Từng là loại trái cây dân dã, giá trị kinh tế thấp, chủ yếu sử dụng trái tươi, lê ki ma nay đã được nâng tầm thành sản phẩm bột dinh dưỡng có giá trị cao, nhờ sự kiên trì nghiên cứu, sáng tạo của anh Phạm Ngọc Đá, ngụ phường An Bình, TP Cần Thơ. Không chỉ mở ra hướng đi mới cho nông sản địa phương, mô hình khởi nghiệp của anh còn góp phần liên kết tiêu thụ nông sản, nâng cao thu nhập cho hàng trăm hộ dân vùng ĐBSCL.

Anh Phạm Ngọc Đá giới thiệu sản phẩm bột lê ki ma đóng hộp được thị trường ưa chuộng.

Tốt nghiệp ngành Trồng trọt - Đại học Cần Thơ, anh Phạm Ngọc Đá từng có công việc ổn định tại một công ty phân bón với mức thu nhập khá cao. Tuy nhiên, niềm đam mê với nông nghiệp cùng mong muốn tạo ra những sản phẩm giá trị từ nông sản quê hương đã thôi thúc anh lựa chọn con đường khởi nghiệp. Năm 2019, anh thành lập Hợp tác xã Công nghệ cao ODA (trước đây là Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ cao Giọt Phù Sa) do anh làm Giám đốc, với 7 thành viên, đầu tư hệ thống máy móc hiện đại cùng phòng nuôi cấy đạt chuẩn để phát triển sản phẩm đông trùng hạ thảo. Đây cũng là nền tảng giúp anh tiếp tục nghiên cứu, phát triển các dòng thực phẩm dinh dưỡng từ nông sản địa phương.

Theo anh Đá, ý tưởng chế biến bột lê ki ma bắt nguồn từ một lần trò chuyện với người bạn đang sinh sống tại Mỹ. Người bạn nhiều lần nhắc nhớ hương vị trái lê ki ma quê nhà, nhưng loại trái cây này lại khó bảo quản và vận chuyển khi chín. Từ đó, anh bắt đầu tìm cách để những người xa quê hay khách hàng ở nước ngoài vẫn có thể thưởng thức hương vị đặc trưng của loại trái cây miền Tây. Qua tìm hiểu, anh nhận thấy lê ki ma được trồng khá nhiều tại huyện Phong Điền (cũ) và các địa phương lân cận, song chủ yếu bán trái tươi với giá trị kinh tế chưa cao. Trong khi đó, loại trái này chứa nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe nhưng chưa được khai thác đúng tiềm năng. Từ suy nghĩ đó, năm 2021, anh bắt tay nghiên cứu chế biến lê ki ma thành sản phẩm dinh dưỡng.

Theo anh Đá, trái lê ki ma chứa nhiều mủ và có độ ngọt cao nên quá trình chế biến gặp nhiều khó khăn. Những mẻ sản xuất đầu tiên liên tục thất bại do sản phẩm bị chát, dẻo và không thể nghiền thành bột. Không nản lòng, anh tiếp tục mày mò, thử nghiệm nhiều phương pháp xử lý mủ, cải tiến công thức và đầu tư thêm thiết bị phù hợp. Sau hơn 2 năm nghiên cứu, anh mới hoàn thiện được quy trình sản xuất bột lê ki ma bằng công nghệ sấy thăng hoa, giúp giữ được hương vị và dưỡng chất tự nhiên của sản phẩm.

Để gia tăng giá trị dinh dưỡng, anh còn kết hợp lê ki ma với các nguyên liệu như đông trùng hạ thảo, nghệ, bí đỏ… tạo thành dòng bột dinh dưỡng phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe người tiêu dùng. Theo anh Đá, khoảng 10kg trái tươi mới sản xuất được 1kg bột thành phẩm. Hiện sản phẩm được đóng gói hộp 500 gram, giá bán khoảng 750.000 đồng/hộp, phân phối tại TP Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành vùng ĐBSCL. Bình quân mỗi tháng, hợp tác xã cung ứng ra thị trường khoảng 3 tấn bột dinh dưỡng từ lê ki ma.

Không chỉ tập trung sản xuất, anh Đá còn chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu liên kết với nông dân. Hiện anh thu mua hơn 1,5 tấn lê ki ma tươi mỗi ngày từ nông dân trong và ngoài địa phương, với giá trên dưới 10.000 đồng/kg. Đến nay, anh đã liên kết với hơn 100 hộ dân phát triển vùng trồng lê ki ma trong và ngoài xã Phong Điền.

Theo anh Đá, đặc tính của lê ki ma là loại cây dễ trồng, ít sâu bệnh, cho trái quanh năm và không cần sử dụng nhiều thuốc hóa học, phù hợp với định hướng sản xuất nông nghiệp sạch và bền vững. Vì vậy, anh luôn cố gắng duy trì giá thu mua ổn định, cao hơn thị trường để nông dân yên tâm đầu tư phát triển loại cây này.

Không dừng lại ở sản phẩm bột dinh dưỡng, anh Đá tiếp tục nghiên cứu đa dạng các sản phẩm từ lê ki ma. Hiện anh đã chế biến thành công sản phẩm lê ki ma sấy giòn dùng ăn trực tiếp và đang chuẩn bị đưa ra thị trường. Đồng thời, anh cũng định hướng phát triển các vườn lê ki ma liên kết thành điểm tham quan, trải nghiệm nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái nhằm nâng cao giá trị nông sản địa phương và tạo thêm sinh kế cho người dân.

Từ sự kiên trì và khát vọng nâng tầm nông sản quê hương, mô hình khởi nghiệp của anh Phạm Ngọc Đá không chỉ mở ra hướng đi mới cho trái lê ki ma, mà còn góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong phát triển nông nghiệp, giúp gia tăng giá trị nông sản địa phương.

Bài, ảnh: MỸ HOA