Chính phủ Anh vừa cấp phép cho Trung Quốc xây dựng “siêu đại sứ quán” gần khu tài chính Luân Đôn, bất chấp cảnh báo từ giới chính trị gia Anh và Mỹ rằng khu phức hợp rộng lớn này có thể gây ra nhiều rủi ro về an ninh.

Khu Royal Mint Court, nơi Trung Quốc sắp xây đại sứ quán mới tại Anh. Ảnh: AP

Quyết định phê duyệt dự án được xem là bước đi nhằm cải thiện quan hệ Anh - Trung Quốc trước thềm chuyến thăm Bắc Kinh của Thủ tướng Keir Starmer - chuyến thăm đầu tiên của một lãnh đạo xứ sương mù tới Trung Quốc kể từ năm 2018. 

Theo đài CNN, dự án xây đại sứ quán mới được quy hoạch tại Royal Mint Court, khu đất có lịch sử gần 200 năm, nằm gần Tháp Luân Đôn. Trung Quốc hồi năm 2018 đã mua khu đất này với giá 312 triệu USD. Theo hồ sơ quy hoạch, đại sứ quán mới sẽ là cơ sở ngoại giao lớn nhất của Trung Quốc tại châu Âu, với diện tích khoảng 20.000m².

Tuy nhiên, dự án trên đã bị trì hoãn 3 lần trước khi được Chính phủ Anh “bật đèn xanh”, do vấp phải phản đối mạnh mẽ từ người dân địa phương và các nhà lập pháp. Theo giới chuyên gia, sự trì hoãn này phản ánh sự không chắc chắn của Luân Đôn trong cách tiếp cận đối với Bắc Kinh. Lâu nay, Anh muốn có nguồn tài chính và thiện chí ngoại giao từ Trung Quốc nhưng đã thận trọng trong việc cho phép Bắc Kinh xây dựng một đại sứ quán gần các đường cáp quang mang theo hàng triệu lưu lượng email và dữ liệu tài chính của người dân nước này.

Chưa kể, vài ngày trước khi được Chính phủ Anh phê duyệt, tờ Telegraph còn công bố một bản kế hoạch nháp, trong đó cho thấy Trung Quốc dự định xây dựng một khu phức hợp gồm 208 phòng bên dưới đại sứ quán. Đáng lo ngại, một trong những phòng đó sẽ chỉ cách vài bước chân so với các tuyến cáp quang dữ liệu.

Mới đây, Bộ trưởng Nội vụ Anh Alicia Kearns cảnh báo, nếu được chấp thuận, kế hoạch này “sẽ tạo cho Trung Quốc bàn đạp để tiến hành chiến tranh kinh tế chống lại quốc gia chúng ta” và “tạo ra cơn đau đầu cho các cơ quan an ninh”.

Về phần mình, Cơ quan tình báo nội địa Anh (MI5) chưa đưa ra bất kỳ phản đối chính thức nào đối với kế hoạch xây dựng đại sứ quán mới của Trung Quốc. Tuy nhiên, trong bài phát biểu thường niên hồi tháng 10 năm ngoái, Giám đốc MI5 Ken McCallum cảnh báo rằng gián điệp Trung Quốc gây ra mối đe dọa an ninh quốc gia hằng ngày, trong bối cảnh các vụ việc liên quan tới hoạt động can thiệp của Bắc Kinh tiếp tục được điều tra. Trong một cảnh báo hiếm hoi sau đó, MI5 cho hay các gián điệp Trung Quốc sử dụng nền tảng LinkedIn nhằm tìm cách tiếp cận nhiều nghị sĩ bằng cách giả danh các công ty tuyển dụng hoặc doanh nghiệp để thiết lập liên lạc.

Nhà Trắng cũng đã bày tỏ lo ngại về vị trí đặt đại sứ quán mới của Trung Quốc tại Anh. Hôm 20-1, một quan chức cấp cao của Mỹ nói với tờ Financial Times rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump “vô cùng quan ngại về việc các đối thủ lợi dụng cơ sở hạ tầng quan trọng của các đồng minh thân cận nhất của chúng ta”.

Dẫu vậy, phía Anh cho rằng các rủi ro nói trên có thể được xử lý bằng các biện pháp giám sát phù hợp. Trong bức thư chung được công bố, người đứng đầu MI5 và Cơ quan Tình báo Thông tin Anh (GCHQ) thừa nhận không thể loại bỏ hoàn toàn mọi rủi ro an ninh, song khẳng định 2 đơn vị này đã xây dựng được gói biện pháp giảm thiểu rủi ro an ninh quốc gia “chuyên nghiệp, bài bản và cân xứng".

Chính phủ Anh cũng cho biết Trung Quốc đã đồng ý hợp nhất 7 cơ sở ngoại giao hiện có tại Luân Đôn vào một địa điểm duy nhất khi đại sứ quán mới hoàn thành, điều mà phía tình báo cho rằng sẽ giúp việc theo dõi và kiểm soát an ninh thuận lợi hơn.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)