnh với phông màu trắng đen dung dị nhưng đa dạng trong các cảnh quay. "The Happiest Day In The Life Of Olli Mäki" cũng được kỳ vọng có mặt tại Oscar sắp tới ở hạng mục Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc.

Tuy có nhiều tranh cãi nhưng LHP Cannes 2016 chọn không ít gương mặt xuất sắc, đặc biệt là chấp nhận nhiều gương mặt mới như: Juho Kuosmanen, Jaclyn Jose, Shahab Hosseini.

Ái Lam
(Tổng hợp từ Guardian, Variety)