Thay vì lựa chọn cuộc sống an nhàn ở độ tuổi xế chiều, bà Nguyễn Ánh Nguyệt (sinh năm 1959, ngụ phường Vị Tân, TP Cần Thơ) lại bắt đầu một chặng đường mới mang tên... khởi nghiệp. Không ồn ào hay to tát, câu chuyện làm trà của bà bắt nguồn từ chính sự trăn trở, xót xa trước cảnh nông sản quê nhà thường xuyên rớt giá.

Khởi nghiệp ở tuổi 59

Miền Tây vốn trù phú với nhiều loại trái cây, trong đó có mãng cầu xiêm (hay còn gọi là mãng cầu gai) thơm ngon và chất lượng. Đây là loại quả mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhờ dồi dào vitamin và khoáng chất. Thế nhưng, mỗi độ vào mùa, sản lượng thu hoạch lớn, khiến điệp khúc “được mùa rớt giá” cứ lặp lại.

Xót xa trước cảnh nông sản của gia đình và bà con địa phương bấp bênh, bà Nguyệt quyết tâm tìm hướng đi mới. Nhớ lại bước ngoặt năm 2017, bà kể: “Năm đó giá mãng cầu chạm đáy, trái chín rụng đem bỏ. Tiếc công sức chăm sóc, tôi hái vô thái mỏng rồi phơi khô làm trà. Ban đầu, chỉ tính làm để gia đình uống và tặng người quen dùng thử. Nhưng sau đó nhận được phản hồi tích cực, tôi mới mạnh dạn làm để bán ra thị trường”.

Khởi đầu bao giờ cũng muôn vàn gian nan, nhất là khi mọi công đoạn chế biến đều phải làm hoàn toàn thủ công và phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện thời tiết. Không chùn bước, bà Nguyệt kiên trì mày mò, học hỏi qua các phương tiện thông tin đại chúng, kết hợp với việc tự đúc rút kinh nghiệm thực tế sau nhiều lần làm thử. Trải qua không ít lần thất bại, những mẻ trà thơm ngon đầu tiên ra lò chính là niềm tự hào to lớn, bà đem tặng bạn bè, họ hàng dùng thử để góp ý. Nhờ sự cầu thị và chắt lọc từng lời khen chê chân thành, bà ngày càng hoàn thiện “đứa con tinh thần” của mình. Sau đó bắt đầu phân phối nhỏ lẻ cho các tiệm tạp hóa để thăm dò thị trường, vui mừng thay khi nhận được tín hiệu rất tích cực.

Bà Nguyễn Ánh Nguyệt với sản phẩm trà mãng cầu túi lọc. Ảnh do nhân vật cung cấp

Khi mọi thứ dần ổn định và sản phẩm ngày càng được khách hàng đón nhận, năm 2018, bà chính thức thành lập Cơ sở sản xuất Trà mãng cầu Ánh Nguyệt. Cùng với đà phát triển, bà được chính quyền địa phương hỗ trợ trang bị máy sấy hiện đại, giúp nâng cao năng suất đáng kể so với phương pháp thủ công vất vả trước đây. Với khát khao khẳng định vị thế trên thị trường, năm 2019, bà Nguyệt bắt tay vào hành trình làm thủ tục kiểm định chất lượng. Trải qua bao nỗ lực không ngừng nghỉ, đến năm 2020, sản phẩm trà mãng cầu Ánh Nguyệt được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao đầu tiên của địa phương tại thời điểm đó.

Hành trình không ngừng nghỉ

Khi sản phẩm trà mãng cầu đã có chỗ đứng vững chắc, bà Nguyệt không cho phép mình nghỉ ngơi mà tiếp tục nghiên cứu chế biến thêm trà khổ qua rừng. Bà chia sẻ, loại quả này có trái nhỏ, vị đắng đặc trưng nên khá kén người ăn trái tươi. Nhìn cảnh bà con địa phương trồng ra nhưng lại chật vật trong khâu tiêu thụ, bà lại tìm tòi cách làm trà để gỡ khó cho đầu ra nông sản quê nhà. Dẫu vậy, bài toán hóc búa nhất lúc bấy giờ là làm sao thuyết phục thị trường đón nhận một sản phẩm mới lại mang vị đắng kén khách.

Ban đầu, bà tự mua nguyên liệu về chế biến, rồi như trước đây, cẩn thận gửi tặng người thân quen dùng thử suốt một tháng ròng để đối chiếu chất lượng và mùi vị. Lắng nghe từng lời góp ý chân thành, bà liên tục tinh chỉnh công thức cho đến khi nhận lại những phản hồi thực sự tích cực. Khi đã hoàn toàn tự tin vào chất lượng, bà mới tiến hành kiểm nghiệm các chỉ tiêu, thiết kế bao bì và chính thức đưa sản phẩm ra thị trường. Để tối ưu hóa quy trình, bà mạnh dạn đầu tư thêm máy móc, đăng ký tham gia đánh giá và đạt chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao của địa phương.

Đến nay, Cơ sở sản xuất Trà mãng cầu Ánh Nguyệt đã sở hữu 3 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao (gồm các dòng trà mãng cầu và trà khổ qua rừng), từng bước khẳng định vị thế và chinh phục đông đảo người tiêu dùng. Bà Nguyệt tích cực tham gia các hội chợ giới thiệu sản phẩm, đưa sản phẩm vào các điểm bán hàng OCOP. Nhạy bén với thời cuộc, bà Nguyệt nỗ lực đưa sản phẩm vươn lên không gian mạng. Dù tự nhận mình lớn tuổi, tiếp thu công nghệ còn hạn chế, nhưng nhờ những buổi cuối tuần được con gái hướng dẫn, bà dần quen với việc quảng bá, giới thiệu sản phẩm qua Zalo, Facebook, sàn thương mại điện tử, tham gia livestream bán hàng...

Hiện tại, trung bình mỗi tháng cơ sở cung ứng ra thị trường từ 50-70kg trà mãng cầu (giá khoảng 500.000 đồng/kg) và khoảng 30kg trà khổ qua rừng (giá khoảng 1 triệu đồng/kg). Hướng đi này mang lại giá trị kinh tế cao gấp nhiều lần so với việc bán trái tươi truyền thống. Hơn thế nữa, cơ sở bao tiêu nguồn nguyên liệu mãng cầu cho 20 hộ nông dân, khổ qua rừng cho 5 hộ, đồng thời tạo sinh kế ổn định cho 5 lao động thời vụ tại địa phương.

Hiện đã bước sang độ tuổi gần 70, bà Nguyệt vẫn không ngừng khát khao đổi mới. Mục tiêu lớn nhất của cơ sở là tiếp tục nâng hạng các sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao. Để chuẩn bị cho bước tiến quan trọng đó, cơ sở đang khẩn trương hoàn thiện việc nâng cấp nhà xưởng đạt chuẩn, thiết kế lại bao bì, hoàn tất các thủ tục theo quy định. Những nỗ lực vươn lên không ngừng nghỉ ấy không chỉ mở ra hướng đi bền vững cho gia đình, mà qua đó còn góp phần thiết thực nâng tầm giá trị nông sản địa phương và bồi đắp thêm niềm tin vững chắc trong lòng người tiêu dùng.

T. TRINH