Trong bối cảnh Bắc Kinh và Washington cạnh tranh giành vị trí dẫn đầu về trí tuệ nhân tạo (AI), nhân tài ngày càng được xem là nguồn lực chiến lược, bên cạnh các chất bán dẫn tiên tiến, sức mạnh tính toán và dữ liệu. 

Will Wang, CEO của Even Realities, trong buổi thuyết trình về công nghệ kính thông minh của công ty.

Thế mạnh khác nhau của 2 hệ sinh thái AI

Nhiều năm qua, các nhà khoa học và kỹ sư Trung Quốc theo học tại các trường đại học Mỹ, gia nhập các công ty và trung tâm nghiên cứu ở Thung lũng Silicon. Nhiều người trong số họ sau đó về nước với chuyên môn tích lũy được, mạng lưới quan hệ và kinh nghiệm để xây dựng các công ty và tổ chức của riêng mình. 

Những người Hoa hồi hương đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển hệ sinh thái công nghệ của Trung Quốc. Những nhân vật nổi bật như các nhà khoa học máy tính Lý Khai Phục và Diêu Kỳ Trí đã giúp đào tạo nhiều thế hệ doanh nhân và nhà nghiên cứu, những người sau này đã định hình ngành công nghiệp AI của Trung Quốc.

Ông Lý lấy bằng Tiến sĩ tại Đại học Carnegie Mellon, là người tiên phong trong các hệ thống nhận dạng giọng nói liên tục và từng làm việc tại các tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft, Google. Còn ông Diêu là người châu Á đầu tiên đoạt giải Turing Award (năm 2000), được ví như “Giải Nobel của ngành Khoa học máy tính”. 

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đi lại giữa 2 cường quốc AI hàng đầu thế giới, mang theo không chỉ kỹ năng chuyên môn mà còn cả mạng lưới quan hệ, phương pháp nghiên cứu và kinh nghiệm quý báu. Nhưng việc họ chọn phát triển lâu dài ở đâu phụ thuộc nhiều yếu tố. 

Kelvin Sun, đồng sáng lập nền tảng thông tin nhân tài DINQ, cho biết mức lương, tài nguyên điện toán và sự tự do nghiên cứu là 3 yếu tố quan trọng nhất định hình quyết định lựa chọn nơi làm việc của các chuyên gia AI hàng đầu. 

Cho đến nay, Thung thũng Silicon vẫn là nơi tập trung nhiều nhân tài ưu tú trong lĩnh vực AI, các nghiên cứu tiên tiến và nguồn lực tính toán cần thiết để đào tạo các mô hình cao cấp nhất. Nhưng đồng thời, Trung Quốc cũng đang cung cấp một hệ sinh thái công nghệ mạnh mẽ và hoàn thiện của riêng mình, với các công ty, kỹ sư đẳng cấp thế giới và thị trường nội địa đủ lớn để xây dựng và thử nghiệm các sản phẩm triển vọng trên quy mô lớn.

Nhân tài là tài sản chiến lược

Các chuyên gia trong ngành cho rằng hệ sinh thái AI của Mỹ và Trung Quốc ngày càng bổ sung cho nhau. Theo họ, Mỹ vẫn là điểm đến hấp dẫn hơn đối với những ai tìm kiếm các mô hình tiên tiến, các nhóm nghiên cứu ưu tú và nguồn vốn dồi dào về AI, còn Trung Quốc thu hút những người tập trung vào phần cứng, thương mại hóa và triển khai thực tế các sản phẩm hỗ trợ bởi AI.

Tuy nhiên, khi cuộc cạnh tranh về AI giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gay gắt, cuộc chiến công nghệ không còn chỉ xoay quanh chip, mô hình và vốn đầu tư nữa, mà ngày càng xoay quanh con người và nơi họ lựa chọn để xây dựng tương lai. Các chuyên gia cho biết, cuộc đua công nghệ giờ đây không đơn thuần là ai xây dựng được mô hình tốt nhất, mà là các nhà nghiên cứu, nhà sáng lập và kỹ sư giỏi nhất thế giới chọn nơi nào để sinh sống, làm việc và phát triển.

“Nhân tài sẽ di chuyển đến nơi có tương lai, chứ không phải nơi trả lương cao nhất”, Will Wang, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành (CEO) công ty kính thông minh Even Realities có trụ sở tại Thâm Quyến, cho biết.

Theo Wang, người từng làm việc trong nhóm phát triển Apple Watch trước khi rời Mỹ trở về quê hương năm 2018, Trung Quốc cung cấp các kỹ sư, chuỗi cung ứng và hệ sinh thái sản xuất cần thiết để xây dựng thế hệ phần cứng AI tiếp theo.

“Nếu muốn lãnh đạo trong lĩnh vực AI, tôi cần có mặt ở Thung lũng Silicon; còn nếu muốn đổi mới trong lĩnh vực phần cứng, tôi cần đặt trụ sở tại trung tâm phần cứng toàn cầu (Thâm Quyến)”, Wang nói.

Gần đây, truyền thông Trung Quốc ngày càng nêu bật vai trò của các nhà khoa học và nhà nghiên cứu AI được đào tạo ở nước ngoài, những người trở về Trung Quốc và đảm nhiệm các vị trí cấp cao tại các công ty trong nước, xem họ là những nhân tố quan trọng đóng góp vào tham vọng công nghệ quốc gia. 

THANH TRÚC (Theo CNA)