Mọi người có lẽ biết rằng giả dược là loại thuốc không có tác dụng dược lý và được thầy thuốc kê toa trong trường hợp bệnh nhân cần có cảm giác chữa bệnh bằng thuốc. Nhưng vài năm gần đây, nhiều bằng chứng cho thấy giả dược quả thật rất hiệu quả, nhất là khi chữa đau nhức, buồn phiền và thậm chí làm giảm triệu chứng bệnh Parkinson (hội chứng liệt rung). Chìa khóa đơn giản chính là bệnh nhân nghĩ viên thuốc có tác dụng với họ. Mới đây, Tiến sĩ David Kallmes - một chuyên gia hàng đầu về X-quang tại Viện Mayo (Mỹ), phát hiện “phẫu thuật giả” cũng có công dụng tương tự như khi dùng giả dược.

“Phẫu thuật giả” đã được chứng minh cũng có tác dụng hồi phục tương tự như phẫu thuật thật.

Tiến sĩ Kallmes là người có 15 năm kinh nghiệm phẫu thuật tạo hình phần đốt sống bị gãy (gọi là vertebroplasty), bằng cách tiêm vào lưng bệnh nhân một loại keo y tế đặc biệt và nhận thấy phương pháp này đạt hiệu quả. Nhưng ông bắt đầu hoài nghi khi phát hiện một số bệnh nhân vẫn phục hồi tốt dù cuộc phẫu thuật trước đó mắc sai sót nghiêm trọng. Chẳng hạn, trong những ca bác sĩ tiêm nhầm chất keo y tế vào đốt sống không cần định hình, bệnh nhân vẫn hồi phục tốt như thường. Từ hiện tượng kỳ lạ này, ông Kallmes đã thiết kế một cuộc thử nghiệm trên 130 bệnh nhân để kiểm tra xem “phẫu thuật giả” có tác dụng như phẫu thuật thật hay không.

Trong cuộc thử nghiệm, nhóm 1 được tiến hành phẫu thuật tạo hình đốt sống thật, còn nhóm 2 thì được phẫu thuật bằng “động tác giả”. Để đảm bảo tất cả người tham gia không phát hiện họ thuộc nhóm nào, các bác sĩ đã thực hiện cẩn thận các thao tác phẫu thuật y như thật, bao gồm đưa bệnh nhân vào phòng mổ rồi tiêm thuốc tê vào cột sống. Máy tính sẽ chọn lựa ngẫu nhiên người nào được làm phẫu thuật thật, thậm chí các bác sĩ cũng không biết trước họ phải tiến hành phẫu thuật thật hay giả. Khi bệnh nhân được chọn làm “phẫu thuật giả”, các bác sĩ sẽ tuân theo “kịch bản” định sẵn là ấn mạnh vào lưng bệnh nhân và giả vờ nói: “Ổn rồi thưa bà, chất keo đang được tiêm vào. Mọi thứ đang tiến triển tốt”, rồi đợi vài phút trước khi báo ca phẫu thuật đã hoàn tất.

Hiệu quả của ca “phẫu thuật giả” rất rõ ràng, chẳng hạn như trường hợp của bệnh nhân Bonnie Anderson, người từng bị nứt đốt sống, rất đau đớn và cảm thấy khó di chuyển. “Chỉ trong 1 tuần, tôi đã có thể đánh golf. Tôi chỉ chơi một lúc, nhưng có thể chơi gần như mỗi ngày”, cụ bà 76 tuổi phấn khởi nói. Đáng chú ý là bà từng làm phẫu thuật tương tự 1 năm trước đó và đã nắm toàn bộ qui trình phẫu thuật. Các nhà nghiên cứu cho biết nhiều thành viên nhóm 2 cũng cho thấy dấu hiệu hồi phục nhanh rõ rệt giống như bà Anderson. Vì thế, họ kết luận rằng các ca “phẫu thuật giả” đã cho hiệu quả “thật” bởi vì nó đã làm dịu bớt cơn đau ở bệnh nhân đủ lâu để xương sống của họ tự lành lại theo cách tự nhiên.

Kết quả thử nghiệm đã gây sốc cho cộng đồng y tế, nhất là trong bối cảnh các bác sĩ trên thế giới đã phẫu thuật tạo hình đốt sống cho hơn 1 triệu người. Trong khi đó, một nghiên cứu tương tự của giới khoa học Úc cũng chứng tỏ rằng phẫu thuật tạo hình đốt sống thật cũng không hiệu quả hơn “phẫu thuật giả”. Điều này chứng tỏ các bệnh nhân - dù có hay không thực hiện phẫu thuật - đều hồi phục tốt một khi họ nghĩ rằng bản thân đã được phẫu thuật.

Các bác sĩ và các nhà khoa học đang bắt đầu nhận thấy rõ hơn sức mạnh của thuốc trấn an hay “phẫu thuật giả”, khi mà chúng ta luôn mong muốn kết quả sau cùng là bệnh nhân phục hồi tốt nhất. Hiện vẫn còn rất nhiều nghi vấn mà các nhà khoa học cần giải quyết như tiềm năng của các biện pháp nói trên to lớn như thế nào, chúng hiệu quả do đâu, tại sao có tác dụng với người này nhưng vô dụng với người khác…nhưng ít nhất là hiện tại, họ xem chúng như là công cụ thống kê để phát triển các dược phẩm và phương pháp điều trị mới.

NGUYỆT CÁT (Theo Daily Mail)