Với sự nhạy bén, sáng tạo và quyết tâm làm giàu từ đặc sản quê hương, chị Nguyễn Kim Thùy, Giám đốc Hợp tác xã Kỳ Như, ở ấp Tầm Vu 1, xã Thạnh Hòa, TP Cần Thơ đã từng bước nâng tầm con cá thát lát trở thành sản phẩm hàng hóa có giá trị kinh tế cao... Với chị, đó là hành trình của sự kiên trì, sáng tạo và khát vọng nâng tầm đặc sản quê hương.

Chị Nguyễn Kim Thùy với sản phẩm của HTX Kỳ Như tham dự một hội chợ triển lãm trong nước.

Trước đây, cá thát lát ở miền Tây chủ yếu được bán dưới dạng tươi sống, giá trị kinh tế chưa cao. Đặc biệt, cá nhiều xương khiến việc chế biến gặp không ít khó khăn, làm hạn chế khả năng tiếp cận của người tiêu dùng. Đau đáu với thực tế này, chị Thùy nung nấu ý tưởng tạo ra sản phẩm chế biến từ cá thát lát vừa tiện lợi, phù hợp với tiêu dùng nhanh, hiện đại, vừa giữ được hương vị đặc trưng.

Ý tưởng ấy được hình thành, nhưng hành trình khởi nghiệp không dễ. Chị Thùy chia sẻ những ngày đầu, HTX Kỳ Như hoạt động với quy mô nhỏ lẻ, thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm và thị trường tiêu thụ chưa ổn định. Không ít lần chị đối mặt với khó khăn khi sản phẩm chưa được người tiêu dùng biết đến, trong khi quy trình chế biến vẫn còn nhiều hạn chế. Song bằng sự bền bỉ và tinh thần dám nghĩ dám làm, chị từng bước vượt qua thử thách. Chị dành nhiều thời gian nghiên cứu quy trình chế biến, đặc biệt là tìm cách xử lý phần xương cá để tạo nên sản phẩm có độ dai ngon đặc trưng nhưng vẫn tiện dụng. Những thử nghiệm ban đầu có lúc thất bại, nhưng cũng chính từ đó giúp chị tích lũy kinh nghiệm, hoàn thiện quy trình sản xuất.

Từ một loại cá tưởng chừng khó tạo giá trị cao, HTX Kỳ Như dần cho ra đời hàng loạt sản phẩm được thị trường đón nhận như chả cá thát lát, cá thát lát rút xương, cá thát lát tẩm gia vị, cá thát lát viên cùng nhiều sản phẩm chế biến khác. Không chỉ dừng lại ở cá thát lát, HTX còn mở rộng sản xuất các mặt hàng từ cá sặc rằn và ếch, nâng tổng số sản phẩm lên khoảng 20 loại khác nhau.

Điều làm nên dấu ấn riêng của Kỳ Như không chỉ nằm ở sự đa dạng sản phẩm mà còn ở định hướng sản xuất chuyên nghiệp, chú trọng chất lượng. Theo đó, HTX đã mạnh dạn áp dụng các tiêu chuẩn HACCP và ISO 22000 trong toàn bộ quy trình sản xuất, chế biến thực phẩm. Từ khâu lựa chọn nguyên liệu, sơ chế, chế biến đến đóng gói đều được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm chất lượng đồng đều và đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường.

Để chủ động nguồn nguyên liệu, HTX Kỳ Như còn đầu tư phát triển vùng sản xuất khoảng 16ha với sản lượng khoảng 1.000 tấn mỗi năm. Trong đó, khoảng 400 tấn được đưa vào chế biến và 600 tấn cung ứng nguyên liệu cho thị trường. Việc chủ động vùng nuôi không chỉ giúp HTX ổn định chất lượng sản phẩm mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Nhờ hướng đi bài bản và kiên trì với mục tiêu nâng tầm đặc sản quê hương, đến nay HTX Kỳ Như đã có 10 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao, trong đó có 9 sản phẩm từ cá thát lát và 1 sản phẩm từ cá sặc rằn. Đặc biệt, sản phẩm cá thát lát rút xương tẩm gia vị đạt chuẩn OCOP 5 sao - mức đánh giá cao nhất trong Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”. Đây không chỉ là niềm tự hào của HTX mà còn là minh chứng cho chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm địa phương trên thị trường.

Sản phẩm cá thát lát rút xương tẩm gia vị còn được công nhận là sản phẩm OCOP tiêu biểu vùng. Cùng với đó, HTX Kỳ Như đạt danh hiệu “Ngôi sao Hợp tác xã năm 2024” và liên tiếp hai năm 2025, 2026 đạt giải Mai An Tiêm do Liên minh Hợp tác xã Việt Nam trao tặng. Dù vậy, đối với chị Nguyễn Kim Thùy, những danh hiệu đạt được không phải đích đến cuối cùng mà là động lực để tiếp tục đổi mới. 

Không chỉ thành công trong sản xuất kinh doanh, chị Thùy còn dành nhiều tâm huyết hỗ trợ người dân địa phương phát triển kinh tế. HTX Kỳ Như hiện tạo việc làm thường xuyên cho nhiều lao động nông thôn, đặc biệt là phụ nữ. Cùng với đó, chị thường xuyên tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, kết nối thị trường để quảng bá thương hiệu. Với chị, điều đáng quý nhất không chỉ là doanh thu hay sản lượng tiêu thụ, mà còn là niềm vui khi sản phẩm đặc sản của quê hương được người tiêu dùng đón nhận và đánh giá cao.

Câu chuyện của HTX Kỳ Như không chỉ cho thấy sự sáng tạo và bản lĩnh của người phụ nữ miền Tây mà còn là minh chứng cho tiềm năng lớn của kinh tế hợp tác khi biết khai thác thế mạnh địa phương.

Bài, ảnh: KHÁNH NAM