Bộ lư trúc bằng đồng trưng bày tại triển lãm “Cổ vật đồng thời Nguyễn”. Ảnh: Thúy Diễm

Bảo tàng TP Cần Thơ tổ chức triển lãm chuyên đề “Cổ vật đồng thời Nguyễn” với hơn 100 hiện vật bằng chất liệu đồng từ năm 1802 đến 1945. Đặc biệt triển lãm một số ảnh tư liệu “Hoàng Sa, Trường Sa – lãnh thổ của Việt Nam” đã trở thành một điểm nhấn, thu hút sự quan tâm của nhiều người.

Tại triển lãm, các hiện vật được bố trí ngăn nắp theo từng chủ đề và được đặt cẩn thận trong các tủ kính. Có hơn 100 cổ vật đồng thuộc những loại hình như: nhóm các tượng đồng, các loại hiện vật tế tự, vật dụng đồ đồng tiêu biểu trong khối di sản phong phú và đặc sắc của những sản phẩm đồng thời Nguyễn.

Theo Tiến sĩ Bá Trung Phụ – Trưởng phòng Trưng bày và tuyên truyền, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam tại TPHCM, dưới thời Nguyễn ngoài những lò đúc chuyên biệt của nhà nước, trong nhân dân cũng có nhiều lò đúc. Triều đình dùng đồng để đúc tiền, đúc ấn, đóng tàu, chế tạo vũ khí, đồ đo lường, đồ quốc bảo, đồ ngự dụng, đồ tế tự, đồ mỹ thuật, đồ pháp lam... - mà sản phẩm đỉnh cao nổi tiếng nhất là Cửu Đỉnh hiện còn lưu giữ ở cố đô Huế, tượng trưng cho uy quyền và sức mạnh của vương triều. Nhân dân cũng dùng đồng để làm nồi, chảo, ấm, nậm, bình vôi, bàn ủi hoặc đúc tượng, đúc chuông, đúc lư, đồ tam khí... Sản phẩm đồng thời đó có phong cách riêng với đường nét hoa văn chạm nổi, chạm sâu, linh động tinh tế, hài hòa.

Điểm nhấn của chuyên đề triển lãm lần này là nhóm hiện vật cung đình, với những Cổ khí gồm 13 di vật đựng đồ tế lễ đặt trên các bàn thờ cúng tế trời và tổ tiên của triều đình nhà Nguyễn, sách đồng, sách in bài thơ của vua Minh Mạng...

Điểm nhấn của triển lãm được nhiều người quan tâm nhất là bộ ảnh tư liệu “Hoàng Sa, Trường Sa – lãnh thổ của Việt Nam”. Trong số gần 100 ảnh được trưng bày lần này được chụp lại từ những văn bản, họa đồ trong những tài liệu thư tịch cổ của vương triều Lê, Nguyễn hay các giáo sĩ, nhà nghiên cứu phương Tây về vùng biển đảo Việt Nam từ xa xưa, những công trình, những cảnh đời sống sinh hoạt trên các quần đảo hiện nay. Có ảnh bản đồ hàng hải do người Bồ Đào Nha vẽ thế kỷ 16; bản đồ vùng Quảng Ngãi, trong tập Bản đồ Việt Nam, Đỗ Bá soạn vẽ vào giữa thế kỷ 17 (trong lời chú giải bên trên bản đồ có nói rõ việc khai thác bãi Cát Vàng (Hoàng Sa) của chúa Nguyễn); bản đồ châu Á thế kỷ 17 vẽ một phần của “Parecel” hay “bãi Cát Vàng” khu vực quần đảo Hoàng Sa hiện nay; bản đồ Đông Dương do Danvilleen vẽ năm 1755... Đặc biệt là bức ảnh chụp lại An Nam Đại quốc họa đồ: Bản đồ Việt Nam kèm trong cuốn từ điển Latinh – Việt Nam của giám mục Jean Louis Jaber, xuất bản năm 1838 vẽ một phần của “Parecel” hay “bãi Cát Vàng” khu vực quần đảo Hoàng Sa hiện nay. Hay bức ảnh chụp lại Đại Nam nhất thống toàn đồ đầu thế kỷ 19 – đây là bản đồ nước Việt Nam thời nhà Nguyễn, vẽ khoảng năm 1834. Trên bản đồ có ghi hai tên “Hoàng Sa” và “Vạn lý Trường Sa” thuộc lãnh thổ Việt Nam. Những bằng chứng này đã khẳng định: Hoàng Sa, Trường Sa – lãnh thổ của Việt Nam.

Triển lãm còn giới thiệu hình ảnh về những chuyến đi thăm cán bộ chiến sĩ Trường Sa của các đoàn công tác, các đồng chí lãnh đạo ban ngành Cần Thơ với vùng biển đảo máu thịt này của Tổ quốc. Cả hai nội dung của cuộc triển lãm này như tô điểm thêm vẻ đẹp và làm sống lại quá khứ tự hào trong những ngày cuối tháng tư lịch sử.

Duyên Khánh