Theo phóng viên TTXVN tại Paris, ngày 2-3, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố nước này sẽ tăng số lượng đầu đạn hạt nhân và mở rộng hợp tác răn đe với các đồng minh châu Âu, trong bối cảnh môi trường an ninh quốc tế bị ông đánh giá là ngày càng "bất ổn và khó lường".

Tổng thống Macron tại căn cứ tàu ngầm hạt nhân Île Longue. Ảnh: AFP

Phát biểu tại căn cứ tàu ngầm hạt nhân Île Longue ở miền Tây nước Pháp, ông Macron cho biết Paris đang “bước vào giai đoạn răn đe mở rộng”. Tuy nhiên, ông khẳng định Pháp sẽ không chia sẻ quyền quyết định sử dụng vũ khí hạt nhân. Việc ra quyết định, lập kế hoạch và triển khai vẫn hoàn toàn do Paris nắm giữ.

Theo Tổng thống Macron, trong nhiều năm qua, châu Âu đã quen dựa vào các thỏa thuận do nước khác định đoạt để bảo đảm an ninh của mình. Ông cho rằng cấu trúc an ninh hiện nay của châu Âu chủ yếu hình thành từ các thỏa thuận thời Chiến tranh Lạnh, trong khi nhiều hiệp ước kiểm soát vũ khí quan trọng đã lần lượt bị hủy bỏ hoặc mất hiệu lực.

Đề cập đến việc Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) giữa Mỹ và Nga không còn hiệu lực, cũng như Hiệp ước New START về cắt giảm vũ khí chiến lược đã hết hạn, Tổng thống Macron cho rằng hệ thống kiểm soát vũ khí toàn cầu đang suy yếu. Theo ông, “nửa thế kỷ tới sẽ là thời đại của vũ khí hạt nhân”.

Bên cạnh việc củng cố lực lượng răn đe hạt nhân, Pháp sẽ cùng Đức và Anh triển khai các dự án phát triển tên lửa tầm rất xa trong khuôn khổ Sáng kiến Tấn công Tầm xa châu Âu (ELSA), được khởi động từ năm 2024 với sự tham gia của Ý, Ba Lan và Thụy Điển. Theo Tổng thống Macron, hợp tác này nhằm giúp các nước châu Âu có thêm phương án ứng phó khi căng thẳng leo thang, bằng các biện pháp quân sự thông thường, không cần sử dụng đến vũ khí hạt nhân.

Nhà lãnh đạo Pháp cũng kêu gọi các nước châu Âu tăng cường phối hợp và chia sẻ trách nhiệm trong 3 lĩnh vực then chốt gồm năng lực cảnh báo sớm, hệ thống phòng không - phòng thủ tên lửa, và khả năng tấn công tầm xa. Theo ông, việc tăng cường hợp tác sẽ góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của châu Âu.
Kết thúc bài phát biểu kéo dài hơn 40 phút, Tổng thống Macron kêu gọi các quốc gia châu Âu “giành lại quyền kiểm soát", trong bối cảnh trật tự kiểm soát vũ khí quốc tế đang đứng trước nhiều thách thức lớn.

Cùng ngày, Pháp và Đức xác nhận thành lập một "nhóm chỉ đạo hạt nhân cấp cao" nhằm bảo vệ châu Âu. Trong một tuyên bố chung, hai nước nhấn mạnh rằng thỏa thuận này sẽ giúp "bổ sung chứ không thay thế khả năng răn đe hạt nhân của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO)".

THÙY LINH