Trước khi lên đường, ông Bush kêu gọi Quốc hội Mỹ phê chuẩn gói viện trợ trị giá 30 tỉ USD, thay vì 15 tỉ USD, cho chương trình phòng chống HIV/AIDS tại châu Phi kéo dài 5 năm do ông phát động hồi năm 2003. Theo Cố vấn an ninh quốc gia Stephen Hadley, trong chuyến đi này Tổng thống Mỹ cũng sẽ thúc giục các nước lục địa đen nỗ lực giúp giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị tại Kenya, vốn làm hơn 1.000 người chết kể từ sau cuộc bầu cử tổng thống ngày 27-12-2007.

Dù các nước kể trên không đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn năng lượng thiết yếu cho Mỹ, nhưng là nơi Washington hy vọng có thể mượn một địa điểm đặt tổng hành dinh của Bộ Tư lệnh châu Phi (AFRICOM). Trung tâm giữ vai trò chiến lược trong cuộc chiến chống khủng bố tại châu Phi này được chính thức thành lập hồi năm ngoái nhưng đến nay vẫn “tạm trú” ở châu Âu vì chưa có quốc gia châu Phi nào dám đón nhận. Nhiều nước lo ngại chứa chấp AFRICOM sẽ xâm phạm chủ quyền, đồng thời khiến họ trở thành mục tiêu tấn công của các thế lực Hồi giáo cực đoan.

m Trong một diễn biến khác, Tổng thống Bush ngày 13-2 cho biết Mỹ sẽ mở rộng lệnh trừng phạt đối với Syrie, nhằm vào các quan chức cấp cao trong chính phủ có liên quan tới “tham nhũng tài sản công”, đồng thời cáo buộc Damas đang gây mất ổn định tại Iraq và Liban.

Trong một sắc lệnh gửi tới Quốc hội Mỹ, Tổng thống Bush thông báo quyết định phong tỏa thêm các tài sản của Syrie. Theo Gordon Johndroe, người phát ngôn Tổng thống Mỹ, Chính phủ Mỹ sẽ “sớm” công bố danh sách các quan chức Syrie bị trừng phạt. Ông Johndroe khẳng định “Chính phủ Syrie vẫn mở cửa để những kẻ khủng bố xâm nhập Iraq”. Theo ông, Syrie “có thể thực hiện nhiều hành động cần thiết nhằm hỗ trợ những nỗ lực của Chính phủ Iraq và cộng đồng quốc tế để ổn định Iraq”.

Sắc lệnh ngày 13-2 của Tổng thống Mỹ nhằm mở rộng lệnh trừng phạt Syrie đã có hiệu lực từ tháng 5-2004, theo đó cấm xuất khẩu các loại hàng hóa dịch vụ Mỹ tới Syrie, ngoại trừ thực phẩm và dược phẩm. Ngoài ra, lệnh trừng phạt cũng cấm tất cả các chuyến bay hai chiều giữa hai nước; ủy quyền cho Bộ Tài chính Mỹ phong tỏa các tài sản của các công dân và của những thực thể Syrie có liên quan tới chủ nghĩa khủng bố, vũ khí giết người hàng loạt, chiếm đóng Liban hay hỗ trợ khủng bố tại Iraq; hạn chế các giao dịch ngân hàng giữa hai nước.

PHÚC NGUYÊN

(Theo DPA, AFP, Allafrica, Csmonitor, TTXVN)