Sau cuộc bầu cử gây tranh cãi nhất lịch sử dẫn đến bất ổn chính trị kéo dài tại Samoa, bà Fiame Naomi Mata’afa (ảnh) cuối cùng cũng trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của quốc đảo Thái Bình Dương này.

Mata’afa trở thành tân Thủ tướng Samoa hôm 27-7. Nói về những ưu tiên trong tương lai, bà cho biết mục tiêu là trao quyền và bảo vệ người dân Samoa thông qua tôn trọng pháp quyền, tạo sinh kế, cải thiện sức khỏe cho người dân và củng cố ngành giáo dục. Bà nhấn mạnh, mục đích của bà là “sửa chữa” chứ không phải “thay đổi”.

Những “cái đầu tiên”

Mata’afa năm nay 64 tuổi, là con gái của ông Fiame Mata’afa Faumuina Mulinu’u II, vị thủ tướng đầu tiên của Samoa. Cha bà làm thủ tướng năm 1959 và khi Samoa trở thành quốc gia độc lập năm 1962. Bà Mata’afa lần đầu được bầu vào Hội đồng Lập pháp năm 1985, đến nay là một trong những thành viên tại quốc hội lâu nhất. Năm 1991, bà được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Giáo dục, trở thành nữ bộ trưởng đầu tiên của Samoa.

Từ năm 2016 đến năm 2020, bà là nữ Phó Thủ tướng đầu tiên của Samoa. Song, bà sau đó đã rời đảng Bảo vệ Nhân quyền (HRPP) của cựu Thủ tướng Tuilaepa Sa’ilele Malielegaoi để tham gia đảng FAST được thành lập vào tháng 6-2020 do có quan điểm trái ngược về những thay đổi trong hiến pháp và hệ thống tư pháp cũng như chính sách đối với Trung Quốc.

Mata’afa cho rằng “một cơn bão hoàn hảo” gồm nhiều yếu tố đã giúp bà đánh bại được ông Malielegaoi trong cuộc tổng tuyển cử hồi tháng 4, trong đó gồm cả những lo ngại về các dự luật do chính quyền ông này đưa ra. Việc nhiều người cảm thấy ông Malielegaoi tại vị quá lâu, lên tới 22 năm, cũng góp phần tạo nên chiến thắng của bà.

Niềm hy vọng của phụ nữ

Trong cuộc phỏng vấn trực tiếp đầu tiên với các phương tiện truyền thông nước ngoài, tân lãnh đạo Samoa nói rằng “rất nhiều phụ nữ và bé gái phấn khích” sau chiến thắng của bà. “Nhiều tờ báo hỏi tôi về tầm quan trọng của chiến thắng lần này, hỏi tôi liệu chiến thắng đó có đóng vai trò quan trọng đối với phụ nữ và trẻ em gái hay không. Tôi không chần chừ trả lời “có”. Như bạn biết đấy, phụ nữ trong một thời gian rất dài đã không thể giữ được vị trí như thế này. Vì vậy, tôi rất vui khi có thể giữ được vị trí đó” - bà Mata’afa phát biểu.

Còn khi được hỏi ngưỡng mộ nhà lãnh đạo thế giới nào nhất, bà Mata’afa bày tỏ: “Tôi khá thích Thủ tướng Ðức Angela Merkel. Tôi nghĩ rằng bà ấy là nhà lãnh đạo xuất sắc, rất tập trung trong công việc, không thích phô trương, khách sáo”.

Chiến thắng của bà Mata’afa được xem là cột mốc đặc biệt quan trọng ở khu vực Thái Bình Dương, nơi có tỷ lệ phụ nữ tham gia chính trị thấp hơn bất kỳ nơi nào khác trên thế giới, với chỉ 6% tổng số nghị sĩ là phụ nữ. Ðược biết, 3 quốc gia trên thế giới không có phụ nữ tham gia quốc hội, gồm Vanuatu, Papua New Guinea và Liên bang Micronesia, đều nằm ở khu vực Thái Bình Dương. Bà Mata’afa cũng là nữ lãnh đạo thứ hai tại một quốc gia Thái Bình Dương, sau cựu Tổng thống Hilda Heine của Quần đảo Marshall.

Bà Mata’afa đã cho thấy lập trường cứng rắn đối với Bắc Kinh khi tuyên bố sẽ xem xét lại dự án cảng biển trị giá 100 triệu USD do Trung Quốc đầu tư, cho rằng dự án quá tốn kém đối với một quốc gia nhỏ bé vốn mắc nợ Trung Quốc khá nhiều. Được biết, Samoa  đang nợ Trung Quốc khoảng 160 triệu USD, chiếm khoảng 40% tổng nợ nước ngoài của  quốc đảo khoảng 200.000 dân này.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)