Nhật Bản có kế hoạch nghiên cứu và phát triển các tàu không người lái cho Lực lượng Bảo vệ Bờ biển (JCG) nhằm tăng cường giám sát hàng hải xung quanh nước này, đồng thời đối phó với hoạt động hàng hải ngày càng tăng của Trung Quốc - hãng tin Asia News Network dẫn các nguồn tin thân cận trong chính phủ cho biết.

Một tàu tuần tra của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản đang bám sát tàu của Trung Quốc ở Biển Hoa Đông. Ảnh: JCG

Theo đó, Tokyo dự định phân bổ kinh phí cho sáng kiến ​​này trong dự thảo ngân sách của năm tài chính tiếp theo, bắt đầu từ tháng 4-2027. Các tàu giám sát tự hành này được dùng để đối phó với sự mở rộng hoạt động hàng hải của Trung Quốc, đồng thời giảm bớt áp lực thiếu nhân sự của JCG. Chính phủ nước này sẽ sửa đổi “chính sách tăng cường năng lực an ninh hàng hải” trong tháng 12-2026 và công bố các biện pháp tăng cường năng lực của JCG.

Hiện tại, lực lượng bảo vệ bờ biển của nước này đang vận hành 5 máy bay không người lái (UAV) để giám sát trên không, nhưng thời gian bay của chúng bị hạn chế. Nếu đưa vào sử dụng tàu không người lái, JCG có thể tiến hành giám sát ở vùng biển xa đất liền Nhật Bản trong thời gian dài hơn. Theo các báo cáo, những tàu này sẽ được sử dụng kết hợp với tàu tuần tra và UAV để đối phó với hoạt động mở rộng hàng hải ngày càng tăng của Trung Quốc. 

Bắt đầu từ năm tài chính 2027, Nhật Bản sẽ hợp tác với các hãng đóng tàu trong nước và nhiều đối tác khác để nghiên cứu và phát triển công nghệ vận hành tàu không người lái và giám sát vùng biển xung quanh bằng camera và radar. Bên cạnh đó, chính phủ cũng xem xét trang bị cho những tàu này hệ thống để cưỡng chế dừng các tàu khả nghi.

Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) hiện đang nỗ lực xây dựng các quy tắc quốc tế về vận hành an toàn các tàu không người lái, dự kiến ​​các quy tắc này sẽ có hiệu lực vào tháng 1-2032. Do đó, Tokyo đặt mục tiêu tiến hành các cuộc thử nghiệm thí điểm sử dụng tàu không người lái từ năm tài chính 2032, ngay sau khi các quy tắc của IMO có hiệu lực.

Chính sách tăng cường năng lực an ninh hàng hải được xây dựng lần đầu tiên vào năm 2022 nhằm đối phó hoạt động hàng hải ngày càng mở rộng của 

Trung Quốc. Chính sách này tập trung bảo vệ an ninh vùng biển xung quanh quần đảo Senkaku thuộc tỉnh Okinawa mà các tàu của Trung Quốc thường xuyên lui tới, nhiều lần gây căng thẳng quan hệ song phương. Quần đảo Senkaku nằm trên Biển Hoa Đông và là điểm nóng tranh chấp chủ quyền giữa Nhật Bản, Trung Quốc (gọi là Điếu Ngư) và Đài Loan (Điếu Ngư đài). 

Ngày 4-7, Cảnh sát biển Trung Quốc tuyên bố các tàu của họ sẽ tiến hành “tuần tra thực thi pháp luật” ở vùng biển hiện do Tokyo quản lý này. Trước diễn biến đó, Chính phủ Nhật Bản dự kiến tổ chức cuộc họp nội các liên quan vào tháng 12 tới để xem xét lại chính sách nhằm tăng cường hơn nữa năng lực của lực lượng bảo vệ bờ biển.

Mặc dù trách nhiệm của JCG ngày càng mở rộng, lực lượng này lại đối mặt với tình trạng thiếu nhân lực đáng lo ngại. Số lượng nhân viên nghỉ việc trước khi nghỉ hưu đang tăng lên, một phần là do thời gian làm việc trên tàu kéo dài. Vào cuối năm tài chính 2024, JCG còn thiếu 665 vị trí (so với biên chế được phép là 14.788 người).

Theo kế hoạch, JCG sẽ vận hành các tàu không người lái ở vùng biển tương đối ít tàu thuyền, chủ yếu nhằm đối phó với các tàu của Trung Quốc và tiến hành các hoạt động tìm kiếm cứu nạn, cũng như để giảm bớt gánh nặng cho nhân viên JCG.

THANH TRÚC (TTheo ANN, UPI)