Qua 7 năm thực hiện, Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn TP Cần Thơ” (gọi tắt là Đề án ĐTN) đạt thành quả đáng ghi nhận; đồng thời, rút kinh nghiệm để đạt hiệu quả hơn qua từng năm. Xoay quanh nội dung này, ông Châu Hồng Thái, Phó Giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) TP Cần Thơ, cho biết:

- 7 năm qua, thành phố tổ chức 801 lớp nghề (nông nghiệp và phi nông nghiệp) sơ cấp và dưới 3 tháng, với 27.545 lao động. Có 27.392 lao động hoàn thành khóa học, trong đó, 20.358 lao động có việc làm sau học nghề, đạt tỷ lệ trên 74%. Các quận, huyện đạt tỷ lệ lao động có việc làm sau học nghề cao là: Vĩnh Thạnh (85%), Phong Điền (80%), Thốt Nốt (79%), Thới Lai (77%). Tỷ lệ lao động qua ĐTN toàn thành phố tăng khá nhanh qua các năm: năm 2011 (73,3%), năm 2014 (74,38%) và năm 2016 (78,4%).

Đề án ĐTN tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức toàn xã hội về tầm quan trọng của học nghề, việc làm đối với phát triển nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới; xây dựng và duy trì các mô hình ĐTN gắn với giải quyết việc làm. Lãnh đạo nhiều quận, huyện quan tâm công tác dạy nghề qua việc trích kinh phí địa phương, huy động xã hội hóa. Mạng lưới các cơ sở giáo dục nghề nghiệp (GDNN) được củng cố, phát triển; huy động cán bộ kỹ thuật, kỹ sư, thợ lành nghề tham gia Đề án ĐTN. Cùng với nâng chất lượng, đa dạng hình thức và phương pháp đào tạo gắn với nhu cầu người học, doanh nghiệp, thành phố xây dựng nhiều mô hình dạy nghề hiệu quả, phù hợp, tạo việc làm bền vững cho lao động.

 Tuy nhiên, sự phối hợp giữa các cấp, ngành trong triển khai thực hiện Đề án ĐTN chưa chặt chẽ; còn thiếu giáo viên dạy nghề, cơ hữu theo ngành, nghề đào tạo. Việc đào tạo theo đơn đặt hàng, địa chỉ sử dụng của doanh nghiệp chưa nhiều. Hiện chưa có cơ chế, chính sách “buộc” doanh nghiệp phối hợp trong đào tạo và tuyển dụng lao động…

* Xin ông cho biết việc lựa chọn và phân bổ ngành nghề ra sao để đào tạo nguồn lao động đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp và xã hội?

- Công tác điều tra, khảo sát nhu cầu người học nghề thực hiện cuối mỗi năm là cơ sở để các quận, huyện xây dựng kế hoạch dạy nghề. Năm 2010, để xây dựng Đề án, TP Cần Thơ điều tra, khảo sát nhu cầu học nghề của 391.585 lao động và sử dụng lao động qua ĐTN của 276 doanh nghiệp cũng như năng lực đào tạo của 52 cơ sở dạy nghề. Kết quả, khoảng 30.670 lao động thuộc các nhóm đối tượng có nhu cầu học nghề, với 252 nghề, đa số đào tạo sơ cấp và thường xuyên dưới 3 tháng, gắn với việc làm thực tế tại địa phương. Từ năm 2012-2016, thành phố tổ chức điều tra, khảo sát 80.274 lao động. Mỗi năm, toàn thành phố đào tạo bình quân 4.500 lao động.

Trên cơ sở khảo sát, rà soát, cập nhật thông tin nhu cầu lao động, doanh nghiệp cũng như năng lực các đơn vị đào tạo, Sở LĐ-TB&XH xây dựng danh mục nghề đào tạo phù hợp. Đồng thời, tập trung xây dựng mô hình điểm ĐTN gắn với giải quyết việc làm để chỉ đạo, rút kinh nghiệm, nhất là các mô hình hiệu quả để nhân rộng.

* Ông nhận định như thế nào về sự chủ động kết hợp để xây dựng, duy trì và nhân rộng mô hình ĐTN gắn với giải quyết việc làm thời gian qua?

- Năm 2010, thành phố xây dựng 2 mô hình điểm tại xã Trường Xuân, huyện Thới Lai là trồng lúa giống do Trường Đại học Cần Thơ (Trung tâm Dịch vụ và Chuyển giao Công nghệ) đào tạo và may công nghiệp do Trường Trung cấp Nghề Thới Lai giảng dạy. Đến năm 2016, xây dựng mới và nhân rộng 62 mô hình và có 47 mô hình đang hoạt động... Trong đó, nổi bật các mô hình ĐTN gắn với giải quyết việc làm tại chỗ theo hình thức gia công sản phẩm, như: may công nghiệp, may gia dụng; đan đát, đan dây nhựa, đan lục bình; hợp đồng 3 bên giữa đơn vị đào tạo, doanh nghiệp và địa phương, như: xây dựng, hàn, tiện, sửa xe gắn máy... Đặc biệt, các mô hình ĐTN theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp như: nghề hàn giải quyết việc làm tại Nhà máy nhiệt điện Ô Môn (quận Ô Môn); may công nghiệp cung ứng lao động Nhà máy may Vinatex Cần Thơ (huyện Vĩnh Thạnh); may công nghiệp liên kết Công ty Biti’s (quận Bình Thủy); may giày da cung ứng lao động Công ty TNHH Taekwang Cần Thơ (quận Cái Răng); đan đát và gia công sọt trồng hoa kiểng (huyện Phong Điền); đan dây nhựa và gia công giỏ nhựa (huyện Thới Lai); đan lục bình gắn với tạo việc làm cho đồng bào dân tộc Khmer (huyện Cờ Đỏ).

Lớp nghề may công nghiệp cho lao động xã Định Môn, huyện Thới Lai. 

Quá trình ĐTN, Sở LĐ-TB&XH phối hợp các địa phương làm tốt việc điều tra, khảo sát nhu cầu học nghề của lao động để làm căn cứ xây dựng chỉ tiêu và tổ chức dạy nghề đúng đối tượng. Mô hình dạy nghề gắn với nhu cầu thị trường, phù hợp quy hoạch phát triển kinh tế, xã hội, đáp ứng nhiệm vụ tái cơ cấu ngành nghề, lĩnh vực, hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững sẽ tiếp tục được nhân rộng, phát huy... Có thể thấy, hướng đi mới của Đề án ĐTN hứa hẹn mang lại hiệu quả cao hơn cho người học và xã hội.

* Thưa ông, để hoàn thành Đề án ĐTN giai đoạn 2017-2020, ngành có kế hoạch cùng những giải pháp gì?

- Giai đoạn này, thành phố ĐTN nông nghiệp và phi nông nghiệp cho 29.500 lao động. Trong đó, đặt hàng dạy nghề khoảng 2.400 người diện hộ nghèo, dân tộc thiểu số, lao động bị thu hồi đất canh tác. Phấn đấu đạt 80% lao động có việc làm sau học nghề. Thời gian tới, thành phố đẩy mạnh tuyên truyền, tư vấn, giúp lao động có ý thức và trách nhiệm tham gia học nghề, có việc làm; định kỳ hằng năm rà soát, cập nhật, bổ sung nhu cầu ĐTN, phát triển chương trình, giáo trình, tài liệu giảng dạy, đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý GDNN; xây dựng mô hình ĐTN hiệu quả để nhân rộng. Cùng với phát triển mạng lưới cơ sở GDNN, xây dựng hoàn thiện các điều kiện nâng cao chất lượng ĐTN, thành phố tăng cường kết nối với doanh nghiệp trong ĐTN, giải quyết việc làm, tiến tới hợp đồng ĐTN theo đơn đặt hàng. Địa phương chủ động lựa chọn nghề đào tạo, đơn vị đào tạo chất lượng và đảm bảo việc làm cho lao động. Đồng thời, thông qua các tổ chức, đoàn thể giúp lao động vay vốn chương trình giải quyết việc làm để mở rộng mô hình sản xuất, kinh doanh với nghề đã học.

* Xin cảm ơn ông! 

PHƯƠNG MAI (Thực hiện)